Alexander Brouwer en Robert Meeuwsen in Berlijn.
Alexander Brouwer en Robert Meeuwsen in Berlijn. © EPA

Nederlands beachvolleybal kwakkelt, ook op eigen grond

Beste duo strandt in Den Haag al in kwartfinale van de World Tour

Alleen de levensgrote portretten op vlaggen, stadionplaten en spandoeken herinnerden zondag in de beachvolleybalfinale aan Alexander Brouwer en Robert Meeuwsen. De vaandeldragers van het Nederlandse beachvolleybal hadden vooraf vurig gehoopt op de eindzege in het World Tour-toernooi in eigen land, voor eigen publiek en op eigen trainingsgrond.

Het werd echter een anticlimax in het Haagse Zuiderpark, zaterdag in de kwartfinales al. De Russen Viacheslav Krasilnikov en Nikita Liamin - de latere eindwinnaars - gaven Nederlands beste duo op alle fronten een masterclass beachvolleybal. Weg finale, weg ook de oranjegekleurde inbreng in Den Haag.

Het Nederlandse beachvolleybal hunkert naar aanwas van de top. Na het afscheid van grootheid Reinder Nummerdor, vorig jaar op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro, zijn Brouwer en Meeuwsen Nederlands enige troefkaarten op het wereldtoneel. Christiaan Varenhorst, Nummerdors vroegere en succesvolle teamgenoot, vond in het voorjaar een nieuwe partner in topvolleyballer Maarten van Garderen. Maar de aanpassing van zaal naar zand vergt tijd en gewenning voor de 27-jarige inwoner van Renswoude. Het duo kwam in Den Haag niet verder dan de groepsfase.

We gingen direct kansloos onderuit, terwijl we net drie maanden fulltime getraind hadden

Reinder Nummerdor over zijn eerste wedstrijd op het zand

'Het is misschien wel goed voor onze sport dat de overgang van Maarten van Garderen niet direct tot resultaten leidt', vindt bondscoach Gijs Ronnes. 'Ik vrees dat beachvolleybal dan een stuk minder serieus genomen zou worden. Dat mensen denken: dat is wel even te doen. Maar de overstap kost zeker jaren.'

Nummerdor, toernooidirecteur van het evenement in Den Haag, zucht diep bij de gedachte aan zijn eerste toernooi op het zand. Na 349 interlands in de zaal verkaste hij in 2006 met Richard Schuil naar buiten, naar het strand. 'We gingen direct kansloos onderuit, terwijl we net drie maanden fulltime getraind hadden. We keken elkaar aan en dachten: waar zijn we in godsnaam aan begonnen? Daar moet je overheen stappen, maar dat is een kwestie van doorzetten', aldus Nummerdor. Het duurde een paar jaar voordat hij het beachvolleybal zich volledig meester had gemaakt.

In het beachvolleybal maak je een gameplan bij ieder punt

Bewegen op het zand is een discipline op zich, ziet Ronnes ook in de fysieke testen van zijn pupil Van Garderen. 'Hij is nu nog zwak in snelheid- en krachttesten.' Ook het tactische spel steekt met twee in plaats van zes spelers op het veld anders in elkaar. 'In de zaal heb je vaste plekken in het veld, in het beachvolleybal maak je een gameplan bij ieder punt. Een speler moet ervaring krijgen met het inschatten van al die situaties. Bijvoorbeeld: wanneer serveer je op welke tegenstander? Dat moet je gewoon veel doen en feeling voor krijgen.'

Nummerdor ziet parallellen met Van Garderen. 'Maarten is net als ik een passer. Hij moet alleen nog wat gevarieerder spelen, maar dat is typisch iets voor het beachvolleybal. Dat bezit je niet als je pas een maand op het zand staat.'

Over twintig jaar zullen we zeggen dat dit een vrij zeldzame lichting was

De beperkingen en aanpassingen ten spijt, Ronnes moest bijna noodgedwongen kiezen voor een speler uit de zaal. In de zoektocht naar een nieuwe partner zag hij met Varenhorst af van spelers uit de talentenpool van het beachvolleybal. 'Maarten was vanuit de zaal de beste kandidaat. We lopen eenmaal niet over van goede beachvolleyballers, maar dat was voorheen ook altijd het geval.'

Dat beeld kenterde de laatste jaren. Brouwer en Meeuwsen haalden vorig jaar brons in Rio, de enige olympische medaille die een Nederlands duo ooit won in het beachvolleybal. Nummerdor en Schuil werden daarvoor samen meerdere malen Europees kampioen. 'Over twintig jaar zullen we zeggen dat dit een vrij zeldzame lichting was. Er zitten eenmaal weinig Nederlanders op volleybal, laat staan beachvolleybal', aldus Ronnes.

Een combinatie tussen zaal en strand is niet mogelijk om de absolute top te kunnen halen

Dat 115-voudig international Van Garderen vanaf augustus bij de Italiaanse topclub Azimut Modena weer in de zaal speelt, is verre van ideaal. Ronnes: 'Dat heb ik zeker ook tegen hem gezegd, maar de keuze voor het beachvolleybal is voor hem een keuze voor iets onbekends. We wisten van tevoren niet of Maarten dit leuk zou vinden en of de samenwerking met Christiaan goed zou zijn.'

In augustus maken Van Garderen, Varenhorst en Ronnes de balans op. 'We willen vooral kijken of we dit op de langere termijn kunnen doorzetten naar de Olympische Spelen van Tokio in 2020. Maartens zaalambitie is bovendien niet zomaar verdwenen.' Nummerdor adviseert hem zijn hart te volgen en een keuze te maken. 'Een combinatie is niet mogelijk om de absolute top te kunnen halen.'