Het Franse dansgezelschap Musée de la danse.
Het Franse dansgezelschap Musée de la danse. ©

'Vervang soldaten eens door dansers en kijk wat er gebeurt'

Choreograaf Boris Charmatz laat dansers los op het Anton de Komplein.

Hij had het gevraagd aan serveersters in het Volkshotel, waar choreograaf Boris Charmatz (44) met zijn dansgezelschap tijdens het Holland Festival verblijft. Of ze weleens op het Anton de Komplein in Amsterdam-Zuidoost kwamen. Nooit, zeiden ze. Natuurlijk kennen ze het stadsdeel, van verhalen over verloederde flats en de Bijmerramp in 1992. Geen buurt met een fijn imago. Precies dat had de festivalorganisatie de Fransman ook verteld, over de buitenlocatie waar zijn voorstelling Danse de nuit vanavond en morgen is te zien (gratis toegankelijk, mits gereserveerd).

Waar je vroeger op pleinen jonge gastjes zag breakdansen, staat nu politie

Charmatz wil juist op een unheimische plek, tussen 10 en 11 's avonds, met zes pratende, rollende en springende dansers laten zien dat we niet vanzelfsprekend hoeven te schrikken wanneer iemand op straat iets geks of uitzinnigs doet. Hij bedacht Danse de nuit na de aanslag op het satirische weekblad Charlie Hebdo (7 januari 2015), en danste de performance inmiddels in Londen, Brussel, Parijs en Berlijn. Niet toevallig metropolen waar, vele aanslagen verder, de publieke ruimte meer en meer is geïnfecteerd door militair vertoon, zo ervaart ook hij. 'Als ik uit station Brussel kom, stuit ik op een tank; stap ik uit de Parijse metro, dan tref ik soldaten aan. Waar je vroeger op pleinen jonge gastjes zag breakdansen, staat nu politie. Ik wil de publieke ruimte terugveroveren op de angst. Vervang soldaten eens door dansers en kijk wat er gebeurt.'

Is dat niet naïef? 'Natuurlijk. Maar we moeten iets doen tegen het openlijk wantrouwen. We verstijven op straat. Mensen worden bang van menigten. De kunst moet pleinen weer claimen.'

Ik wil de publieke ruimte terugveroveren op de angst. Vervang soldaten eens door dansers en kijk wat er gebeurt

Dat het Anton de Komplein naar een verzetsstrijder is vernoemd, waarvoor het leger op Zwarte Dinsdag (8 februari 1933) een bloedbad aanrichtte onder een menigte, wist Charmatz niet. 'Dat maakt ons optreden op trappen tussen dichte rolluiken, alleen maar toepasselijker.'

De dansers, die midden tussen het publiek van plek wisselen, dragen kostuums, ontworpen door een Belgische modeontwerper, met verwijzingen naar straatsilhouetten. Een man danst in een oranje wegwerkerspak, bewerkt met geometrische figuren. Een meisje zwiert haar dreadlocks in lijn met de witte veters van haar fancy leren jas. Haar collega draagt boven een jagersjas een kindertrui over zijn hoofd. 'Ja, dat roept associaties op met een kinderlokker. Maar ik wil dat mensen ontdekken dat hij de grappigste is van het stel.'

De stroom teksten die de dansers tijdens de voorstelling declameren - Engels en Frans - is een mengsel van songteksten (Erasure en Starfucker) en citaten uit een radio-interview met Patrick Pelloux, daags na de Hebdo-aanslag. Deze Franse dokter, activist en schrijver - toevallig op weg naar de redactie - bood direct eerste hulp aan collega's. 'Zijn gedachtenstroom tijdens dat interview geeft weer dat we ook met de schrik in ons lijf niet moeten laten terroriseren door angst.'

Danse de nuit van Boris Charmatz/Musée de la danse. Gratis toegankelijk, wel reserveren. Hollandfestival.nl. Vandaag en morgen op het Anton de Komplein in Amsterdam-Zuidoost.