Niemand hangt stiller aan ringen dan Van Gelder

Zondag veroverde de Nederlander, vorig jaar door onnavolgbare regels van de wereldgymnastiekbond FIG niet gekwalificeerd voor de Spelen van Peking, zijn derde Europese titel sinds 2005.

De specialist aan de ringen, 1.60 klein, is een grootmeester op Europees niveau. De voorbije EK-toernooien ging het maar één keer echt mis. Dat was in het eigen Amsterdam, bij de EK van 2007. Hij was toen, na een mislukte kwalificatie in de RAI, dagenlang niet te genieten.

Maar in 2005 (Debrecen), 2008 (Lausanne) en dit weekeinde (2009, Milaan) wist Van Gelder de rest van Europa zijn wil op te leggen. In 2006 had hij kunnen heersen, maar zegde hij op advies van de bondsarts Lim af voor het toernooi in het Griekse Volos. Heel Nederland giste toen naar de problemen tussen hem en zijn coach Lens en naar de toenmalige levenswandel van de landmachtsergeant.

Hij was op dat moment sportman van het jaar. Hij veroverde in 2005 niet alleen de Europese titel, maar ook de wereldtitel. Dat succes, nog altijd het grootste uit zijn loopbaan, behaalde hij in Australië, in sportmetropool Melbourne.

Het wereldgoud kwam in een naolympisch jaar, zeiden kritische volgers. In zulke jaren liggen er kansen voor turners uit de kleinere landen, als de vertegenwoordigers van grootmachten als China of de Verenigde Staten na de Spelen betrekkelijke rust hebben genoten.

Die bewering leek te kloppen in de jaren na 2005. In 2006 werd de Chinees Chen Yibing wereldkampioen. Van Gelder werd bij dat toernooi in Aarhus derde. Een jaar later handhaafde Yibing zijn heerschappij. Hij werd in Stuttgart wereldkampioen aan de ringen en hield Van Gelder – nummer twee in de Duitse WK-stad – daarmee direct buiten het olympische toernooi.

Slechts wereldkampioenen op toestel mochten, wanneer zij niet via het landenklassement waren geplaatst voor de Spelen, naar Peking reizen. Het zilver van Van Gelder, ook al jaren heersend in het wereldbekercircuit, was onvoldoende voor kwalificatie.

De zaterdagmiddag in de Hanns Martin Schleyer Halle van Stuttgart leek de spannendste middag uit de loopbaan van de ringenspecialist uit Waalwijk. Maar zondag benoemde hij de wedstrijd in Milaan zomaar tot de spannendste die hij had meegemaakt. Het was een opmerking in euforie gedaan.

Van Gelder werd door kundig rekenwerk en een strakke uitvoering de Europees kampioen op still rings. Hij slaagde erin de ringen stil te laten hangen. Zijn concurrenten kregen dat minder nauwkeurig voor elkaar. De man die in 2008 in Amsterdam Europees kampioen werd, de Oekraïner Vorobjov, knoeide, zwaaide heen en weer maar zag zijn oefening door de jury met de tweede klassering beloond. Het Italiaanse publiek dat favoriet Morandi van het erepodium zag tuimelen, loeide van ongenoegen.

De Nederlander had voor een verdedigende strategie gekozen tijdens de finale. Toen hij vier van de acht ringfinalisten had gezien, zelf moest hij als zevende van start, koos hij ervoor om een gemakkelijker slot aan zijn oefening te breien. In plaats van een afsprong met schroef besloot hij zijn streksalto te gebruiken, een C-element.

Het kostte hem een deel van zijn uitgangswaarde (6.6 punten). Maar die vrijwillig gelaten punten dacht hij terug te winnen met een vlekkeloze uitvoering. Die opvatting bleek te kloppen. Zijn beheersing van de krachtelementen bleek weer eens indrukwekkend. De jury, die volgens Van Gelder hem graag had zien verliezen, gaf de titelverdediger het hoogste uitvoeringscijfer: 9.150. Met 15.750 won hij zijn derde Europese goud sinds 2005.

In het najaar zal Van Gelder, dan al weer 26 jaar, een hernieuwde aanval op de wereldtitel plaatsen. Het is onduidelijk wie hem in Londen – de WK worden in de olympische stad van 2012 gehouden – zal uitdagen. De concurrentie is intussen behoorlijk op leeftijd.

De ringenfinale in Italië was de eindstrijd met een zeer hoge gemiddelde leeftijd. De oudste van het stel was de Bulgaar Jordan Jovtsjev. Die won brons, zijn zesde medaille in negen Europese ringenfinales. Jovtsjev is 36 jaar en tegenwoordig druk met zijn bond. Hij is voorzitter van de gymnastiekfederatie van het Balkanland. De rij werd gesloten door een 32-jarige Griek, Dimosthenis Tampakos, de olympisch kampioen van 2004.