Kenniseconomie onder druk door tekort aan ict'ers

AMSTERDAM - De Nederlandse kenniseconomie staat onder druk door een forst tekort aan gekwalificeerd ict-personeel. Volgens de brancheorganisatie ICT-Office zullen er in 2015 ruim 8.600 te weinig ict'ers zijn en dat tekort zal de jaren erna verdubbelen.

Niet alleen traditionele ict-bedrijven krijgen te maken met schaarste op de arbeidmarkt, ook andere bedrijven en overheidsinstellingen (waar meer dan de helft van de ict-professionals werkt) zullen grote moeite krijgen met het vinden van ict'ers.

Weinig animo
Belangrijkste reden van de verwachte schaarste aan gekwalificeerd ict-personeel is dat er weinig mensen kiezen voor een ict-opleiding. 'Er is onder jongeren weinig animo voor een opleiding en een carrière in de ict. Dat heeft alles te maken met een negatieve beeldvorming onder de jeugd', zegt directeur Sylvia Roelofs van ICT-Office. 'Een ict'er wordt ten onrechte vaak gezien als een wereldvreemde nerd die alleen maar achter z'n computer zit, terwijl dat allang niet meer zo is omdat het werk veelzijdiger is geworden.'

Behalve instroomproblemen aan de opleidingen is er een toenemend gat (mismatch) tussen waarin wordt opgeleid (veelal te technisch) en wat in de praktijk nodig is (meer businessoriëntatie).
'Dat brengt ook de innovatie in Nederland in gevaar', zegt Roelofs. 'We realiseren ons niet dat 70 procent van alle innovaties samenhangt met ict. We hebben die mensen dus hard nodig.'

Dual thinkers
Er is vooral een gebrek aan dual thinkers: mensen die verstand hebben van techniek én van bedrijfsprocessen en daartussen een relatie kunnen leggen. Ze moeten communicatieve vaardigheden hebben, in teams kunnen samenwerken en de behoeften van het bedrijf kunnen vertalen in wensen en eisen aan de ict. Bedrijven hebben dual thinkers het liefst in eigen huis vanwege de complexiteit van bedrijfsprocessen. Uitbesteden van deze functie aan lagelonen landen is daarom meestal geen optie.

Ook de TaskForce e-Skills van het ministerie van Economische Zaken denkt dat Nederland qua innovatie op flinke achterstand wordt gezet vergeleken bij andere landen. Voorzitter Peter Hagedoorn: 'We weten niet hoe we complexe ICT-projecten moeten aanpakken en aansturen omdat we daar de juiste mensen niet voor hebben. Vandaar dat ook veel van die projecten in mislukken en megafusies vastlopen.'

Klassieke beroepen
Naast de ict-professionals moeten volgens Hagedoorn steeds meer mensen in de 'klassieke' beroepen, zoals, artsen, ingenieurs en juristen, zelf kunnen omgaan met ict om tot verbeteringen in hun vak te komen. Tasforce e-Skills betrekt bij haar berekeningen ook deze beroepsgroepen en komt daarmee voor het innovatief vermogen op een tekort van 25-duizend tot 40-duizend mensen met ict-kennis en - vaardigheden (e-skills).

Daarbij komt dat de ontwikkelingen in de ict snel gaan. Oftewel: wat je vandaag leert, kan over  twee jaar verouderd zijn. 'Om het vak up-to-date te houden moet je mensen een doorlopend ontwikkelingstraject bieden', zeggen Roelofs en Hagedoorn.
Niets doen zal, naar oordeel van Hagedoorn, Nederland ernstig schaden. 'Als we vinden dat we een kenniseconomie zijn, moeten we dat niet alleen maar met de mond belijden maar er ook in investeren, en snel ook. Ik ben alleen niet erg positief over hoe BV-Nederland dit aanpakt, want met de begroting van het nieuwe kabinet zakken we af naar de middenmoot van Europa.'

Lees ook de ICT-special van VK-banen.