Een op de vijf vrouwen voelt zich wel eens onveilig tijdens date
© THINKSTOCK

Een op de vijf vrouwen voelt zich wel eens onveilig tijdens date

Wat is de invloed van dating-apps als Tinder en Happn op ons liefdesleven? Jitse Schuurmans, promovendus aan de Universiteit van Amsterdam, doet hier onderzoek naar, in samenwerking met de Volkskrant. Hij houdt een blog bij over zijn bevindingen. Deze week: Je hebt een match en wilt afspreken. Maar waar? En hoe voorkom je onveilige situaties?

We hebben waarschijnlijk allemaal een donkerbruin vermoeden wat notoire date-locaties zijn. Dat pittoreske barretje op het plein of die hippe koffiezaak aan de gracht. Wij vroegen ons af waar mensen eigenlijk afspreken bij hun eerste date. En waarom daar? Is er een verschil tussen dates die online en offline ontstaan zijn?

Wij hebben onze respondenten gevraagd naar de locatie waar ze met hun laatste 'first date' hebben afgesproken. Al deze locaties hebben we in een kaart van Nederland gezet. Die stippen op de kaart zijn dergelijke plekken. Hoe roder de stip, des te vaker werd de plek genoemd.

(tekst gaat verder na kaartje)

Swipe Love

Hoe hebben dating-apps als Tinder ons liefdesleven beïnvloed? Vul de vragen van dit onderzoek in (duurt 5 minuten).

Voor het soort date dat onze respondenten hebben, maakt het niet uit of de afspraak online of offline tot stand is gekomen. 67 procent van onze respondenten spreekt bij zijn of haar eerste date af in de horeca, bijvoorbeeld in een kroeg of een restaurant. Veel genoemde locaties zijn onder andere: Pllek (Amsterdam), Café de Zaak (Utrecht) en De Drie Gezusters (Groningen). Stuk voor stuk gemoedelijke en gezellige cafés en dat zal ongetwijfeld een reden zijn om daar heen te gaan.

Een ander deel van onze respondenten (21 procent) gaat voor hun eerste date een activiteit doen. Zoals een wandeling langs het strand, varen op een boot, naar de bioscoop of een museum- of theaterbezoek. Opvallender is dat 12 procent van onze respondenten hun eerste date in het eigen huis of in het huis van de ander laten plaatsvinden. Al is de vraag of dat verstandig is.

Op zaterdag 11 februari staat het Volkskrant-katern Vonk in het teken van liefde in tijden van dating-apps. Op dinsdag 14 februari organiseren de Volkskrant en Pakhuis de Zwijger in Amsterdam een avond over dit thema. Wil je erbij zijn? Reserveer hier een plekje.

Zowel onze mannelijke als onze vrouwelijke respondenten vinden het belangrijk dat een locatie 'gezellig' is en dat die 'dicht bij huis' ligt. Maar er is één groot verschil. Vrouwen vinden het ook belangrijk dat de locatie 'veilig' is. Helaas hebben zij alle reden om bij de eerste date rekening te houden met hun eigen veiligheid.   

Een vijfde van onze vrouwelijke respondenten geeft aan zich wel eens onveilig te hebben gevoeld op een date, tegenover slechts 5 procent van de mannen. We hebben aan hen gevraagd om kort te omschrijven wat voor soort onveilige situaties ze tegenkomen.

Het leeuwendeel van de mannen voelt zich onveilig wanneer ze onzeker zijn over hoe zij zich moeten gedragen op een date. Voor vrouwen ligt dat duidelijk anders. Sommigen voelen zich 'unheimisch' op een locatie zonder dat er wezenlijk iets gebeurt. Zoals een van onze respondenten schrijft: '[Ik had] afgesproken om te wandelen in de natuur, maar het bleek een verlaten omgeving met steengroeven.' Wat in deze categorie vaker wordt genoemd is het 'onveilig voelen' doordat je alleen thuis bent bij een man en het gevoel hebt de regie te verliezen. 

