Kaart van de Zuydamericas afkomstig uit de Zee Atlas van Pieter Goos.
Kaart van de Zuydamericas afkomstig uit de Zee Atlas van Pieter Goos. © Collectie archief Maritiem Museum; Fotografie Peter Lipton

'Op naar de Falklandeilanden: maanden afgelegen rotsen, taai gras en winter'

Niet zo gek veel meer dan rots, taai gras en bewoners die in overgrote meerderheid Brits willen blijven, al ligt hun woonplaats voor de kust van Argentinië. De Falklandeilanden. Een gebied zo groot als Vlaanderen dat middelpunt was van een aantal internationale conflicten. Kunstenaar Jasmijn Visser en fotograaf Peter Lipton reizen er in maart en april naartoe en doorheen, om een conflict-atlas te maken van het gebied, omdat wat zich op microniveau afspeelt op de Falklandeilanden, iets zegt over wat zich globaal afspeelt. Op Volkskrant.nl doen zij in woord en beeld verslag van hun reis.

In 1598 voer Sebald de Weert met zijn schip 'De Blijde Boodschap' richting Zuid Amerika om via Straat van Magellaan een alternatieve route naar Nederlands Indië te vinden. Vanwege slechte wind strandde hij bij de Straat en, op zoek naar een goede locatie om op pinguïns te jagen, viel zijn oog op een groep eilanden die hij niet kende van de toen circulerende kaarten. Met tijd om handen gaf hij opdracht om de eerste kaarten te laten plotten.  

'Den 24. Des morghens inde ly van hear drie eylandekens gewaer wordende, die tot noch toe in gheene Caerten bekent en zijn geweest, ende derhalven Sebalts eylanden ghenaemt werden, laghen 60 mylen vant vaste landt, op de hoogte van 50. Graden 40. minuten. Hier saghen zy oock een menighte van Pinguins, alsoo dat zy zeer begheerlijck waren om die te besightighen..'

Deze drie vlekjes stonden sindsdien op internationale kaarten tot 1800 beschreven als 'Sebalds Eilanden' of 'Islas Sebaldas'. Tegenwoordig kennen we ze vooral als Falkland Eilanden, en in Zuid Amerika staan ze bekend als Islas Malvinas.

Rots en taai gras
De Falkland Eilanden hebben bij elkaar de grootte van Vlaanderen en bestaan voornamelijk uit rots begroeid met taai gras. Sebald de Weert heeft waarschijnlijk niet kunnen vermoeden dat juist deze afgelegen rotsen later aan talloze opmerkelijke ontwikkelingen onderhevig zouden zijn. Door de geschiedenis heen hebben globale evenementen zich er op microniveau gemanifesteerd. Maar misschien nog opvallender is dat gebeurtenissen op deze eilanden andersom ook globale politieke bewegingen hebben afgedwongen, zoals gebeurde bij de Falklandoorlog in 1982.

Voor The Falklands Project wil kunstenaar Jasmijn Visser de ontwikkelingen op de eilanden - sinds de ontdekking van De Weert - in de vorm van een conflict-atlas in kaart brengen, met de overtuiging dat wat zich voltrekt op microniveau iets kan zeggen over wat zich voltrekt in het grotere geheel.

Om dit proces nauwkeurig in kaart te brengen, ondernemen Jasmijn Visser en fotograaf Peter Lipton in Maart en April een onderzoeks-expeditie naar de Falkland Eilanden. Op deze website volgt de reis langs de verschillende historische locaties en toont de gevolgen van de conflicten op het landschap en dagelijkse leven.

Jasmijn Visser is kunstenaar, Peter Lipton is fotograaf.

TheFalklandsProject is onderdeel van het programma The Ultraperipheric in opdracht van TAAK en Land Art Contemporary en wordt gesponsord door het Modriaanfonds, Land Art Contemporary en Stichting Kunst en Openbare Ruimte. The Falklands Project is een samenwerking van Jasmijn Visser en design-duo Metahaven.