‘Den Haag’ vaart mee, maar homobeleid hapert

Nooit eerder was de politiek zo massaal aanwezig. Dit kan niet verhullen dat homokwesties lastig liggen in de coalitie.

D66 en GroenLinks hebben al jaren een eigen boot. PvdA-politici varen sinds 2008 mee op de ‘OCGay-boot’ van minister Plasterk. Het CDA liet maandag weten aan te haken in het ‘heilig bootje’ van drie christelijke homo-organisaties. Voor het eerst ook krijgen militairen van staatssecretaris Jack de Vries (CDA) toestemming om in uniform te verschijnen, ‘mits ze een correct tenue dragen’.

Gewoon homo zijn

Den Haag is ‘om’, maar blijkt dat ook uit het beleid? Feit is – geeft ook de oppositie toe – dat Ronald Plasterk als minister voor homo-emancipatie meer van zich laat horen dan alle bewindslieden die hem voorgingen. Eind 2007 verscheen zijn nota Gewoon homo zijn, waarin hij 2,5 miljoen euro (2008) vrijmaakt voor de sociale acceptatie van homo’s, lesbiennes en biseksuelen. Doel is dat in 2011 minimaal 85 procent van Nederland niet raar meer opkijkt van een andere geaardheid.

Er is werk aan de winkel. Nederland mag Europees koploper zijn in de acceptatie van homoseksualiteit, sinds een paar jaar neemt het gevoel van onveiligheid onder de 900 duizend homoseksuelen toe. Vooral bij ‘etnische minderheden’ en in ‘bepaalde orthodox levensbeschouwelijke kringen’ ligt het moeilijk, schrijft Plasterk.

Hij komt met een gedragscode voor scholen en tweejaarlijkse ‘veiligheidsmonitors’. Plasterk stimuleert gemeenten een actief homo-emancipatiebeleid te voeren en justitie zet stevig in op het vervolgen van ‘potenrammers’. Minister Maxime Verhagen (CDA) van Buitenlandse Zaken maakt zich hard voor homorechten in andere landen.

Weigerambtenaren

Toch knaagt er iets in het kabinet. Want telkens als de PvdA een stap vooruit wil met de wettelijke gelijkstelling van homoseksuelen, fluit de ChristenUnie haar terug – al dan niet gesteund door het CDA. Het kabinet was koud twee maanden aan de slag of er was onenigheid over ‘weigerambtenaren’: ambtenaren van de burgerlijke stand die weigeren homo’s in de echt te verbinden. De kwestie werd op lokaal niveau opgelost – homo’s kunnen nog steeds in elke gemeente trouwen – maar zowel de ChristenUnie als de PvdA hield er een vervelende nasmaak aan over.

Nog steeds is homoseksualiteit een ingewikkeld thema in de coalitie. Sterker, du moment de PvdA en CDA bij de Gay Pride schouder aan schouder de homorechten verdedigen, speelt er op de achtergrond een netelige kwestie over de weigering van homoleraren op orthodox-christelijke scholen.

Plasterk stuurde scholen eind april een brief waarin hij opriep tot veilige ‘discriminatievrije’ scholen, waar iedereen welkom is. ‘Er mag geen misverstand over bestaan dat openbare noch bijzondere scholen leraren (...) mogen weigeren vanwege hun seksuele gerichtheid of het hebben van een homoseksuele relatie.’

Vrijheid van onderwijs

Dat was tegen het zere been van de ChristenUnie, want in strijd met de vrijheid van onderwijs. Bijzondere scholen met een eigen godsdienstige overtuiging mogen volgens de CU zelf bepalen welke leerlingen ze aannemen en welke docenten ze voor de klas zetten.

Plasterk beloofde voor de zomer duidelijkheid. Dat die nog steeds op zich laat wachten, duidt op onenigheid. D66 werkt ondertussen aan een initiatiefwet.

De aanwezigheid op de Gay Pride moet verhullen dat het kabinet wettelijk niet veel voor elkaar krijgt, stelt D66-Kamerlid en homo Boris van der Ham. Hij wijst ook op de wet op het lesbisch ouderschap. Die moet regelen dat ‘meemoeders’ (de lesbische partners van de natuurlijke moeders) direct officieel moeder zijn en over het kind kunnen beslissen. Die wet hapert volgens Van der Ham in de Eerste Kamer, door toedoen van het CDA.

‘Het is goed dat ze op de Gay Pride zijn zaterdag: hoe meer, hoe beter’, vindt de D66’er. ‘Maar het is vooral management by speech. De harde wetgeving blijft liggen.’