Cultuurblog - Weten we nou wel of niet waar het Straatje van Vermeer in Delft ligt?

Een overzicht van groot en klein nieuws uit de wereld van de kunst, cultuur en media, bij elkaar geblogd door de specialisten van de Volkskrant. Lees het vorige Cultuurblog hier terug.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Twijfels over locatie Straatje Vermeer

    Delft is één langgerekt straatje van Vermeer

    Op bezoek in Delft: door het Straatje van Vermeer waait de oer-Hollandse koopmansgeest. Lees hier de column van Jan-Pierre Geelen terug.

    Twee jaar geleden was het nog wereldnieuws: kunsthistoricus Frans Grijzenhout van de Universiteit van Amsterdam had het jarenlange mysterie rond het Straatje van Johannes Vermeer opgelost. Nadat eerdere onderzoekers diverse verkeerde adressen hadden gesuggereerd in Delft, waar de wereldberoemde Hollandse meester zijn leven lang woonde en werkte, kwam Grijzenhout naar eigen zeggen met de exacte locatie: Vlamingstraat 40-42.

    Grijzenhout baseerde zich destijds op diverse archiefstukken. De bijzondere ontdekking was voor het Rijksmuseum en Museum Prinsenhof Delft aanleiding om een speciale tentoonstelling aan het Straatje te wijden. Nu de locatie bekend was zou dit ‘diepgaande consequenties hebben voor zowel de manier waarop we naar dit ene schilderij van Vermeer kijken als voor ons beeld van Vermeer als kunstenaar’.

    Maar Gert Eijkelboom en Gerrit Vermeer trekken nu Grijzenhouts locatie in het zomernummer van het Tijdschrift voor historische geografie in twijfel. Volgens beide kunsthistorici zou Grijzenhout bij het aanwijzen van de Delfste Vlamingstraat selectief gebruik hebben gemaakt van bronnen en zouden zijn conclusies daarom berusten op drijfzand.

    Bovendien zou volgens Eijkelboom en Vermeer niet onomstotelijk kunnen worden aangetoond dat Vermeer in zijn olieverfschilderij uit circa 1658 een situatie heeft afgebeeld die werkelijk heeft bestaan. Daarvoor zou nauwkeurige topografische informatie nodig zijn over het aangewezen adres en die ontbreekt. ‘Het lijkt erop dat Vermeers wereldberoemde werk een allegorische voorstelling is, die hij samenstelde uit verschillende elementen en plekken’, aldus beide kunsthistorici in hun artikel.

    Zij zijn overigens niet de eersten die Grijzenhouts locatie van het Straatje van Vemeer –ook bekend als Gezicht op Huizen in Delft - betwisten. Vorig jaar liet de Amerikaanse kunsthistoricus Benjamin Bistock weten dat het enige juiste adres Oud Langendijk 2 in Delft zou zijn.

  2. Kinderboek Cynthia McLeod

    Land van Afkomst: Cynthia McLeod

    Welke rol speelt afkomst in Nederland? Dat onderzoekt de Volkskrant in een reeks interviews. Schrijver Cynthia McLeod (80): 'Er is een geweldige creoolse cultuur in Suriname.'

    Cynthia McLeod schrijft een kinderboek bij de tentoonstelling 'We Have a Dream. Gandhi, King en Mandela', die dit najaar is te zien in De Nieuwe Kerk in Amsterdam. De Surinaamse schrijfster is onder meer bekend van de bestseller Hoe duur was de suiker? (1987). Het kinderboek verschijnt bij de opening van de expositie over de drie wereldberoemde personen op 16 september.

    De expositie gaat volgens De Nieuwe Kerk over ‘gewone mensen die uitgroeiden tot leiders van grote bewegingen tegen rassendiscriminatie en sociale ongelijkheid’. Alle drie werden wereldwijde rolmodellen, al riepen ze ook felle kritiek en weerstand op. Het kostte zelfs Mahatma Gandhi, die de geweldloze Indiase onafhankelijkheidsstrijd leidde, en Martin Luther King, een van de prominentste leden van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging na de Tweede Wereldoorlog, het leven. Nelson Mandela belandde in de gevangenis omdat hij strijd voerde tegen het apartheidsregime in Zuid-Afrika. Nadat Mandela na bijna dertig jaar vrij kwam, werd hij gekozen tot president van het land.

    In de tentoonstelling stappen de bezoekers in hun wereld en ervaren ze volgens De Nieuwe Kerk hoe persoonlijke idealen de wereld kunnen veranderen. De expositie is te zien tot en met 4 februari volgend jaar.

