'Pokémon Go krijgt jongeren met autisme de deur uit'
© ANP

'Pokémon Go krijgt jongeren met autisme de deur uit'

Voor wie zich dezer dagen groen en geel ergert aan de hordes die op de meest bizarre locaties virtuele monstertjes menen te zien: Pokémon Go heeft ook z'n zonnige kanten. Zo blijkt het razend populaire spel een uitkomst voor mensen met autisme. Ggz-instelling Parnassia Groep is enthousiast, net als de spelers en hun naasten.

Naar buiten gaan, bewegen, met vreemden praten: drie dingen die mensen met autisme niet graag doen, maar die hen met Pokémon Go ineens een stuk beter afgaan. Herman (27, autisme, naam bekend bij de redactie). 'Ik praat niet met mensen die ik niet ken. Nooit. Maar sinds anderhalve week stap ik zelfs op een groep vreemden af. Dan vraag ik gewoon: zit er nog wat in de buurt?'

Broers

Natuurlijk vertel ik dat ze moeten blijven opletten en niet overal mogen spelen, maar dit is echt genieten

Wendy Franssen, lerares

De zoons van lerares Wendy Franssen (11 en 13 jaar oud, beiden autisme en ADHD) speelden niet buiten en niet samen. In hun vrije tijd vond je ze achter de computer. Heel soms in de achtertuin, waar ze op een trampoline de stress van school van zich af springen. Onderling contact staat vaak onder hoogspanning, zegt Franssen. 'Als je niet oppast slaan ze elkaar de kop in. Ik sluit niet uit dat de een de ander nog eens van de trap gooit.'

Nu schuimen haar zoons ineens gebroederlijk de buurt af, op zoek naar Pokémon. Franssen staat haar smartphone er met alle liefde voor af. 'Mam, we gaan samen spelen, zeggen ze elke dag. Wie ons gezin kent weet hoe ontzettend bijzonder dat is.' Omdat het spel bepaalt wanneer een monster verschijnt, is niemand de baas en komt ruzie niet voor, ziet Franssen. 'Normaal zeg ik: maximaal een uur multimedia. Nu zeg ik, speel maar, ga maar. Natuurlijk vertel ik dat ze moeten blijven opletten en niet overal mogen spelen, maar dit is echt genieten.'

Externe prikkels

Of het spel ook langdurige vriendschappen oplevert, is nog maar de vraag

Carolien Rieffe, hoogleraar

Ik gebruik Pokémon om naar moeilijke locaties toe te gaan, zoals de supermarkt.

Herman

Psychiatrisch verpleegkundige Lex Brouwer (Autismecentrum Dijk & Duin, onderdeel van Parnassia Groep) ondervindt aan den lijve hoeveel effect de animatiefiguren in het smartphonespel - bedacht door een Japanse ontwerper met autisme - op zijn cliënten hebben. Hij behandelt veel jongvolwassenen die sinds kort helemaal opleven. 'Ze zijn socialer en hebben een beter humeur. Puur en alleen door Pokémon. Deze jongeren blijven binnen omdat ze de buitenwereld niet aankunnen. Ze zijn vaak erg geïsoleerd. Dit trekt ze naar buiten.' Externe prikkels die normaliter lastig zijn worden niet ervaren, door de blik op het scherm, denkt Brouwer. 'Je staat midden in de buitenwereld, maar kunt je ook afsluiten. Ideaal. We denken er zelfs over om dit in ons behandelplan op te nemen.'

Bijzonder Hoogleraar Sociale en Emotionele Ontwikkeling bij Kinderen Carolien Rieffe (Universiteit Leiden) vindt het geweldig. 'Dat iemand met autisme ineens op vreemden afstapt is een unicum. Zoiets hoor je nooit. Ik word hier héél vrolijk van.' Haar enige kanttekening gaat over het type contact dat wordt gemaakt. 'Dit is natuurlijk een beperkte kennismaking. Of het spel ook langdurige vriendschappen oplevert, is nog maar de vraag.' Psychiater Mirjam Rinne (Curium-LUMC) waarschuwt dat hobby's en spelletjes voor mensen met autisme al snel een obsessie worden. 'Je moet wel oppassen dat ze niet uit de bocht vliegen.'

Dat hij eerst tien minuten per dag buiten kwam en nu anderhalf uur, is een kenmerk van zijn autisme, denkt ook Herman. 'Dat heet hyperfocus. Ik heb in iets meer dan week zo'n 60 kilometer afgelegd, een vriend met autisme al 150.' Maar zijn nieuwe contacten spreekt hij wel degelijk over andere dingen, vertelt hij. Door hun gedeelde interesse konden ze de door hem gevreesde koetjes en kalfjes overslaan. Én hij bezoekt meer plekken. 'Ik gebruik Pokémon om naar moeilijke locaties toe te gaan, zoals de supermarkt. Als ik daar ben doe ik het spel uit. Boodschappen doen kost al genoeg energie.'