Wrakstukken van een Dagger C -430 op Pebble Island.
Wrakstukken van een Dagger C -430 op Pebble Island. © Peter Lipton

'Pebble Island: vijf bewoners, 8000 schapen en overal neergestorte vliegtuigen'

Peter Lipton en Jasmijn Visser zien tijdens hun verblijf op de Falkland-eilanden hoe brokstukken uit de oorlog van 1982 het landschap blijvend beïnvloeden.

De Falklands bestaan uit 770 eilanden. Pebble Island, een glooiend, rotsachtig eiland dat zich uitstrekt over ongeveer 30 kilometer, is één van de grotere. Op dit moment telt het eiland vijf bewoners, meer dan 8000 schapen en talrijke antarctische fauna. Door urbanisatie (de trek richting de hoofdstad Stanley) zijn meeste huizen die je er vindt verlaten, een soort roestige karkassen waar af en toe een schaap uit tevoorschijn komt. De Settlement, de verzameling huizen, doet daardoor soms aan als een verlaten filmset van een horrorfilm.
 
Op deze locatie zijn sporen van de Falklandoorlog in 1982 te vinden die minder subtiel zijn dan een mijnveld. Pebble had als noordelijk gelegen eiland, vlak bij de Engelse vloot, strategisch gezien een interessante positie voor de Argentijnen. Daarom had het het land 300 soldaten op het eiland geplaatst en bij de kleine landingsbaan tenminste 11 gevechts -en verkenningsvliegtuigen gestationeerd.

De toentertijd 23 bewoners van het eiland leefden daar soms al tenminste vijf generaties lang een afgezonderd leven, hun dagen gevuld met schapen hoeden, sterke wind en donkere nachten. Het moet dan ook een aanzienlijk contrast geweest zijn met de tijd dat Pebble Island tenminste een maand lang het toneel werd van verschillende aanvallen en neerstortende vliegtuigen. Het grootste spektakel was toen een divisie van de Engelse Special Air Service (SAS) aanviel in de nacht van 14 mei 1982. Terwijl het meest in de buurt gelegen schip, de HMS Glamoran, de lucht oplichtte met 'star shell flare's, blies de SAS vanaf de grond de Argentijnse vliegtuigen op en sloeg met explosieven diepe kraters in de landingsbaan zodat deze onbruikbaar werd.

De Argentijnen, nijdig over hun verlies, verdachten de bewoners ervan contact met de troepen gehad te hebben en sloten ze, inclusief 9 kinderen, in één van de grotere huizen op. Hier hebben ze 30 dagen, tot het einde van de oorlog, gezeten.   

Intussen is de landingsbaan gerepareerd en weer in gebruik. Maar na dertig jaar vind je over heel Pebble Island verspreid nog steeds de brokstukken van neergestorte vliegtuigen. Dit vormt een opmerkelijk landschap, een hele hoop uitgestrekt niets met afgewisseld met blinkende vleugels, schietstoelen, drop tanks en propellers.

Lees hier meer over de reis die Jasmijn Visser en Peter Lipton maken naar de Falklands.

Jasmijn Visser is kunstenaar, Peter Lipton is fotograaf.

TheFalklandsProject is onderdeel van het programma The Ultraperipheric in opdracht van TAAK en Land Art Contemporary en wordt gesponsord door het Modriaanfonds, Land Art Contemporary en Stichting Kunst en Openbare Ruimte. The Falklands Project is een samenwerking van Jasmijn Visser en design-duo Metahaven.