De baai van Port Egmont.
De baai van Port Egmont. © Peter Lipton

'De wortels van het Falkland-conflict: een stomme toevalligheid'

Jasmijn Visser en Peter Lipton zien ijdens hun reis over de Falklandeilanden hoe een eeuwenoud conflict kon leiden tot latere oorlog.

We vervolgen onze weg naar Saunders Island, een groot eiland met veel pinguïns en albatrossen en zeven bewoners. Het is hier weleens drukker bevolkt geweest; restanten van die tijd bevinden zich in een baai enkele kilometers van ons verblijf lopen afgelegen. Hier bevindt zich de ruïne van Port Egmont, een vesting gebouwd in 1765 waar ongeveer honderd Engelsen woonden. John Byron (grootvader van de beroemde dichter) was op zoek naar het fantoomeiland Pepy's en zag onderweg dat de Falklandeilanden een perfecte strategische ligging hadden. Hij stichtte Port Egmont als rustplaats voor Engelse schepen die onderweg waren naar Azië. 'the whole navy of England might ride here in perfect security of all winds'.

In de ruïnes van de vesting zie je nog de omheiningen van aangelegde tuintjes, begraafplaatsen, opslagloodsen, kades en restanten van pinguïn-kookpotten.

Byron kon niet vermoeden dat al een jaar eerder de Fransman Antoine de Bougainville, met een groep gevluchte Hugenoten uit Saint Malo, aan de andere kant van de eilanden een vesting onder de naam Port Louis had gebouwd. Bougainville claimde de eilandgroep als 'Les Malouines' in naam van de Franse koning. De beide vestingen hebben tenminste een jaar geco-existeerd in onwetendheid van elkaars bestaan. Wanneer de Spanjaarden in 1766 de Franse vesting overkopen, ontdekken zij tot grote ontevredenheid de aanwezigheid van de Britten. Zij beroepen zich op het Verdrag van de Tordesillas van 1749, waarbij Latijns Amerika wordt verdeeld tussen Portugal en Spanje, en eisen dat de Britten Port Egmont verlaten. Groot Brittanië erkent dit verdrag niet en de bewoners van Port Egmont weigeren te vertrekken. Als waarschuwing sturen de Spanjaarden vijf schepen met 1400 soldaten richting de afgelegen Falklands.

Om een oorlog te voorkomen druipen de Engelsen in 1774 af en laten een Britse vlag en een plakkaat achter waarop staat dat ze de Falkland Eilanden opeisen in de naam van de Britse koning George III.

De wortels van het Falkland-conflict liggen hier; een moment in de geschiedenis waarin deze twee naties zich per ongeluk op hetzelfde land vestigden en het opeisen onder hun eigen kroon. Wanneer Argentinië onafhankelijk wordt van Spanje nemen zij de claim op de Falklands - of de Malvinas zoals zij ze noemen - over. Het conflict tussen Argentinië en Engeland speelt tot de dag van vandaag.

Lees hier meer over de reis die Jasmijn Visser en Peter Lipton maken naar de Falklands.

Jasmijn Visser is kunstenaar, Peter Lipton is fotograaf.

TheFalklandsProject is onderdeel van het programma The Ultraperipheric in opdracht van TAAK en Land Art Contemporary en wordt gesponsord door het Modriaanfonds, Land Art Contemporary en Stichting Kunst en Openbare Ruimte. The Falklands Project is een samenwerking van Jasmijn Visser en design-duo Metahaven.