dossier

Kabinet-Rutte

Motiekanon ChristenUnie succesvolst met 100 keer raak

Door: Irene de Pous − 05/07/12, 10:45
© Martijn Beekman / de Volkskrant. ChristenUnie-Kamerlid Esmé Wiegman

Op de laatste dag van het parlementaire jaar, die ook de langste dreigt te worden, maakt de Volkskrant de rekening op. Welke partijen scoorden het best met hun parlementaire handwerk? De ChristenUnie, met Kamerlid Esmé Wiegman, gaat fier aan kop.

De ChristenUnie was in de afgelopen twee kabinetsperioden de succesvolste fractie in de Tweede Kamer. De vijfkoppige fractie telde de meeste aangenomen moties per Kamerlid. En de topvijf van individuele Kamerleden wier moties het meeste succes hadden, telt drie leden van de ChristenUnie. Aan kop gaat Esmé Wiegman, die voor honderd moties de handen op elkaar wist te krijgen.

Dit blijkt uit een analyse die de Volkskrant heeft gemaakt op basis van gegevens van het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer over de afgelopen twee kabinetsperioden. Moties uit de laatste twee weken zijn hierin nog niet verwerkt.

Opvallend zijn de goede resultaten van de kleine fracties. Naast de ChristenUnie scoren D66 en de SGP hoog. Deze drie partijen kregen bovendien tot en met 2011 de meeste amendementen (een wijziging op een wetsvoorstel) aangenomen per Kamerlid, blijkt uit de jaarcijfers van de Kamer.

Politiek succes laat zich op vele manieren meten. Doet een partij het goed in de peilingen, bij de verkiezingen of in de schijnwerpers van de media? Uiteindelijk telt ook het alledaagse politieke handwerk in de Tweede Kamer: krijgt een Kamerlid voor zijn plannen meerderheden achter zich, om zo de regering bij te sturen? Hoe beweegt hij zich in het domein van de parlementaire handenarbeid?

Tijdrovend
Om het verschil te maken, heeft een volksvertegenwoordiger een scala aan instrumenten tot zijn beschikking. Het simpelst, maar ook minst effectief, is het stellen van een vraag aan de minister. Aan het andere uiterste van het spectrum staat het indienen van een initiatiefwetsvoorstel. Een tijdrovend karwei, veelal voorbehouden aan de grotere fracties. In vijf jaar tijd werden er slechts 22 wetsvoorstellen aangenomen.

Tussen deze uitersten zweven twee handzame instrumenten, het amendement en de motie - een oproep aan het kabinet. Soms gaat een motie om een procedure, soms leidt ze tot de val van het kabinet. Dat laatste ondervond Joël Voordewind (CU), het tweede motiekanon op de lijst. Zijn motie om de missie in Uruzgan te stoppen, ingediend met de PvdA, leidde tot de val van Balkenende IV.

Toch is de Tweede Kamer doorgaans geen leeuw die met één brul het regeringsbeleid kan veranderen. Het is eerder een knaagdier: als het zijn werk goed doet, laten zijn tanden de prooi niet los. De metafoor is afkomstig van Boris van der Ham (D66), met 89 aangenomen moties nummer drie op de lijst. Volhardendheid, wil hij maar zeggen, is minstens zo belangrijk als scherpte.

Rondetafelgesprekken
Neem de motie van Wiegman om via het gemeenschappelijke landbouwbeleid te stimuleren dat koeien in de wei lopen. Nu zij is aangenomen, begint het pas. 'Ik blijf er bovenop zitten en spit bijvoorbeeld de notulen door van de Europese landbouwraad om te zien of de staatssecretaris zich er ook werkelijk sterk voor maakt', zegt Wiegman. Zo niet, dan komt er weer een vraag, een debat of desnoods nog een motie.

De lange adem begint al met het krijgen van een meerderheid in de Kamer, zegt Voordewind. 'Ik wilde aandacht krijgen voor zelfdoding, zodat er meer werk gemaakt zou worden van preventie. Vanuit het idee van de autonomie van de mens was dat een politiek taboe.' Hij organiseerde daarom rondetafelgesprekken met experts, schreef opiniestukken in de krant en voerde vele gesprekken met collega's. Uiteindelijk kreeg hij een meerderheid achter zich om op te roepen tot een actieplan voor zelfmoordpreventie.

Geven en nemen, gunnen en misgunnen: het parlement is niet anders dan het echte leven, is de stellige overtuiging van Ger Koopmans (CDA), nummer vier op de lijst. Zo wilde hij dat het budget van 50 miljard voor het Europese landbouwbeleid werd gehandhaafd. Als de PVV in eenzelfde motie over 'het niet laten kapen door milieugoeroes' spreekt, dan neemt hij dat voor lief. 'Je moet bereid zijn stappen te maken die de ander graag ziet en misschien een beetje pijn doen.'

De Kamer verrassen door een ongebruikelijke samenwerking wil ook goed werken, zeggen de toppers. Dat doorbreekt de patronen, het automatische stemmen. 'Ik heb eens met de Partij voor de Dieren een motie ingediend voor strengere Europese regels over dierenwelzijn,' zegt Koopmans. 'Nou, als wíj het samen eens zijn, dan is iedereen om.'

De VVD bungelt onder aan de lijst. Dat is geen toeval. 'Wij zijn zeer kritisch op het indienen en steunen van moties', zegt Kamerlid Willibrord van Beek. 'Ze worden met tientallen ingediend, ook al heeft de minister al een toezegging gedaan, als bewijs voor de achterban dat je ermee bezig bent geweest.' Een inflatie van het instrument, vindt de VVD'er.

Irene de Pous is parlementair verslaggeefster van de Volkskrant.

De toptien Kamerleden met meeste gesteunde moties:

1. Esmé Wiegman, ChristenUnie: 100 moties
2. Joël Voordewind, ChristenUnie: 95 moties
3. Boris van der Ham, D66: 89 moties
4. Ger Koopmans, CDA: 81 moties
5. Ernst Cramer, ChristenUnie: 71 moties
6. Lutz Jacobi, PvdA: 66 moties
7. Kees van der Staaij, SGP: 65 moties
8. Ineke van Gent, GroenLinks: 60 moties
9. Esther Ouwehand, PvdD: 59 moties
10. Pieter Omtzigt, CDA: 57 moties

mailIcon print |