Het AMS-IX is qua aangesloten bedrijven het grootste internetknooppunt ter wereld.
Het AMS-IX is qua aangesloten bedrijven het grootste internetknooppunt ter wereld. © THINKSTOCK

'Meer bevoegdheden AIVD schadelijk voor digitale economie'

Het kabinetsvoorstel om inlichtingendiensten nieuwe bevoegdheden te geven brengt ernstige schade toe aan de digitale economie. Dat zegt Bastiaan Goslings, verantwoordelijk voor beleid en regelgeving bij het Amsterdamse internetknooppunt AMS-IX.

Het kabinet wil inlichtingendiensten AIVD en MIVD de mogelijkheid geven om ongericht informatie te verzamelen via internetkabels. Meer dan negentig procent van de telecommunicatie gaat inmiddels via kabels. Komende week debatteert de Tweede Kamer erover. Goslings: 'Dit voorstel is heel schadelijk voor de belangrijke internationale positie van AMS-IX en de Nederlandse digitale infrastructuur. Een positie waar de Nederlandse regering zelf op wil voortborduren: dit is tenslotte de sector waar de groei vandaan komt, ook in termen van hoogwaardige werkgelegenheid.'

Nederland zal haar sleutelrol in het wereldwijde internet verliezen

Bastiaan Goslings

Via het Amsterdamse platform maken honderden internetbedrijven - zoals internetproviders en ook Google, Facebook en Twitter - verbinding met elkaar. Het is qua aangesloten bedrijven het grootste internetknooppunt ter wereld. Ook het overgrote deel van het Nederlandse internetverkeer gaat via deze Amsterdamse datacentra.

Goslings: 'Het vereiste vertrouwen dat buitenlandse partijen nodig hebben om hier zaken te doen, valt echter door de voorgenomen plannen weg. Nederland zal haar sleutelrol in het wereldwijde internet verliezen.'

'Extreem ver'

Hij vindt het kabinetsvoorstel 'extreem ver gaan'. De noodzaak voor deze uitbreiding is volgens hem onvoldoende onderbouwd. Goslings: 'In ronkende woorden worden allerlei waarborgen benadrukt, maar ik maak me ernstig zorgen over de reikwijdte van deze wet.'  AMS-IX is een onafhankelijke en neutrale partij. De aangesloten leden van de AMS-IX-vereniging bepalen het beleid. Volgens Goslings betekent de nieuwe wet de facto dat inlichtingendiensten straks in Amsterdam kunnen aankloppen om daar ongericht inlichtingen te verzamelen. Nu mogen ze dat niet. Goslings: 'Dat is een fundamentele aantasting van onze integriteit.' Als de AIVD iemand wil tappen, moet de dienst daarvoor naar de internetprovider waar die persoon geregistreerd is. Straks kan de dienst gebruikmaken van het platform van AMS-IX en daar bij al het verkeer van een internetprovider.

Goslings zegt dat een ambtenaar hem een aantal jaar geleden influisterde dat de inlichtingendiensten geïnteresseerd zijn in AMS-IX. Hij heeft regelmatig contact gehad met Economische Zaken, Binnenlandse Zaken en ook met de militaire inlichtingendienst MIVD. Goslings: 'Ze wilden van alles van me weten, maar hielden zelf hun kaarten tegen de borst.' Hij zegt dat enkele verontruste buitenlandse internet- en service providers overwegen om Amsterdam te verlaten als de wet aangenomen wordt. 'Dit lijkt mij een duidelijke indicatie van de ernstige schade die deze wet kan toebrengen.'

Weinig alternatieven

Er komt geen centraal aftappunt waar we alles gaan binnenhalen. Daar hoeft niemand bang voor te zijn

Klaas Dijkhoff, VVD

Ronald Prins is directeur van IT-beveiligingsbedrijf Fox-IT. Zijn bedrijf werkt onder meer voor Nederlandse en buitenlandse inlichtingendiensten. Prins: 'Ik begrijp dat ze er bij AMS-IX goed van balen, maar de realiteit is dat de diensten data nodig hebben om hun werk te kunnen doen.' Volgens Prins hebben het Amsterdamse platform en haar leden weinig alternatieven. Het argument dat AMS-IX zijn neutrale positie dreigt te verliezen, vindt hij 'een sterk argument' waarom diensten 'heel voorzichtig' moeten zijn met de uitbreiding van bevoegdheden. 'Ik snap de angst. En daarom moeten inlichtingendiensten, veel meer dan nu, duidelijk maken wat ze willen doen. Tot in detail uitleggen wat er gaat gebeuren. Die transparantie is essentieel.' In het kabinetsvoorstel ziet Prins evenwel dat de diensten zichzelf 'veel beperkingen opleggen' en dat de toegang tot kabels niet gebruikt zal worden voor 'massasurveillance.'

VVD'er Klaas Dijkhoff steunt het voorstel in de Kamer. 'Deze ruimere bevoegdheden hebben de meeste omringende landen al, maar met minder waarborgen. Ik vind dat we een goede balans hebben gevonden.' Hij weerspreekt de angst van AMS-IX dat het moet meewerken aan massaal aftappen. 'Als AMS-IX al zou moeten meewerken, dan is het niet aan een ongericht programma. Er komt geen centraal aftappunt waar we alles gaan binnenhalen. Daar hoeft niemand bang voor te zijn.' Volgens Dijkhoff zijn de nieuwe mogelijkheden voor de AIVD en MIVD noodzakelijk om te kunnen zien wat er online gebeurt. 'Anders kun je de diensten net zo goed afbouwen.' Ook AMS-IX zou dat moeten erkennen, vindt hij. 'Ze moeten willen meewerken aan een veilig land, dan is ook in hun eigen belang.' 

Morgen in de Volkskrant: Hoe groot en belangrijk is de Nederlandse interneteconomie?