  3. Stil bij twintig jaar Harry Potter

    Harry Potter is de ideale mix van (sympathiek) pispaaltje en held

    Vandaag is het precies 20 jaar geleden dat JK Rowlings eerste boek verscheen over de bebrilde tovenaarsjongen die de wereld zou veroveren: Harry Potter and the Philosopher's Stone (Harry Potter en de Steen der Wijzen). Dit is wat onze verslaggever in 1999 over het boek schreef.

    Berichtensite Twitter heeft vandaag een speciale Harry Potter-emoji gelanceerd. Het symbooltje is ontwikkeld in samenwerking met uitgeverij Bloomsbury. Het is op 26 juni exact twintig jaar geleden dat The Philosopher's Stone, het eerste boek in de wereldwijd populaire reeks over de bebrilde tovenaarsleerling verscheen. Wie deze week op Twitter de hashtag #HarryPotter20 gebruikt, krijgt automatisch een afbeelding van Harry's iconische litteken en bril in de tweet.

    Ook Facebook besteedt aandacht aan de verjaardag van de jonge tovenaar. Wie in een Facebook-bericht de Engelse naam van een van de vier afdelingen van toverschool Zweinstein gebruikt, krijgt als verrassing wat magische effecten voorgeschoteld. Ook wordt de naam direct afgedrukt in de kleuren van Griffoendor, Huffelpuf, Ravenklauw of Zwadderich.

    De Britse schrijfster J.K. Rowling voltooide het manuscript in 1995 en probeerde het twee jaar lang aan een uitgeverij te slijten. Uiteindelijk ging Bloomsbury overstag; de eerste druk van het boek was slechts vijfhonderd exemplaren. Inmiddels zijn er bijna 500 miljoen exemplaren van de acht Potter-boeken verkocht. Daarnaast zijn er films, games, een bekroond toneelstuk (Harry Potter and the Cursed Child) en een spin-off van de Harry Potter-reeks (Fantastic Beasts and Where to Find Them).

    Enkele dagen geleden verraste Rowling de Harry Potter-fans nog via de website Pottermore, waar ze geregeld nieuwe verhalen en aanvullingen over de tovenaarswereld publiceert. Rowling schreef tot ieders verrssing dat er twee Harry Potters bestaan. De ene is de bekende bebrilde tovenaar, inmiddels een volwassen man met kinderen, zo bleek uit het toneelstuk en het achtste boek Harry Potter and the Cursed Child (Harry Potter en het vervloekte kind). De andere Harry Potter bleek een overgrootvader te zijn een belangrijke rol had gespeeld in de familiegeschiedenis van de Potters.

  4. 'Make our planet great again'

    Oud-gouverneur van Californië Arnold Schwarzenegger en de Franse president Emmanuel Macron hebben elkaar vrijdag in Parijs ontmoet om te praten over het klimaat. Acteur en actieheld Schwarzenegger, die van 2003 tot 2011 gouverneur was één van de grootste staten in de VS, en de nieuwe president van Frankrijk hebben in ieder geval twee dingen met elkaar gemeen: een missie om klimaatverandering tegen te gaan, en een afkeer van de Amerikaanse president Donald Trump.

    Macron maakte nadat hij de presidentsverkiezingen won een filmpje in het Engels, een primeur voor een Franse president. Hij richtte zich in de video direct tot onder meer wetenschappers en ingenieurs in de VS en zei dat zij in Frankrijk welkom zijn om hun werk te doen, als ze daar in hun thuisland de ruimte niet voor krijgen. Hij sloot af met de zin ‘Make Our Planet Great Again’, een duidelijke verwijzing, volgens sommigen een sneer, naar Trump’s campagneslogan ‘Make America Great Again’.

    In een kort filmpje dat Schwarzenegger na de ontmoeting met Macron online plaatste, nam hij die slogan over. Schwarzenegger is net als Trump een Republikein, maar heeft zich meerdere malen negatief uitgelaten over Trump en zijn beleid. De Amerikaanse president sloeg terug door kritiek te leveren op Schwarzenegger’s presentatie van The Apprentice, het realityprogramma waardoor Trump oorspronkelijk bekend werd bij het grote publiek.

    Schwarzenegger zette zich tijdens zijn gouverneurschap al in voor ‘clean energy’ en probeerde met Californië - een staat die in z’n eentje goed is voor een plek in de top 10 van wereldeconomieën – het voortouw te nemen op het gebied van het klimaat. Trump staat daar lijnrecht tegenover: hij grapte ooit dat klimaatverandering ‘een hoax van China’ is en trok de VS onlangs terug uit het klimaatakkoord van Parijs.

  5. 10 nieuwe nummers Lil' Kleine

    Lil' Kleine heeft zijn onlangs verschenen succesalbum Alleen vrijdag uitgebreid met tien nieuwe nummers. De 23-jarige rapper, wiens echte naam Jorik Scholten is, zette de liedjes, waaronder Bokoesam, Hef en Heinek’n, onverwachts online. Zijn nieuwe single Loterij is een samenwerking met Ronnie Flex.

