Melkveehouders klimmen uit dal

De zon schijnt weer voor de ruim 20.000 melkveehouders in ons land. Vorig jaar was een rampjaar met historisch lage prijzen, maar nu ziet het er heel wat beter beter uit. De melkprijs lag vorig jaar rond deze tijd op zo'n 22 cent per kilo, nu is dat zo'n 32 cent. Dat dubbeltje verschil kan per bedrijf tienduizenden euro's schelen.

Dat bleek maandag toen LTO Nederland de jaarlijkse melkprijsvergelijking bekendmaakte. FrieslandCampina betaalde over heel 2009 gerekend gemiddeld 26,22 euro per 100 kilo standaardmelk aan de boeren. Het jaar ervoor was dat nog 35,36 euro. 'Een gemiddelde melkveehouder zag de inkomsten van het ene jaar op het andere jaar met 60.000 euro verminderen, bij ongeveer gelijkblijvende kosten', aldus Siem-Jan Schenk, de voorzitter van de vakgroep melkveehouderij van LTO Nederland.

2008 extreem goed

Hij tekent daar wel bij aan dat 2008 juist een extreem goed jaar was. Veel boeren dachten dat de bomen tot in de hemel groeiden en investeerden veel, maar vorig jaar stonden ze weer met beide benen op de grond.

Melk is een wereldmarkt en de prijzen kunnen heftig schommelen. Boeren moeten daarmee kunnen omgaan. Van de melk die in ons land geproduceerd wordt, gaat 60 procent de grens over. Zo'n 20 procent van alle in Nederland geproduceerde melk wordt zelfs uitgevoerd naar landen buiten de Europese Unie. De prijs van producten als kaas en melkpoeder bepalen mede de prijs die de Nederlandse boer ontvangt per liter melk.

Economische groei

Voor heel 2010 verwacht LTO een gemiddelde melkprijs die 20 tot 25 procent hoger zal kunnen liggen dan die van afgelopen jaar. Veel zal afhangen van de economische groei in opkomende landen als China, maar ook van de economische groei in de VS en Europa.

De Europese Commissie deed vorig jaar wel goede zaken door de lage melkprijs. Om de prijzen op peil te houden haalde die boter uit de markt tegen een opkoopprijs van 2,21 euro per kilo en de verkoop daarvan bracht volgens LTO Nederland zo'n 3,50 euro per kilo op. De Europese Commissie kocht ook mager melkpoeder op, maar heeft dat nog niet verkocht, omdat ze niet tevreden was over de geboden prijzen. Er is ook geen haast bij. Melkpoeder kan zonder problemen drie jaar bewaard blijven.

Voor Siem-Jan Schenk is de liberalisering van de markt in de Europese Unie een gegeven, maar hij hoopt wel dat een 'vangnet' in stand blijft om extreem lage prijzen op te kunnen vangen.

Afschaffing melkquota

Naar verwachting worden in 2015 de melkquota afgeschaft en daar is hij niet rouwig om. Nederland, en mogelijk ook Denemarken, zijn de enige lidstaten die het quotum vorig jaar hebben overschreden en daarvoor moet ons land dan wel een superheffing van 13 miljoen euro opbrengen. Het totale melkquotum van Europa werd vorig jaar lang niet volgemelkt. De Europese boeren bleven er 7 procent onder.

De landbouwministers van de Europese Unie bepreken volgende week de voorstellen van een werkgroep, die in oktober vorig jaar werd ingesteld vanwege de zuivelcrisis. LTO hoopt dat dit leidt tot voorstellen om de positie van boeren te versterken.