Zorgelijker is de frequentie waarmee vrouwen situaties beschrijven waarbij hun mannelijke date lichamelijke grenzen niet respecteert. In meer dan de helft van de als onveilig ervaren situaties is een man opdringerig of gewoonweg handtastelijk op een manier waar zijn vrouwelijke date niet van gediend is. Een vrouw schrijft: 'Ik was bij iemand die vastbesloten was seks met mij te hebben en ik was dat niet van plan. Hij bleef akelig lang aandringen en [begon mij] op een gegeven moment zelfs vast te houden.'

Ook zijn er nog extremere gevallen, zoals een vrouw die schrijft: 'Ik ben aangerand op mijn eerste date, dus vanaf nu ga ik liever single door het leven dan weer het risico te lopen om zoiets te moeten meemaken'.
Ongewenste intimiteiten tijdens een date zijn een wezenlijk probleem en veel van dit ongewenste gedrag gebeurt thuis. Laat dit een waarschuwing zijn. Afspreken bij iemand thuis op de eerste date is onverstandig. Gelukkig doet een groot gedeelte van de respondenten dat ook niet. Zij reizen liever naar een publieke plek om een date te ontmoeten.

Een opvallend detail is dat onze mannen en vrouwen die hun date online hebben leren kennen, verder reizen dan zij die een date offline hebben ontmoet. Daar is wel een verklaring voor. Oud onderzoek laat zien dat mensen voorheen hun potentiële partners vooral in de eigen buurt ontmoetten. Met dating-apps kunnen we partners in een grote actieradius zoeken. Wanneer je een match hebt met iemand buiten de eigen buurt of stad, moet tenminste één persoon een stuk reizen en soms geldt dit voor allebei. Het is dus niet verwonderlijk dat de afstand naar een locatie voor een online date wat verder weg ligt.

6 februari: zijn datings-apps een laatste toevlucht voor de wanhopige single?

Volgens cijfers van het CBS komt het steeds vaker voor dat mensen hun liefde via internet ontmoeten. En opmerkelijker: het zijn vooral oudere Nederlanders die hun partner via het net leren kennen. Ter vergelijking: 6 procent van de jongvolwassenen (jonger dan 30) die recent zijn gaan samenwonen heeft elkaar via internet ontmoet. Terwijl dit bij stellen van middelbare leeftijd (tussen de 50 en 65 jaar) 37 procent is. Een gebruikelijke sociologische verklaring is dat vooral mensen in 'dunne relatiemarkten' internet als matchmaker gebruiken. Daarmee wordt bedoeld: mensen die in het alledaagse sociale verkeer niet veel mogelijke partners ontmoeten, zoals ouderen en homoseksuele mannen en vrouwen op het platteland.  

Nou vraag ik mij af of onze respondenten die dating-apps gebruiken, ook in 'dunne markten' zitten? Is het zo dat zij in het alledaagse sociale verkeer weinig mogelijke partners tegenkomen? En dus dat dating-apps een laatste toevlucht zijn wanneer je via andere kanalen nauwelijks potentiële partners ontmoet?

Natuurlijk is het de vraag wat een 'dunne relatiemarkt' is. Hoeveel mogelijke partners moet ik in mijn dagelijks reilen en zeilen tegenkomen om in die categorie te vallen? Het lijkt mij duidelijk dat je in een 'dunne markt' zit als je graag een partner wilt, maar het afgelopen jaar geen date gehad hebt. Maar hoe zit dat bij één date, of bij twee, of drie? Kortom, de grens tussen volle en dunne relatiemarkten is nogal arbitrair.

Liefst 60 procent van deze groep mensen heeft het afgelopen jaar één of minder dates in een offline omgeving ontmoet

In dit onderzoek vragen wij naar het aantal dates dat respondenten het afgelopen jaar in een offlinesetting hebben ontmoet. Denk aan plekken zoals een bar, op het werk of op de sportschool. Dit geeft dus een indicatie van in hoeverre mensen in een 'dunne relatiemarkt' zitten.

