'Baarden knippen en groentes verbouwen maakt nog geen nieuwe generatie'

Zelden zag columnist Martijn Simons zo'n eenzijdige documentaire als 'Mensen van nu' in Tegenlicht.  'Een betere titel zou zijn: 'Jonge witte welvaartskinderen uit Amsterdam vertellen hoe ze niet kunnen mislukken omdat ze altijd hun ouders als vangnet hebben en daarom lekker kunnen doen wat ze leuk vinden'.

 
Ja, het is zwaar in de binnenstad. Joost: 'Ik heb een auto, maar die auto is niet alleen van mij. Ik heb een tweede huis, maar dat deel ik wel met veel mensen.'

Je hebt van die reclames waarin je een goed verzorgd, blank echtpaar met stralende huid en fonkelend witte tanden hoort vertellen over hoe ze genoeg kregen van hun geslaagde, maar betekenisarme leven in de grote stad en van de ene op de andere dag besloten het roer om te gooien. Naar Zuid-Frankrijk te verhuizen, een vervallen chateau van de ondergang te redden en daar volgens achttiende-eeuws gebruik wijn te gaan bereiden die nergens anders wordt bereid. En dat ze dat alleen maar konden doen omdat een idealistische bank hun een aardig bedragje wilde lenen.

In precies zo'n reclame dacht ik verzeild geraakt te zijn toen ik maandag in een aflevering van Tegenlicht viel.

'Mensen van nu', zo heet het. Het wil 'een momentopname van een generatie' zijn. Een generatie die 'onmogelijk in een hokje te stoppen is'.

Zelden zag ik zo'n eenzijdige documentaire. Een betere titel zou zijn: 'Jonge witte welvaartskinderen uit Amsterdam vertellen hoe ze niet kunnen mislukken omdat ze altijd hun ouders als vangnet hebben en daarom lekker kunnen doen wat ze leuk vinden'.  

Vanuit hun huizen in de Amsterdamse binnenstad vertellen deze jongeren hoe graag ze zonder geld zouden willen leven en hoe fijn het is om zelf bier te kunnen brouwen of artisanale broden te bakken.

De crisis zegt ze niet zo veel, ze hebben een can-do-mentaliteit. Ze snappen ook niet zo goed wat er nou aan de hand is. Thomas: 'Er is niet veel werk, maar er is wel veel werk te doen. Dat is raar.'

Volgens Aukje (die, als ze haar moeder vertelt hoeveel ze verdient, geld krijgt overgemaakt) zit er ook een bepaalde romantiek aan de crisis.

Zeg dat maar tegen allochtone jongeren, van wie een op de drie werkloos thuis zit.

De meeste geportretteerde jongeren hebben ook geen 'baan'. Sterker nog, dat verafschuwen ze. Afaina: 'Mijn grootste angst is dat ik een baan moet gaan zoeken.' Een ander: 'Ik heb geen baan. Wel werk.'

Ja, het is zwaar in de binnenstad. Joost: 'Ik heb een auto, maar die auto is niet alleen van mij. Ik heb een tweede huis, maar dat deel ik wel met veel mensen.'

En zo ongeveer allemaal zijn ze bezig met het verbeteren van de wereld, ik wist niet eens dat dat op zoveel manieren kón.

Tom is parttime imker. 'Bijen handelen uit altruïsme, niet uit eigenbelang. Daar kan de mens nog wat van leren, en het is goed voor de 'ecosystemen an sich'. Hij houdt zijn bijen op het dakterras van zijn Amsterdamse woning. Daarna brengt hij het bijenvolk in zijn elektrische auto naar een of ander buitenhuis, waar hij zich bezig houdt met het ontwikkelen van iets wat hij een solar farm noemt.  

En zo kan ik nog wel even doorgaan. Want wat zijn ze creatief, met z'n allen.

Het is oké om een film te maken over je vrienden, om ze te laten vertellen hoe succesvol ze zijn in het knippen van baarden, het verbouwen van vergeten groentes of het recyclen van mobiele telefoons, maar laten we niet doen alsof we te maken hebben met een nieuwe generatie idealisten. Dit is idealisme voor een heel select clubje, voor de mensen die het zich kunnen permitteren op hun bek te gaan.

En ondertussen zoeken de mensen van nu hard door naar een baan.

Martijn Simons is schrijver columnist voor Volkskrant.nl.
Twitter: @MartijnSimons