Kiraly
Kiraly © Joeri Dubbe

Kiraly toont menselijk lichaam in optima forma

Kiraly toont zowel het menselijk lichaam in optima forma als de perfecte kunstmatige variant. Maar doordat er geen conflict voelbaar wordt gemaakt, komt het stuk niet verder dan een rake typering.

Kiraly (dans),
Kiraly door Korzo producties & Joeri Dubbe Choreography.
Choreografie: Joeri Dubbe.
Muziek: Antonin Comestaz, Björk.
17/5, Korzo theater, Den Haag. Ook vanavond. Tournee vanaf 12/9.

De invloed van de technologisering op ons lichaam is een geweldig onderwerp voor dans. Want dans is de kunst die drijft op het lichaam. Het mag dan wel een voorbeeld zijn voor robots, cyborgs en avatars, maar wordt tegelijkertijd verondersteld het tegenovergestelde te blijven. Eerder beplakten choreografen dansers met sensoren of extra ledematen. Nu is het thema opnieuw hot.

Nanine Linning leefde zich onlangs uit in Silver en morgen gaat Katja Heitmanns Pandora's DropBox in première, onderdeel van haar onderzoek naar digitalisering en dans. Ook Joeri Dubbe, een van de bekendste jonge choreografen uit de stal van productiehuis Korzo, draagt bij aan deze opleving, met Kiraly, een stuk voor twee danseressen.

Wat een danseressen. Extreem verfijnd in hun uitdrukking - elke spier, elke vezel is constant alert en emotioneel geladen

Met Carolina Mancuso en Sarah Murphy, die net als Dubbe bij het Nederlands Dans Theater dansten, hoef je je nauwelijks nog druk te maken om de choreografie. Wat een danseressen. Extreem verfijnd in hun uitdrukking - elke spier, elke vezel is constant alert en emotioneel geladen - en met een onweerstaanbare présence. In Kiraly zijn ze tegenpolen: Murphy het menselijke lichaam in optima forma, Mancuso de perfecte kunstmatige variant.

Murphy opent verrassend. In een ietwat ouderwetse jurk, een vlecht bungelend op haar rug, stapt ze langzaam op het publiek af, haar voetzolen in gelig licht gevangen. Hoe sensitief ogen die opeens, de grond aftastend, beweeglijk en eigengereid. Er zit een expressiviteit in die even later Murphy's hele lijf meevoert in een taal die golvend, organisch en vrij oogt, bijna koortsig voortgestuwd door een innerlijke, emotionele impuls.

Toenadering

Het jammere is dat er geen conflict voelbaar wordt gemaakt

Hoe anders zijn de emoties die Mancuso toont door haar gezicht handmatig in een grimas of schreeuw te trekken. In haar strakke zwarte pakje met knot beweegt zij machinaal: hoekig, schokkerig en met heldere lijnen. Heel knap hoe ze dit clichéplaatje een enorme levendigheid en subtiliteit meegeeft. Maar: hoe nu verder, dat is de crux. Vanaf hier krijgt Dubbe het lastig.

Hij zorgt voor toenadering - de vrouwen dansen een synchroon duet en lijken dan zelfs op elkaar - en hij geeft ook mogelijke uitkomsten van de ontwikkelingen: de cyborg schuift in Murphy's jurk op richting het menselijke en de mens, Murphy, trekt zich terug, kronkelend over de grond als een worm.

Het jammere is dat er geen conflict voelbaar wordt gemaakt. Dat de pro's en contra's van technologisering niet worden uitgespeeld. Dat zou meer spanning hebben opgeleverd. Nu blijft het bij een rake typering van twee zijnstoestanden.