Verwoeste gebouwen in het Jouret al-Chiyah district in Homs.
Verwoeste gebouwen in het Jouret al-Chiyah district in Homs. © AP

Rebellen Homs in het nauw: 'Nog even en de stad is in handen van Assad'

In de centrale Syrische stad Homs, ook wel 'de hoofdstad van de revolutie' genoemd, vindt momenteel een grootschalig regeringsoffensief plaats. De rebellen in het oude centrum zijn in het nauw gedreven. 'Ze kunnen geen kant op.'

Al bijna drie jaar wordt er gevochten in Homs. Regeringstroepen rukken op, de oppositie slaat terug. Dat is inmiddels het bekende patroon. Nu lijkt het erop dat dit wordt doorbroken. Verschillende bronnen melden dat de stad bijna geheel in handen is van de regeringstroepen van president Bashar al-Assad. Die hebben een grootschalig offensief gelanceerd en winnen met de dag meer terrein.

Dat niet alleen: sommige rebellen zouden overlopen naar het regeringsleger. Ze hebben geen keus. Er is al maanden bijna geen voedsel meer te vinden in het centrum van Homs, waar de oppositie zich heeft teruggetrokken, en ook de munitie is bijna op. De regering heeft rebellen die zich overgeven amnestie in het vooruitzicht gesteld.

'Het gebied tussen Jeb al-Jandali en Hamadiya is nu in zijn geheel in handen van regeringstroepen', zegt Rabia (45), een christelijke Syriër die drie maanden geleden van Homs naar Londen vluchtte en nauw in contact staat met haar achtergebleven familieleden. Uit veiligheidsoverwegingen wil ze niet met haar echte naam in de krant. 'De cirkel waarin de oppositie zich beweegt, wordt steeds kleiner', vervolgt Rabia. 'Het doel is om uiteindelijk het hele gebied in te rekenen.'

(Tekst loopt door onder de foto)

Cruciale rol
Homs, een stad met een miljoen inwoners, speelt een cruciale rol in de Syrische burgeroorlog. Niet alleen vanwege zijn centrale ligging, maar ook omdat het een van de felst bevochten steden is. De eerste en grootste protesten sinds de aanvang van de burgeroorlog in 2011 vonden hier plaats. Het is ook de stad waar het regeringsleger voor het eerst in grote getale werd ingezet. Het Vrije Syrische Leger, dat inmiddels wordt bijgestaan door radicalere krachten zoals al-Nusra en Ahrar ash-Sham, sloeg terug met hevige artillerie. En zo groeide Homs uit tot brandhaard die niemand uit handen wilde geven.

Als 'de hoofdstad van de revolutie', zoals Homs wordt genoemd, daadwerkelijk in handen van de regering valt, dan zal dat een flinke tegenslag betekenen voor de gehele oppositie in Syrië. Die noemde Homs afgelopen week nog 'een sleutel tot een democratische oplossing voor een verenigd Syrië'. Voor de regering, die op 3 juni presidentsverkiezingen organiseert, zou de stad als perfect voorbeeld kunnen dienen voor de heropbouw en verzoening tussen de strijdende partijen.

Geen overwinning
Volgens de Syrische Oppositie Coalitie is er echter geen sprake van een naderende overwinning voor de regering. Een woordvoerder luidde vorige week de noodklok en sprak van een mogelijke 'slachting'. Maar deze week had de organisatie, die vanuit Istanbul opereert, het over een 'ongelooflijk moedige' en succesvolle tegenaanval. Rebellen zouden uit de Oude Stad zijn gebroken en de helft van de wijk Jab al-Jandali in beslag hebben genomen.

(Tekst loopt door onder de foto)

Huizen liggen dicht op elkaar en mensen leven er op kluitjes. Het leger moet daarom heel precies opereren.

Deze lezing klopt niet, is de overtuiging van Rabia. 'Rebellen kunnen het centrum met geen mogelijkheid verlaten. De tunnels waardoor de oppositie wapens en munitie vervoerden, zijn kapot gebombardeerd. De strijders zetten nu granaten in, vergelijkbaar met clusterbommen. Ze exploderen op het moment dat ze personen of gebouwen naderen.'

Rabia denkt dat deze granaten de enige munitie zijn die de oppositie nog in handen heeft. Toch zal het volgens haar nog 'een maand tot acht weken' duren voordat regeringstroepen het gehele gebied veroverd hebben. 'Het centrum bestaat uit smalle straatjes die bovendien vol met puin liggen. Het is voor tanks daarom bijna onmogelijk om dit gebied te betreden. Huizen liggen dicht op elkaar en mensen leven er op een kluitje. Het leger moet heel precies opereren.'

Voorlopig gebeurt dit vooral vanuit de lucht. Shaam News Network, dat op hand is van de oppositie, meldt dat er vandaag ten minste één burger is omgekomen bij luchtaanvallen. Tientallen zouden gewond zijn geraakt. Van een overwinning is nog geen sprake, van verzoening al helemaal niet.