Kwart van raadsleden stapt voortijdig op

Een kwart van de gemeenteraadsleden stapt voor het einde van de raadsperiode van vier jaar op.

Dat blijkt uit een onderzoek van het blad Binnenlands Bestuur. De gemeente Mook en Middelaar in Noord-Limburg spant de kroon. Acht van de dertien leden (62 procent) verlieten daar voortijdig de gemeenteraad. In absolute aantallen voert Amsterdam de lijst aan, waar zestien van de 45 raadsleden vroegtijdig vertrokken.

Van de vertrokken raadsleden werd 40 procent wethouder. 60 procent haakte om andere redenen af. Opvallend veel raadsleden gaven er de brui aan, omdat ze het raadswerk niet konden combineren met werk of privéleven.

Verschuivingen

Volgens de Tilburgse bestuurskundige Marcel Boogers heeft het verloop ook te maken met de grote electorale verschuivingen die de laatste jaren plaatsvinden. Partijen behalen onverwacht grote winsten , waardoor ook kandidaten op een onverkiesbare plaats in de raad komen. ‘Mensen die minder gemotiveerd of gekwalificeerd zijn, komen plots in de raad. Zij stappen vaak als eerste op.’

De Nederlandse vereniging voor raadsleden Raadslid.Nu is verrast door de hoge uitval. Eerder sloeg de Vereniging van Nederlandse Gemeenten alarm over het risico dat voor de komende gemeenteraadsverkiezingen een tekort zal ontstaan van raadsleden, omdat steeds minder mensen lid zijn van een politieke partij. ‘De vijver waaruit gevist moet worden, is niet zo groot meer’, aldus een woordvoerder van de VNG.

In 1960 telden de partijen in de Tweede Kamer 730 duizend leden, in 1980 waren dat er 430 duizend. Nu zijn dat er nog 300 duizend.

Maart 2010

De politieke partijen zijn hard bezig kandidaten te zoeken voor de verkiezingen in maart 2010. Sommige partijen doen in bepaalde gemeenten niet mee, omdat ze onvoldoende geschikte kandidaten kunnen vinden.

Of daarbij de financiële vergoeding van het raadswerk een rol speelt, is onbekend. De commissie-Dijkstal heeft voorgesteld om de vergoeding op te trekken, maar vanwege de crisis zijn die plannen in de ijskast gezet.

Volgens Boogers speelt geld niet zo’n grote rol. Hij onderzocht waarom Brabantse raadsleden zich niet opnieuw wilden kandideren. Zij noemden vooral de werkdruk, de (slechte) sfeer in de vergaderingen en in mindere mate de hoogte van de vergoeding.

Uit VNG-onderzoek bleek al eerder dat raadsleden de werkdruk als (te) hoog ervaren. Ook noemen ze het frustrerend dat ze veel tijd kwijt zijn met vergaderen en stukken lezen, wat ten koste gaat van het contact met de burger.