Ajax-speler Hakim Ziyech (L) in duel met Jurgen Mattheij van Excelsior.
Ajax-speler Hakim Ziyech (L) in duel met Jurgen Mattheij van Excelsior. © ANP

Wisselvallig Ajax haakt af in titelstrijd

Drie dagen na de goede wedstrijd in de Europa League ging Ajax onderuit tegen degradatiekandidaat Excelsior. Koploper Feyenoord lijkt niet meer te achterhalen.

'De factor leeftijd mag geen rol spelen.' Hoor de 17-jarige Matthijs de Ligt praten na het gelijkspel van Ajax bij Excelsior (1-1) en je denkt met een trainer of technisch directeur te maken te hebben. Of ten minste een routinier. Het postuur van de Ajaxverdediger past erbij. Schouders en dijen van een baanwielrenner, rustige blik, fraai geformuleerde zinnen.

Even eerder had hij zijn werkelijke leeftijd verraden middels een kinderlijke inschattingsfout. Ajax kwam niet verder dan het wegpoetsen van de achterstand, zodat de Amsterdamse titelkansen nu zijn gedecimeerd. Zes punten is het gat met koploper Feyenoord. Zeven zelfs, als je het enorme verschil in doelsaldo laat meewegen.

Mededogen drong zich op. De Ligt, omhoog geschreven na zijn eerste ijzersterke optredens, had toch ook goede dingen gedaan. Met een weergaloze sliding neutraliseerde de centrumverdediger een uitbraak van Excelsiorspits Van Duinen. Met een machtige kopbal dwong hij kort voor rust Excelsiordoelman Hahn tot een fabelachtige redding. In de passing was hij beter dan de drie jaar oudere Sánchez, zijn collega in het centrum, die in de rust terecht gewisseld werd. 

Revanche

Maar De Ligt gaf in de 26ste minuut dus ook de foutieve breedtepass waardoor Van Duinen, via een ongelukkige aanraking van Ajaxback Tete, zijn revanche kon pakken. Ajax maakte acht minuten later al gelijk via Justin Kluivert, maar kon verder bar weinig uitrichten.

Zo staat De Ligt symbool voor Ajax. Het kan heus fris voetbal koppelen aan mannelijk resultaat, zoals afgelopen donderdag, toen tegen de rouwdouwers van FC Kopenhagen kwalificatie voor de kwartfinale van de Europa League werd bewerkstelligd. Maar de zondag erop zakt het ineens volledig weg op een stroperig kunstgrasveld in het kleinste stadion van het land en tegen een felle degradatiekandidaat. 

Ajax is een eeuwige bouwpuzzel door zijn allergie voor ervaring

Bouwpuzzel

Ajax is een eeuwige bouwpuzzel door zijn allergie voor ervaring. Routine levert financieel niets op en is niet sexy, vindt men in Amsterdam. De Ligt mag direct door naar het grote Oranje, zo werd vrijdag bekend. Ajax glunderde. Maar wie neemt hem bij de hand op moeilijke zondagen op Woudestein? De enige dertiger in de ploeg, Lasse Schöne? Die is te druk met zijn eigen spel en ook geen echte leider. Aanvoerder Klaassen (24) is dat wel, speelde al vaker de reddende engel, maar gisteren dus een keer niet.

De Ligt stak de hand bijna overdreven diep in eigen boezem: 'Het is te makkelijk om te zeggen dat dit kan gebeuren omdat ik nog zo jong ben. Dat dit een leermoment is. Je speelt om de titel, dan mag je geen fouten maken. Als je in de basis staat, moet je goed genoeg zijn.'

Titelpretendent Feyenoord loopt over van routine en kan na een slechte eerste helft een extra vat met nijd en strijd opentrekken. Bij Ajax moet het aldoor frisser en jonger. Na één goed seizoen werden Bazoer, Tete en Riedewald alweer naar het tweede plan verwezen. Ruim baan voor de volgende lichting, die nog beter moet zijn. Maar met vermoeide, piepjonge spelers aan het stuur kun je wachten op ongelukken.

Riedeltje

Een Ajacied noemen die wel sterk speelde is nog een hele kunst.

Het is het riedeltje van de laatste jaren. Met het verschil dat Ajax sinds 2003 niet meer tot de laatste acht van een Europees toernooi reikte, dat er vaker spektakel wordt geboden, maar dat het ook alweer even geleden is dat de club er in deze fase zo beroerd voor stond in de titelstrijd.

Ajax geeft uiteraard nog niet op. Over twee weken komt Feyenoord langs. Bosz hoopt op de 'frisse energie' die de komende interlandweek moet brengen. Dat was vrij positief beschouwd, want vrijwel alle Ajacieden moeten aan de bak voor hun land.

Slaat het trouwens ergens op om te veronderstellen dat het gat dan wel even verkleind wordt? Feyenoord had thuis van Ajax moeten winnen, doch bleef steken op 1-1. Feyenoord mist straks mogelijk Vilhena door een schorsing. Maar herstelt Ajaxspits Dolberg tijdig van een kneuzing in de liesstreek, opgelopen tegen de slagers van Kopenhagen? Zijn doelpunt in de Kuip was cruciaal, zijn rol als aanspeelpunt ook.

Een Ajacied noemen die wel sterk speelde is nog een hele kunst. Keeper Onana komt in aanmerking. Het rappe vlieggewicht Kluivert, eveneens pas 17, liet wat leuke dingen zien. Maar ook van hem mogen wekelijks nog geen wonderen worden verwacht.

Erger onheil dreigt trouwens: PSV is Ajax tot op twee punten genaderd. De Ligt besloot streng: 'Van een geweldige prestatie naar een wanprestatie, dat kan niet. Dat moet beter.'