Biodiversiteit in de wereld neemt onverminderd af

De biodiversiteit van het leven op aarde, de rijkdom aan planten en dieren, neemt nog steeds onverminderd af, in weerwil van internationale afspraken. Terwijl het aantal soorten in de periode 1970-2005 met 15 tot 20 procent afnam, nam de bedreiging wereldwijd met zeker 50 procent toe.

Dit schrijft een groot internationaal gezelschap van onderzoekers vandaag in het Amerikaanse wetenschappelijke tijdschrift Science. De conclusie is extra wrang omdat de Verenigde Naties het huidige jaar 2010 hebben uitgeroepen tot Internationaal Jaar van de Biodiversiteit.

Teloorgang

Volgens eerste auteur Stuart Butchart blijkt uit de analyse van ruim 30 indicatoren voor de diversiteit van de natuur op de wereld, dat de internationale Conventie voor Biodiversiteit uit 2002 volledig heeft gefaald. Alleen op plaatselijk niveau is soms vooruitgang geboekt, terwijl in 2002 werd afgesproken om de teloorgang van de soortenrijkdom rond 2010 tot staan te brengen.

Butchart en zijn collega’s analyseerden alle beschikbare gegevens over het aantal soorten dieren en planten op aarde, de omvang van populaties, bedreigingen als overbevissing, ontbossing, versnippering, klimaatverandering en overbemesting en vervuiling over de kwarteeuw na 1970. Overbevissing nam zeker 30 procent toe, 80 procent van alle bos in de VS bestaat in stukken van minder dan een halve vierkante kilometer.

Reservaten

Het enige waarneembare effect van de voornemens en beloften uit 2002 lijkt een relatief scherpe toename in inspanningen om natuur te beschermen in bijvoorbeeld reservaten.

Wereldwijd nam bijvoorbeeld het areaal beschermd landschap met een factor vijf toe sinds 1970. Sinds 1995 zijn vogelreservaten verhonderdvoudigd.

Lokaal

Het goede nieuws is doorgaans lokaal, aldus de studie, waarvoor het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in Den Haag de cijfers voor Nederland aanleverde.

De beverstand in de subpoolcirkel nam 43 procent toe. Er zijn 44 procent meer watervogels in Noord-Amerika en Europa. Van 16 vogelsoorten staat vast dat ze door gerichte actie voor uitsterven zijn behoed. Er staan 5 procent minder dieren en planten op de rode lijst van met uitsterven bedreigde soorten.

Volgens de studie is de ontbossing van de Braziliaanse Amazone van 2,8 miljoen hectare in 2003-2004 gehalveerd tot 1,3 miljoen hectare in 2007-2008. Wellicht ook een gevolg van de afgenomen vraag naar hout door de economische crisis, suggereren de auteurs in Science.