Een medewerker van Vereniging Band en Milieu verzamelt de rubberkorrels van de kunstgrasmat van de voetbalvereniging Roda 23.
Een medewerker van Vereniging Band en Milieu verzamelt de rubberkorrels van de kunstgrasmat van de voetbalvereniging Roda 23. © anp

RIVM: voetballen op kunstgras niet gevaarlijk

Voetballen op kunstgrasvelden die zijn ingestrooid met rubberkorrels is geen probleem. De korrels zijn niet gevaarlijk, concludeert het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) na twee maanden onderzoek.

Het RIVM zoog bij honderd velden rubbergranulaatkorrels op en onderzocht die onder meer op de aanwezigheid van kankerverwekkende stoffen. Dat de korrels van versnipperde autobanden PAK's bevatten, staat vast. Maar volgens het RIVM zitten de schadelijke stoffen zodanig 'ingesloten' in de capsules dat ze amper kunnen vrijkomen. Hierdoor is het schadelijke effect op de gezondheid 'praktisch verwaarloosbaar', concludeert het instituut.

Een verband tussen sporten op kunstgras met rubbergranulaat en het ontstaan van leukemie en lymfeklierkanker is er volgens het RIVM niet: 'Dit verband is in geen enkel internationaal onderzoek aangetoond.' De chemische stoffen die leukemie of lymfeklierkanker kunnen veroorzaken komen 'niet (benzeen, styreen en 1,3-butadieen) of in heel lage hoeveelheid (2-mercaptobenzothiazol)' in de korrels voor.

Rubbergranulaat valt onder de norm voor mengsels en mag daardoor honderd tot duizend keer meer kankerverwekkende stoffen bevatten dan bijvoorbeeld kinderspeelgoed. Volgens het RIVM is rubbergranulaat aan een strengere norm toe - een die dichter in de buurt komt van de norm voor consumentenproducten. Het Europese Agentschap voor Chemische Stoffen onderzoekt namens de Europese Commissie welke norm wenselijk is. Die conclusies volgen volgend jaar. Van meerdere clubs die los van het RIVM hun velden lieten onderzoeken, bevatten de velden hoeveelheden PAK's die de consumentennorm aanzienlijk zouden overschrijden.

Simulatie

RIVM velt eerste oordeel over gezondheidsrisico's kunstgras

Een deel van die conclusies is gebaseerd op een onderzoekshulpmiddel genaamd TIM. Deze kast vol buizen en slangen heeft de korrels 'doorgeslikt' en was zo de proefpersoon die het RIVM op het voetbalveld nooit zou hebben gevonden.

De samenstelling van de rubberkorrels die het RIVM opzoog, is door elk laboratorium te analyseren. Maar om erachter te komen wat de korrels met het lichaam doen, moest het instituut tot simulatie overgaan. Niemand die voor zijn lol een hapje korrels wil doorslikken of een handje versnipperde autobanden door een open wond zou durven wrijven.

Het RIVM deed daarom onder meer een beroep op TIM: het TNO (gastro-) Intestinaal Model. Met die uitvinding is TNO erin geslaagd het verteringsmodel van het menselijk lichaam na te bootsen. Het wordt onder meer gebruikt om te bepalen of een medicijn vrijkomt in het juiste orgaan, voordat het op de markt wordt gebracht.

De voetbalbond KNVB is blij met de conclusies van het RIVM, maar blijft alert. Dat zei een woordvoerder van de bond dinsdag in een eerste reactie. De KNVB komt met een uitgebreide reactie zodra de bond het rapport heeft ingezien. 'De berichten zijn gunstig. Maar we blijven wel alert.'

De autobandenbranche is blij dat het RIVM duidelijkheid heeft verschaft over de risico's van sporten op velden met rubbergranulaat. 'Het RIVM komt met een heldere boodschap: het is veilig om op de velden met rubbergranulaat te sporten', aldus de brancheorganisaties VACO en Band en Milieu.