Een groot gedeelte van onze respondenten die graag iemand zouden ontmoeten via dating-apps komt in het alledaagse sociale verkeer weinig mogelijke partners tegen. Liefst 60 procent van deze groep mensen heeft het afgelopen jaar één of minder dates in een offline-omgeving ontmoet. Voor een groot gedeelte van onze respondenten geldt dus dat zij in een relatieve 'dunne relatiemarkt' zitten.

Opmerkelijker is misschien dat voor een ander aanzienlijk deel geldt dat zij in hun dagelijkse omgang voldoende mogelijke partners ontmoeten. Voor 30 procent van onze respondenten die op een app zitten, met het doel om iemand tegen te komen, geldt dat ze het afgelopen jaar toch meer dan twee dates in een offlinesetting hebben ontmoet. Voor hen lijken dating-apps dus een van meerdere zoekstrategieën te zijn om een partner te vinden.

Interessant is dat onze respondenten naast de bekende apps ook dates opduikelen via andere internetkanalen. Kijken wij bijvoorbeeld naar de veertig meest genoemde apps en websites waar onze respondenten een date ontmoet hebben, dan zien we een aantal opvallende namen.

(tekst loopt door onder afbeelding)

Dat Facebook en Instagram ook worden gebruikt om dates te regelen is misschien niet verbazingwekkend. Maar dat LinkedIn en Twitter in redelijke frequentie voor dit doeleinde gebruikt worden, vind ik opmerkelijker. Daar blijft het echter niet bij. Sommige respondenten hebben een date op een wel heel bijzondere plek leren kennen, zoals het Harry Potter Fan Forum, of de onlinespelletjes Woordfeut, QuizDuel en Clash of Clans.

Kortom, voor een groot gedeelte van onze dating-app-gebruikers die graag iemand willen ontmoeten geldt dat zij op 'dunne relatiemarkten' zitten. Maar voor een ander aanzienlijk deel gaat dit niet op. Het lijkt erop dat het gebruik van dating-apps ingeburgerd raakt en dat het voor velen een uit meerdere zoekstrategieën is om een partner te vinden, zowel online als offline. Daarnaast ontmoeten we partners in een verscheidenheid aan onlinecontexten, zeker niet alleen dating-apps. Dat zal niet altijd doelbewust zijn, maar kan ook onverwacht gebeuren. En dat is misschien ook niet verwonderlijk, omdat een groot gedeelte van ons leven zich tegenwoordig online afspeelt. En zie... daar kunnen we zomaar onze nieuwe vlam tegenkomen.

Hebben gebruikers van dating-apps veel casual seks?

Het artikel 'Tinder and the Dawn of the Dating Apocalypse' in het Amerikaanse tijdschrift Vanity Fair deed ruim een jaar geleden nogal wat stof opwaaien. Volgens de auteur hadden dating-apps intieme relaties voorgoed veranderd. Snelle seks zou nog nooit zo makkelijk zijn geweest. Jonge mannen vertelden dat ze elke week een andere scharrel via een app vonden. Zelfs jongens van wie je het niet zou verwachten. Jonge vrouwen die een vaste relatie wilden, kwamen bedrogen uit. In deze overvloed aan losse seksuele contacten waren er weinig jonge mannen die een vaste relatie aangingen.

Zelf werd ik nogal ongemakkelijk van dit verhaal, vooral omdat het een stereotype beeld van mannen en vrouwen schetst op basis van een paar anekdotes. Toch roept het stuk interessante vragen op. Is het zo dat gebruikers van dating-apps een veelvoud aan losse seksuele contacten hebben? En is het waar dat vaste relaties schier onmogelijk te vinden zijn via deze apps? En hebben mannen meer losse seksuele contacten dan vrouwen?          

