Expert: olielek was niet nodig geweest

De onderzeese veiligheidsklep die na de explosie aan boord van het boorplatform Deepwater Horizon de boorput had moeten afsluiten, miste een noodvoorziening die het olielek had kunnen voorkomen. In Noorwegen en Brazilië is zo’n reservesysteem verplicht, in de Verenigde Staten niet.

Een Noorse expert op het gebied van onderzeese blow-out preventers (afsluitdeksels) zegt dat de verplichting van extra veiligheidsvoorzieningen in de Verenigde Staten onder druk van de olie-industrie is tegengehouden, omdat de diepzeeboringen al veilig genoeg zouden zijn.

Per Holand onderzocht enkele jaren geleden voor het bedrijf Sintef de betrouwbaarheid van blow-out preventers in de Golf van Mexico. Omdat de afsluiters zo cruciaal zijn voor de veiligheid, worden ze elke twee weken geïnspecteerd. Holand inventariseerde de resultaten van die inspecties en signaleerde dat ze bijna altijd wel kleine mankementen vertonen, zoals lekkages in het hydraulische systeem. ‘Dat is de reden waarom de besturingssytemen in die afsluiters vaak twee- of driedubbel zijn uitgevoerd’, licht Holand toe. ‘Dan is er altijd een backup.’

Het belangrijkste signaal dat een onderzeese afsluiter kan ontvangen, is het bevel het deksel op de put te gooien. Dat kan gaan via de normale communicatiekabel die langs de boorpijp van het platform naar beneden loopt. Als tweede optie is er een extra verbinding, die via een noodstopknop op het platform kan worden geactiveerd.

In Noorwegen en Brazilië is nog een derde route verplicht: een geluidssignaal, dat draadloos naar de afsluiter kan worden verzonden. ‘Bijvoorbeeld als de lijnen door een ongeluk verbroken zijn’, zegt Holand. ‘Dan kun je vanuit een reddingsboot de boorput nog steeds dichtgooien.’

De Amerikaanse boorautoriteit, de Minerals Management Service (MMS), was in 2000 geneigd dit akoestische systeem verplicht te stellen. Maar nadat een olielobbyclub had geargumenteerd dat het systeem onbetrouwbaar is, stelde de MMS dat het te duur was en niet hoefde.

In The Wall Street Journal zegt een woordvoerder van de MMS nu dat ‘er al genoeg veiligheidssystemen zijn voor de blow-out preventers’. Hij doelt daarmee op de onbemande onderzeebootjes, waarmee oliemaatschappij BP de falende afsluiter vorige week vergeefs probeerde te activeren.

Concurrenten Shell en Total zouden overigens wel gebruik maken van de akoestische noodstop, ook in landen waar die niet verplicht is.

Dit weekend gaf president Obama opdracht aan zijn minister van Binnenlandse Zaken om uit te zoeken hoe het boren in diep water veiliger kan worden gemaakt.