Turkse moslimextremist vraagt asiel in Nederland

Een gezochte Turkse moslimextremist heeft asiel aangevraagd in Nederland. Het gaat om Abdulvahap E., een verondersteld kopstuk van de Turkse Hezbollah, een radicale moslimbeweging die in de jaren negentig op grote schaal aanslagen pleegde in Turkije.

Een speciale afdeling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) onderzoekt momenteel, met hulp van de Nederlandse ambassade in Ankara, of E. betrokken is geweest bij ernstige misdrijven.

Arrestatiebevel
'Mijn cliënt hoorde begin dit jaar in Turkije dat hij bij verstek was veroordeeld tot een lange celstraf', zegt Henk Tadema, advocaat van de Hezbollah-activist. 'Maar het duurt even voordat een arrestatiebevel bij de grensposten is. Mijn cliënt heeft die tijd gebruikt om naar Nederland te vliegen.'

De Turkse Hezbollah ('Partij van God') heeft dezelfde naam als de Libanese Hezbollah, maar heeft geen banden met die groepering. De Turkse Hezbollah was met name in de jaren negentig actief en streed voor een islamitische staat in Zuidoost-Turkije, waar veel Koerden wonen. De beweging vermoordde prominente intellectuelen, overheidsfunctionarissen en activisten van de rivaliserende Koerdische afscheidingsbeweging PKK. Veel slachtoffers werden gemarteld.

Varkensknevel
Een gevreesde martelmethode van Hezbollah was de 'varkensknevel'. Daarbij werden enkels, polsen en nek van een gevangene op zo'n manier achter zijn rug aan elkaar gebonden dat het slachtoffer continu zijn rug hol moest houden om te kunnen ademen. Als de houding na verloop van tijd te pijnlijk werd, wurgde het slachtoffer zichzelf. Ook werden mensen levend begraven.

De Turkse politie rolde Hezbollah in 2000 grotendeels op. Begin dit jaar ontstond ophef in Turkije toen justitie een groep Hezbollah-verdachten vrijliet. Zij deed dat op grond van een nieuwe wet, die op aandringen van de Europese Unie is ingevoerd. Die wet bepaalt dat verdachten niet langer dan tien jaar vast mogen zitten zonder dat zij definitief veroordeeld zijn. Tot woede van nabestaanden van slachtoffers werden de moslimextremisten bij het verlaten van de gevangenis onthaald door juichende sympathisanten. De mannen toonden bovendien geen enkel berouw. 'Waarom zouden we spijt hebben?', zei een van hen. 'De islam kent geen spijt.'

Ontsnapt
Justitie klaagde de verdachten opnieuw aan, op nieuwe juridische gronden, maar de politie wist slechts enkele van hen op te sporen. De Turkse media speculeerden sindsdien dat de verdachten zouden zijn ontsnapt naar Iran of Syrië, en een van hen werd enkele maanden geleden opgepakt in Servië. Een Servische arrestatieteam vond hem, na een tip van de Turkse politie, verborgen in een vrachtwagen. De man zou met hulp van mensensmokkelaars onderweg zijn geweest naar Duitsland.

De nu in Nederland opgedoken Abdulvahap E. runde vroeger in de Oost-Turkse stad Diyarbakir een boekwinkeltje, waar Hezbollah geregeld vergaderde. Hij stond aan de basis van de beweging. Ook hij werd vorig jaar vrijgelaten omdat hij te lang in de cel had gezeten zonder een definitief vonnis. Toen hij begin dit jaar werd veroordeeld, vluchtte hij naar Nederland.

Volgens een ingewijde bij de Nederlandse overheid hebben de laatste jaren meerdere Hezbollah-activisten zich in Nederland gevestigd. Of ook Abdulvahap E. asiel krijgt, hangt onder meer af van het onderzoek van de IND naar zijn eventuele betrokkenheid bij ernstige misdrijven.

Verantwoordelijk
'Het is de vraag of mijn cliënt verantwoordelijk te stellen is voor de dingen die in Turkije zijn gebeurd', zegt zijn advocaat Tadema. 'Ik ben daar nog niet van overtuigd.'

E. was gisteren niet te bereiken. Maar volgens een zwager van hem, die zelf ook is veroordeeld voor het lidmaatschap van Hezbollah, en die al jaren in Nederland woont, heeft E. niets misdaan. De zwager werkt als arts in Nederland en noemt de Hezbollah-activisten 'gewoon gelovige Turkse mensen'.

De uitgebreid gedocumenteerde aanslagen, moorden en martelingen van de beweging zijn volgens hem 'verzinsels van de Turkse autoriteiten'.