    Volgens Lil' Kleine heeft hij lang gedacht om de 21 nummers van Alleen in één keer uit brengen. ‘Maar ik vind dat deze liedjes alle aandacht verdienen. Daarom hebben we besloten om het in twee delen te doen. En natuurlijk heb ik weer een samenwerking met Ronnie Flex. Die wilde ik nog even bewaren en heeft nu ook een dikke clip gekregen.’

    Vorige maand verscheen Alleen, de opvolger van Lil' Kleines debuutalbum WOP. Het album kwam van niets op de eerste plaats en voert sindsdien de albumlijst aan. Alle nummers zijn bovendien terug te vinden in de Singles Top 100. Krantenwijk, Lil' Kleines samenwerking met Boef, staat deze week op de tweede plek, achter de Spaanstalige zomerhit Despacito Titelnummer staat ook in de top tien, de andere negen liedjes van het album staan lager in de lijst. Lil' Kleine is bovendien te horen op 4x Duurder, dat op de vierde plek staat. De rapper maakte het nummer samen met SBMG en DJ Stijco.

    Lil' Kleine is de eerste Nederlandse rapper met twee nummer 1-albums op zijn naam. Volgens de rapper ging zijn debuut WOP ‘over uitgaan, drank, feesten en geld’. Alleen is naar eigen zeggen persoonlijker ‘over mijn relatie, mijn moeder, de media - alles wat er op dit moment in mijn leven gebeurt’. In een recent interview in Volkskrant Magazine vertelde Lil' Kleine dat hij als kind al droomde van beroemdheid, toch ervaart hij zijn succes totaal anders dan hij had verwacht.

    ‘Als kind dacht ik dat iedereen op tv miljonair was en ik merk nu dat dat gewoon niet zo is, dat het nog steeds hard werken is’, aldus de rapper. Lees hier het volledige interview van Margot C. Pol met Lil' Kleine uit Volkskrant Magazine.

  6. Remake Dynasty dit najaar op Netflix

    Streamingsdienst Netflix heeft de internationale rechten gekocht voor de remake van de Amerikaanse soapserie Dynasty, dat razend populair was in de jaren tachtig en nadien een ware cultstatus heeft gekregen. Dynasty gaat in het najaar van start en zal in de Verenigde Staten op de reguliere televisiezender CW te zien zijn. Buiten de VS en Canada zal Dynasty per aflevering worden vrijgegeven op Netflix

    In de nieuwe versie van Dynasty draait het wederom om de vele vetes tussen de rijke familie Carrington en de familie Colby. Daarbij staat vooral de moeilijke relatie tussen dochter Fallon en haar nieuwe stiefmoeder Cristal centraal. De vader van het gezin, Blake Carrington, wordt gespeeld door voormalige Melrose Place-ster Grant Show. De rollen van Fallon en Cristal worden in de remake vertolkt door Elizabeth Gillies (bekend van de serie Victorious) en Nathalie Kelley (eerder te zien in Body of Proof).

    Het is niet bekend of leden van de cast van de originele Dynasty, dat tussen 1981 tot 1989 liep en in Nederland door Veronica werd uitgezonden, opduiken in de nieuwe versie. John Forsythe, die in het origineel Blake speelde, is in 2010 overleden. Linda Evans, oorspronkelijke Cristal (toen nog Krystle geheten) is al langer niet meer actief als actrice. Fallon werd destijds gespeeld door Pamela Sue Martin en later Emma Samms, die ook deze rol vertolkte in de mislukte Dynasty spin-off The Colbys.

    Ook is niet duidelijk of het personage Alexis, in de jaren tachtig gespeeld door Joan Collins, zal opduiken in de nieuwe Dynasty. Toen de bekvechtende powervrouw in Dynasty haar intrede deed met haar indrukwekkende kapsels, brede schoudervullingen en talloze intriges schoten de tot dan toe matige kijkcijfers omhoog. Net als de eveneens populaire soapserie Dallas, over de oliefamilie Ewing, lokte Dynasty destijds miljoenen televisiekijkers. De inmiddels 84-jarige Collins was onlangs nog te zien in de Absolutely Fabulous-film en in de serie The Royals.

  7. Benefietplaat slachtoffers brand scoort

    Het benefietplaatje voor de slachtoffers van de Londense torenbrand bestormt wereldwijd de hitlijsten. Bridge over Troubled Water van Artists for Grenfell staat in veertien landen al op de eerste plaats in de iTunes-hitlijst. Het nummer is een cover van de beroemde klassieker van Simon & Garfunkel uit 1970.

