Wolfgang-app
Wolfgang-app © Kaj van Geel

Wolfgang-app: digitale begeleiding in de concertzaal

Wolfgang-app Digitale begeleiding tijdens klassieke concerten

Concertgangers kunnen op de Wolfgang-app informatie lezen over de muziek die op dat moment wordt gespeeld.

Welke kleur heeft Mahlers Vierde Symphonie? Hemelsblauw, volgens de componist zelf. Maar hoe vaak we het populaire stuk ook beluisteren, hemelsblauw wil het nergens worden. Eerder zonnig geel met donkergroen - beleving van muziek is uiterst persoonlijk. Gustav Mahler gaat in zijn Vierde (1902) aan de slag met de dood en das himmlische Leben. Vandaar dat blauw.

Tijdens de uitvoering van de Vierde door het Rotterdams Philharmonisch, afgelopen donderdag in De Doelen, lezen we op onze smartphone dat het stuk 'de zonnigste en meest toegankelijke' compositie van Mahler is. 'De strijkers introduceren een klassieke, onbezorgde symphonie.' Concertgangers kunnen op de Wolfgang-app informatie lezen over de muziek die op dat moment wordt gespeeld. Geluid uit, app aan. 'Mahlers aanwijzing hier is om gestaag maar zeer geleidelijk te versnellen.' Of: 'Wisselende combinaties van instrumenten waardoor de melodie steeds van toonkleur verandert.'

Bij de lancering deze zomer werd de app, een initiatief van cultureel ondernemer Johan Idema, gnuivend weggewuifd door beroepsluisteraars en doorgewinterde concerttijgers. Muziek moest voor zichzelf spreken. En gaat er toch niet iemand stiekem zijn mail zitten checken?! Dat van dat oplichten blijkt niet te kloppen, stellen we vast in Rotterdam. Op het zwarte schermpje verschijnen om de anderhalf à twee minuten discrete witte letters, geen plaatjes, een paar zinnen per keer. Onze niet-appende concertburen zeggen achteraf geen last te hebben gehad van het licht.

Het zou eigenlijk veel leuker zijn om het van tevoren te lezen. Dan kun je tijdens het concert ongestoord luisteren

Concertbezoeker Jurgen van den Berg (25)

'Ongestoord luisteren'

Wisselende melodielijnen, dubbelvariaties, scordatura; de uitleg in de ondertitels is kort maar helder. Het begrip scherzo wordt bekend verondersteld. We leren dat Mahler een slechte gezondheid had en financiële problemen, dat hij rouwde om zijn overleden dochter: 'Het verdriet klinkt steeds intenser.' Wolfgang vertelt ons wat we geacht worden te horen. Maar wordt een roman er beter op als de opbouw, de schrijftechniek of de intentie van de auteur in de kantlijn zijn gekrabbeld? Of kunnen jongeren niet meer zonder digitale begeleiding? De app houdt de luisteraar in elk geval bij de les. 'Het is leuke en interessante informatie', zegt concertbezoeker Jurgen van den Berg (25) achteraf. 'Maar het zou eigenlijk veel leuker zijn om het van tevoren te lezen. Dan kun je tijdens het concert ongestoord luisteren.' Stefanie Veenhuis (26) heeft bij een vorig concert de informatie van Wolfgang gevolgd, maar heeft zich nu na het eerste van de vier delen 'overgegeven aan de muziek'.

We lezen mee tot het einde, tot de 'sfeer paradijs, inclusief dartelende engeltjes'. Tijdens de inleiding voor het concert gaf de jonge Britse gastdirigent Robin Ticciati (32) het publiek in De Doelen het volgende luisteradvies mee: Find your own story in the music. Mahlers blauw blijft ons geel.

De Wolfgangapp is gratis te downloaden. Per maand worden enkele concerten in wisselende concertzalen van ondertitels voorzien. wolfgangapp.nl