Sylvana Simons arriveert bij de rechtbank in Amsterdam.
Sylvana Simons arriveert bij de rechtbank in Amsterdam. © ANP

Rechtbank hoopt op 'afschrikwekkend effect' met veroordeling bedreigers Sylvana Simons

Tweeëntwintig mensen werden door de Amsterdamse rechtbank vervolgd voor opruiing en racistische belediging van Sylvana Simons. De straffen varieerden van geldboetes vanaf 150 euro tot werkstraffen van 80 uur. De zwaarste veroordeling - een werkstraf van 80 uur - betrof de maker van het beruchte videofilmpje waarin het hoofd Simons gephotoshopt is op de hoofden van mensen die door de Ku Klux Klan gelyncht en opgehangen worden.

'Oh oh oh Sylvana' klinkt het plotseling uit een mobiele telefoon. Het is het carnavalsnummer 'Oh Sylvana', beter bekend als soundtrack van een berucht videofilmpje waarin gewelddadige en racistische beelden van politica Sylvana Simons zijn gemonteerd.

Het nummer wordt precies ingezet op het moment dat Simons voor de ingang van de Amsterdamse rechtbank staat en de verzamelde pers toespreekt over de rechterlijke uitspraken die even daarvoor zijn gedaan in de zaak tegen tweeëntwintig mensen die Simons op internet bedreigden en racistisch bejegenden. Het mobieltje waaruit het carnavalsnummer klinkt, behoort de rechts-extremist Bouke van der K. toe die eerder die ochtend te horen kreeg dat hij een boete van 250 euro dient te betalen voor internetteksten als deze: 'Sylvana Banana... dat zullen we je betaald zetten.' Van der K. houdt zijn mobieltje treiterig in de lucht, totdat hij door een politieagent wordt verzocht verderop te gaan staan. Simons blijft er stoïcijns onder, ondanks vragen van de pers om op de provocatie te reageren. Even kijkt ze over haar schouder naar Van der K. Daarna gaat ze weer verder met het verdedigen van de juistheid van de rechterlijke beslissingen.

Tweeëntwintig mensen werden door het OM vervolgd voor opruiing en racistische belediging van Sylvana Simons. De Amsterdamse rechtbank kwam vandaag in de meeste gevallen tot een strafveroordeling. Die varieerden van geldboetes vanaf 150 euro tot werkstraffen van 80 uur. Een verdachte is vrijgesproken omdat onduidelijk is of zijn discriminerende uitlating daadwerkelijk Simons betrof. De zwaarste veroordeling - een werkstraf van 80 uur - betrof de maker van het beruchte videofilmpje waarin het hoofd Simons gephotoshopt is op de hoofden van mensen die door de Ku Klux Klan gelyncht en opgehangen worden. 'Weerzinwekkend' noemde de rechtbank het videofilmpje die 'in de Nederlandse samenleving veel beroering heeft veroorzaakt.'

(Lees verder onder de foto)

'Ik hoop dat uitspraak van de rechters tot de bewustwording leidt dat je niet zomaar alles kunt zeggen op internet', zegt Simons terwijl ze door haar politieke rechterhand Ian van der Kooye naar de parkeerplaats wordt geleid.

Of die bewustwording ook is doorgedrongen tot Van der K. die het nummer 'Oh Sylvana' liet horen om Simons te tarten? Simons haalt haar schouders op. 'Ik zit daar niet mee. Het is ook de taak van de media om geen aandacht te besteden aan dat soort figuren, maak ze niet groter dan ze zijn.'

Op de eerste zittingdag sprak het Openbaar Ministerie de hoop dat uit dat een straf een afschrikwekkende werking zal hebben. Wie zich in het publiek debat waagt hoeft volgens het OM niet voortdurend bloot te staan aan online racisme en bedreigingen. 'Simons kaatst de bal, die mag ze dan terugverwachten, maar niet eindeloos', aldus de officier van justitie.

Het is ook de taak van de media om geen aandacht te besteden aan dat soort figuren

Veroordeling gepast

Vooraf aan de uitspraken gaf de Amsterdamse rechtbank nog eens bloemlezing van de teksten die Simons op internet te verduren heeft: 'Bokito', 'apenvolk', 'afschieten dat wijf.'

Met zulke teksten hadden de verdachten zeker niet de intentie om het maatschappelijk debat vooruit te helpen, vond de rechtbank. Hiermee hadden ze het terrein van het strafrecht betreden. Een veroordeling was daarom gepast. 'Een straf is bedoeld om aan de verdachten duidelijk te maken dat er grenzen zijn aan de vrijheid van meningsuiting' sprak de rechtbank. 'Het is ook de hoop dat de maatschappij de beperkingen van die vrijheid van meningsuiting inziet. Die grenzen worden overschreden als er sprake is van discriminatie en opgeroepen wordt tot moord.' 

Of de veroordelingen ook daadwerkelijk een afschrikwekkende functie zullen hebben, valt nog te bezien. De tweeëntwintig verdachten die voor de Amsterdamse rechtbank moesten verschijnen zijn verantwoordelijk voor slechts een fractie van de duizenden agressieve en racistische reacties die Simons op het internet ontvangt.

'De reikwijdte van het strafrecht moet wat betreft racisme en bedreigingen op het internet niet worden overschat' zegt Peter Rodrigues, hoogleraar Immigratierecht en deskundige op het gebied van racisme en discriminatie. 'Internet blijft een laagdrempelig medium. Je waant je er onbespied, dat maakt de stap om je ongenuanceerd, beledigend of agressief te uiten helaas veel makkelijker.'

Lees ook

Sylvana Simons sprak in april tegen de vier mannen die haar op internet uitmaakten voor 'Surinaams neuksletje' en om haar dood vroegen. 'Ik zie totaal geen empathie.'

Marcel K. moest voor de rechtbank verschijnen wegens zijn lynchfilmpje met Sylvana Simons. 'Het kwam niet in me óp dat ze geraakt zou zijn.' (+)

Commentaar: De bedreigingszaak van Sylvana Simons verdient navolging.

In een interview met De Volkskrant kondigde Sylvana Simons haar vertrek bij de partij Denk aan. Ze sprak over haar missie en reden de politiek in te gaan. (+)