In dit onderzoek vragen wij wat voor soort contacten onze respondenten opdoen via de dating-app die zij het meest gebruiken. Kijken we naar de meest gebruikte app, Tinder in dit geval, dan valt op dat onze respondenten niet heel veel sekspartners via deze app ontmoeten. Gemiddeld genomen hebben onze Tinderaars met twee (2,32) medegebruikers seks gehad. Opvallender is dat een aanzienlijk deel (25 procent) van deze vrijpartijen een vaste relatie oplevert.

Bij het leeuwendeel van de andere dating-apps zien we een soortgelijke verdeling. Grindr, de app voor homoseksueel contact, is echter de uitzondering. Daar ligt het gemiddeld aantal sekspartners van onze gebruikers veel hoger (15,4), en ontstaan naar verhouding weinig vaste relaties. Slechts 1 procent van de seksuele contacten leidt tot een vaste relatie.    

Een leuke bijkomstigheid van al dat geswipe en gechat is dat er ook redelijk wat vriendschappen ontstaan. Sterker nog, over de hele linie geldt dat de kans groter is dat je een vriend(in) vindt dan een vaste relatie via een dating-app. Het idee dat je via dating-apps alleen maar losse seks vindt, lijkt dus niet te kloppen.

Wel is het zo dat onze mannelijke dating-app-gebruikers meer seksuele contacten hebben dan vrouwen. Dit gaat ook op als we alleen naar onze heteroseksuele respondenten kijken. Onze mannelijke Tinderaars hebben gemiddeld iets meer dan 3 (3,3) sekspartners via de app ontmoet, terwijl onze vrouwelijke Tinderaars met 2 (1,95) medegebruikers de lakens hebben gedeeld. Daarentegen is het aantal vaste relaties dat via de app ontstaat bij onze mannen en vrouwen nagenoeg gelijk.

Bij zo'n verdeling blijft het altijd de vraag hoe het komt dat het aantal sekspartners van heteroseksuele mannen een stuk hoger ligt dan bij heteroseksuele vrouwen? Een gebruikelijke verklaring is dat een klein aantal vrouwen met relatief veel mannen het bed induikt. Terwijl bij mannen de verdeling van het aantal sekspartners evenrediger is. Ik ben niet helemaal overtuigd van deze redenering. En ik vraag mij af of de mannelijke overdrijvingsfactor ook een rol speelt.

Ik vraag mij af of de mannelijke overdrijvingsfactor ook een rol speelt

Hoe lang moet je swipen en chatten voor een date?

In mijn promotieonderzoek heb ik een flink aantal mensen gesproken over hun ervaringen met dating-apps. Een veelgehoorde frustratie was dat veel leuke chats geen vervolg kregen. Plotseling hield het gesprek op. En vaak waren pogingen om het gesprek nieuw leven in te blazen tevergeefs. Met al deze vluchtige gesprekken lijkt het dus nogal wat moeite te kosten om medegebruikers daadwerkelijk te ontmoeten. Maar is dat echt zo? Hoe lang moet je gemiddeld swipen en chatten voor een echte date?     

Dit onderzoek geeft daar een ruwe schatting van. Zo wordt er bijvoorbeeld gevraagd naar het aantal weken dat iemand een dating-app actief gebruikt heeft. En ook naar hoeveel uur iemand gemiddeld per week op die app zit. Dit geeft een indicatie van het totaal aantal uren dat iemand een dating-app heeft gebruikt. Deel dit door de hoeveelheid personen die iemand in levenden lijve via de app is tegengekomen en je krijgt het gemiddeld aantal uren dat onze respondenten moeten swipen en chatten voor een date. Laten we dit het aantal swipe-uren per date noemen.

Ook liefde vinden is hard werken. Gemiddeld kost het een volle maand om een vaste relatie te vinden

Een soortgelijke berekening kun je maken voor de hoeveelheid uren die gemiddeld genomen nodig zijn om een relatie te vinden. Laten we dit swipe-uren per relatie noemen. Om de berekening eerlijker te maken, heb ik alleen gebruikers meegenomen die ook daadwerkelijk iemand via een app willen ontmoeten. En zijn de mensen die een app alleen 'voor vermaak' gebruiken buiten beschouwing gelaten.