    Grote man achter het initiatief is Simon Cowell, muziekproducer en jurylid van de populaire tv-shows X-Factor en Britain's Got Talent. Hij wist meer dan vijftig artiesten in de studio te krijgen en een koor van driehonderd bewoners, onder wie ook slachtoffers van de verwoestende brand.

    Volgens Cowell, die in de buurt van de uitgebrande flat woont, gaat de opbrengst van de single en de bijbehorende videoclip naar de slachtoffers en nabestaanden. Veel van hen zouden niet of slecht verzekerd zijn. Hierdoor kan de ramp waarbij zeker tachtig doden vielen, hen nog veel geld kan gaan kosten.

    Op Bridge over Troubled Water zijn onder meer raps te horen van Stormzy en WSTRN. Daarnaast zingen artiesten als Robbie Williams, James Blunt, Rita Ora, Jessie J, Leona Lewis, Dua Lipa, Emeli Sandé, Paloma Faith en de jongens van One Direction een stukje tekst.

    Het koor is te horen tijdens het refrein van het melancholische liedje dat in het verleden al eens werd gecoverd door onder meer grootheden als Elvis Presley en Aretha Franklin.

  8. Lekkerkerker algemeen directeur HFF

    Annet Lekkerkerker (52), zakelijk directeur en bestuurder van het Holland Festival, wordt daar per 1 januari 2018 algemeen directeur en bestuurder. Ze krijgt daarmee de eindverantwoordelijkheid voor zowel het zakelijke als het artistieke langjarige beleid. Binnenkort start de wervingsprocedure voor een nieuwe artistiek leider, opvolger van Ruth MacKenzie die na de editie van 2018 het festival verlaat.

    Het Holland Festival maakt het profiel half juli bekend. Opvallend: de benoeming geldt voor vier edities. Voorgangers van MacKenzie, Ivo van Hove en Pierre Audi, zaten er respectievelijk zes en tien jaar. Bovendien zoekt het festival een artistiek leider die zelf maker/kunstenaar is. MacKenzie is dat niet. Over het waarom van die keuze wil Lekkerkerker pas op een later tijdstip spreken.

    'Voor nu kan ik zeggen: we hebben eens goed gekeken naar de samenstelling van het artistieke team. Met twee top-programmeurs en een algemeen directeur die ook het een en ander weet, vonden we het tijd voor een maker. Dat maakt ons internationaal ook onderscheidend.'

  9. Tom Holkenborg speciale gast NFF

    'Mijn muziek moffel je niet weg onder een dialoogje'

    Al zegt hij het zelf: al zijn werk, ook dat als dj Junkie XL, leidde naar Tom Holkenborgs sterrenstatus als gewild filmcomponist in Hollywood.Lees hier het interview van Volkskrants muziekjournalist Robert van Gijssel met Tom Holkenborg.

    Tom Holkenborg, beter bekend als Junkie XL, is een van de speciale gasten op het Nederlands Film Festival eind september. De Nederlandse componist van onder meer filmmuziek verzorgt op 27 september een masterclass in de grote zaal van de Stadsschouwburg Utrecht.

    Holkenborg woont al lange tijd in de Verenigde Staten. Hij brak in 2002 internationaal door met zijn remix van A Little Less Conversation van Elvis Presley. Het nummer stond in twintig landen op nummer één. Daarnaast werkte Holkenborg samen met artiesten als Madonna, Britney Spears, Robert Smith en Justin Timberlake.

    De laatste jaren concentreerde hij zich vooral op het componeren van filmmuziek. Zo verzorgde Holkenborg de soundtracks voor films als Mad Max: Fury Road, Deadpool, Black Mass, Brimstone, Divergent en The Dark Tower, die dit najaar in première zal gaan.

    Op het Nederlands Filmfestival worden vanwege de aanwezigheid van Holkenborg de films Brimstone van Martin Koolhoven en Mad Max: Fury Road van George Miller vertoond. Het NFF vindt dit jaar plaats van 20 tot en met 29 september in Utrecht.

  10. Jan, Jans op de kinderpostzegels

    De stripfiguren van Jan, Jans en de kinderen staan dit jaar afgebeeld op de kinderpostzegels. De jaarlijkse actie geeft hiermee een hommage aan de geestesvader van de strip, Jan Kruis, die in januari op 83-jarige overleed.

    In de iconische strip staat de familie Tromp centraal. De eerste aflevering verscheen in Libelle in 1970. Al lange tijd worden de strips niet meer getekend door bedenker Kruis: in 1999, toen hij met pensioen ging, droeg hij de taak over aan een team tekenaars. Dat verzorgt nog altijd wekelijks de strip in de Libelle.

    Vanaf 27 september gaan bassischolieren langs de deuren tijdens de Kinderpostzegelactie. De opbrengst van de verkochte postzegels gaat naar goede doelen in binnen- en buitenland die zich richten op kinderen.