Smadelijk commentaar liken op Facebook? Dat kost u dan 3.600 euro
© thinkstock

Smadelijk commentaar liken op Facebook? Dat kost u dan 3.600 euro

Een duimpje is zo gegeven. Een boete ook: het liken van een smaadreactie op Facebook heeft een Zwitserse man een voorwaardelijke boete van ruim 3.600 euro opgeleverd. Het liken staat gelijk aan verspreiding van laster.

Een 45-jarige man uit Zürich leest zo'n twee jaar geleden op Facebook een bericht over dierenactivist Erwin Kessler. Kessler is iemand die het grote gebaar niet schuwt en de rituele slachtpraktijken van Joden lang geleden al eens vergeleek met nazipraktijken. Kessler wordt in het bericht neergezet als antisemiet, racist en fascist. De man uit Zürich gaf één keer commentaar en drukte zes keer op de like-knop bij andere commentaren.

Een Zwitserse rechter heeft nu bepaald dat hij dit niet had mogen doen, zo schrijft de krant Tages Anzeiger. Volgens de rechtbank heeft de man zich schuldig gemaakt aan het verspreiden van laster. Het is voor het eerst - in ieder geval in Europa - dat alleen het liken van een bericht gelijk al wordt gezien als verspreiding. De voorwaardelijke boete bedraagt 4000 Zwitserse franc (ruim 3600 euro).

Kort door de bocht

De Zwitserse rechtbank is wel erg kort door de bocht gegaan met zijn eigen invulling van de context

Dirk-Jan de Bruin van PIT Legal

Dirk-Jan de Bruin van PIT Legal, gespecialiseerd in ict-recht, vindt dit 'erg ver' gaan. 'Ik vraag me af of je wel kan stellen dat het liken van een commentaar gelijk staat aan het verspreiden van een positief waardeoordeel. De rechtbank vindt van wel. Met andere woorden: zeg je met een like automatisch dat je het er helemaal mee eens bent? Ik weet dat niet.' Of iets strafbaar is, hangt volgens De Bruin echt van de context af. 'De Zwitserse rechtbank is wel erg kort door de bocht gegaan met zijn eigen invulling van die context.'

De Bruin verwijst naar een eerdere zaak die in Nederland speelde: columnist Bert Brussen kwam in 2011 in de problemen vanwege het retweeten van een bericht op Twitter waarin Geert Wilders bedreigd werd. Uiteindelijk seponeerde het OM de zaak omdat uit de context bleek dat Brussen het bericht niet had geplaatst om te dreigen, maar juist om het dreigen aan de kaak te stellen. Kortom: de context speelt altijd mee in de afweging tussen enerzijds de vrijheid van meningsuiting en anderzijds de vraag in hoeverre de laster of opruiing schadelijk is.

Vorige maand nog sloeg de balans in de Sylvana Simons-zaak naar de andere kant door: 22 mensen werden door de Amsterdamse rechtbank vervolgd voor opruiing en racistische belediging. De zwaarste veroordeling was voor de maker van het videofilmpje waarin het hoofd van Simons gefotoshopt is op de hoofden van mensen die door de Ku Klux Klan gelyncht en opgehangen worden.

Ridicuul

Christiaan Alberdingk Thijm, partner van Bureau Brandeis en gespecialiseerd in internetrecht, zegt dat het volstrekt onwenselijk is om het liken op deze manier aan te pakken. 'Je moet rekening houden met de vluchtigheid van media als Twitter en Facebook. Een like is zo gegeven. We moeten niet in de ridicule situatie terechtkomen dat je bij iedere retweet of like een disclaimer moet zetten waarin je zegt wat je ermee bedoelt. Ik heb de indruk dat de rechter hier wel erg formalistisch te werk is gegaan.'