Gemiddeld genomen kost het onze respondenten een volle werkweek (38 uur) swipen en chatten om één persoon via een app in levende lijve te ontmoeten. Ook liefde vinden is hard werken. Gemiddeld kost het een volle maand (uitgaande van een 38-urige werkweek) om een vaste relatie te vinden. En niet elke dating-app is even effectief. Het aantal swipe-uren per date en per relatie is bij apps die verbonden zijn aan een traditionele datingwebsite (Inner Circle, Lexa, e.a.) veel lager dan bij apps die alleen op je smartphone werken (Tinder, Happn en andere).

Waarschijnlijk komt dit doordat veel gebruikers van laatstgenoemde soort dating-apps er alleen 'voor vermaak' op zitten. Zij willen dus niet per se iemand in het echt ontmoeten. En dit maakt het zoeken naar iemand die dat wel wil tijdrovender. Overigens maakt het in ons onderzoek nauwelijks uit of je man of vrouw, homo of lesbo bent. Het aantal swipe-uren is nagenoeg voor iedereen gelijk.

26 januari: Is Tinder taboevrij?

De jongen in de trein leek het niet erg te vinden dat de mensen konden meekijken

Afgelopen week in de trein zat een jongen naast mij te Tinderen. Hij leek het niet erg te vinden dat de mensen die achter hem zaten konden meekijken. Een aantal jaar geleden had ik dating-app Badoo op mijn telefoon, ik hield dat angstvallig voor anderen verborgen. Ik had nooit gedurfd om dat in het openbaar te openen. Maar tijden zijn veranderd en dating-apps zijn ingeburgerd geraakt. Betekent dit ook dat het taboe erop is verdwenen?      

In het onderzoek dat ik in samenwerking met de Volkskrant doe, gaat een aantal vragen over een eventueel taboe op het gebruik van dating-apps. De manier waarop dit onderzoek is uitgevoerd (steekproef) maakt het onmogelijk om generaliserende uitspraken te doen. Ik kan echter wel het een en ander zeggen of onze respondenten dit stigma ervaren.

Eerst het goede nieuws. Praktisch niemand zwijgt over zijn dating-app-gebruik ten overstaan van vrienden. Dit is anders als familie of collega's de gesprekpartners zijn; dan zwijgt bijna de helft van de respondenten over het gebruik van deze applicaties.

Ondanks het massale geswipe lijkt er toch nog enige schroom te zijn over het gebruik van technologische hulpmiddelen om het liefdesleven een impuls te geven

Een taboe heeft een afschrikwekkende werking. Dus wat zijn de redenen die alleenstaanden geven om dating-apps niet te gebruiken? Daar staat 'de negatieve reputatie' op plaats drie, na 'ik kom genoeg mensen tegen' en 'het past niet bij mij'. De negatieve reputatie van apps speelt dus mee in de overweging om ze niet te gebruiken.    

Een voorzichtige conclusie is dat ondanks het massale geswipe er toch nog enige schroom lijkt te zijn over het gebruik van technologische hulpmiddelen om het liefdesleven een impuls te geven.

De vraag die mij bezighoudt is: waarom dit taboe? Een theorie is dat het vooral als ongemakkelijk wordt gezien als mensen nadrukkelijk op zoek zijn naar een partner. Dit strookt met het beeld van een onafhankelijk en zelfredzaam individu. En door je publiekelijk op de datingmarkt te begeven, laat je zien dat je 'op zoek' bent.

Opvallend is dat 'als tijdverdrijf' als belangrijkste reden wordt gegeven om Tinder te gebruiken. Misschien dat dit ook het succes achter de app verklaart; het zoeken naar een partner is daar een spelletje. En een spelletje is niet altijd serieus, maar ook een leuk vermaak voor tussendoor.