De jeugdtraining bij voetbalvereniging V.V. Bladella.
De jeugdtraining bij voetbalvereniging V.V. Bladella. © ANP

Brabantse voetbalclub onder vuur, maar 'vrijwilligerswerk' is steeds vaker verplicht op de sportclub

Vrijwilligerswerk

Een voetbalclub uit Bladel ligt onder vuur voor het schorsen van vier leden die te weinig lootjes verkochten. Maar veel sportclubs hebben een strikt vrijwilligersbeleid.

'We hebben al zeker vijftig dreigementen gehad per mail en telefoon', zegt secretaris Jac van der Aa van voetbalclub Bladella uit het Brabantse dorp Bladel. 'Ze zouden ons in elkaar komen slaan of de boel komen verbouwen. We hebben zelfs gevraagd om politiebewaking, maar vanwege onderbezetting vonden ze dat we dat zelf maar moesten regelen.'

Hoe ver kan een club gaan om de betrokkenheid en inzet van leden te eisen? VV Bladella (1.100 leden) ligt zwaar onder vuur door haar besluit om vier jeugdspelers voor onbepaalde tijd te schorsen. De 10-jarige jongens moesten per persoon minimaal 25 loten van 1 euro verkopen voor de nieuwjaarsloterij. Maar ze kwamen niet verder dan tien loten. Hun ouders weigerden om het resterende bedrag van 15 euro neer te tellen, zoals was afgesproken tijdens de ledenvergadering vorig jaar.

Wij vinden dat leden niet alleen consument zijn van het voetbalproduct

Jac van der Aa, secretaris voetbalclub Bladella

Op sociale en andere media was Bladella in een mum van tijd de kop van Jut: 'Voetballertjes geroyeerd omdat ze te weinig loten verkochten.' Zelfs de KNVB liet zich niet onbetuigd. 'Onbegrijpelijk besluit vv Bladella: voetbalplezier kinderen is het allerbelangrijkste', twitterde de voetbalbond. 'Hebben dringend verzocht maatregel terug te draaien.'

Volgens Van der Aa ligt het verhaal genuanceerder. 'We hebben de opbrengst van de jaarlijkse loterij, ongeveer 8.000 euro, hard nodig om de club te laten draaien', zegt hij. 'De contributie bedraagt 125 euro, maar had eigenlijk 150 euro moeten zijn. Vandaar de opdracht aan onze jeugdleden om voor minstens 25 euro lootjes te verkopen. Tijdens de ledenvergadering is besloten dat als ouders vinden dat hun kinderen dit niet hoeven te doen, er een extra bijdrage van maximaal 25 euro wordt opgelegd.'

Het opschorten van het lidmaatschap van vier jeugdspelers is in lijn met het besluit van de ledenvergadering, onderstreept Van der AA: 'Wij vinden dat leden niet alleen consument zijn van het voetbalproduct, maar dat van hen meer verwacht mag en moet worden. Zeker in deze tijd waarin we problemen hebben om voldoende vrijwilligers te krijgen.'

Ze hebben verplichte vrijwilligersdiensten ingevoerd voor ouders en leden boven de 17

Die problematiek speelt bij veel sportverenigingen. Of het nou voetbal-, hockey- of tennisclubs zijn, bijna allemaal kampen ze met een tekort aan vrijwilligers die bardiensten draaien of wedstrijden fluiten. Vooral bardiensten zijn belangrijk, omdat ze geld in het laatje brengen. Bij veel clubs zijn bardiensten daarom min of meer verplicht voor leden of ouders van jeugdleden.

Sommige verenigingen vragen zelfs een extra financiële bijdrage als geen vrijwilligersdiensten worden gedraaid of geven kortingen op de contributie als dat wel gebeurt. 'Op de voetbalclub hebben ze verplichte vrijwilligersdiensten ingevoerd voor ouders en leden boven de 17', zegt een vader van twee voetballende zoons bij vv Altius in Hilversum. 'Maar dat kun je afkopen: als je niks doet, betaal je 45 euro extra.'

FC 's-Gravenzande hanteert 'een vrijwilligersplicht'

Bij tennisvereniging Tie-Breakers in Amsterdam moeten de leden minstens één keer per seizoen bardienst draaien, anders moeten ze 60 euro betalen. Vervul je bij voetbalvereniging OSC in Nijmegen geen vrijwilligerstaak, dan zal er 'een heffing van 50 euro per gezin plaatsvinden'. Bij Blauw Wit in Nijmegen krijgen 'leden met een vrijwilligersfunctie' 25 euro korting op hun contributie. FC 's-Gravenzande hanteert 'een vrijwilligersplicht': leden die zich daaraan onttrekken, wordt een bijdrage van 50 euro per seizoen in rekening gebracht.

'Het is niet alleen maar lekker spelen, je moet ook iets terugdoen voor de club', zegt tennisleraar Bjorn Graven van tennisvereniging Lewabo uit Beneden-Leeuwen. 'Bij ons moeten de leden twee keer per jaar verplicht bardienst draaien. De inkomsten hebben we hard nodig. Daarom kunnen we de contributie laag houden.'

De meeste sportclubs zijn toch echt afhankelijk van de inzet van vrijwilligers

Bjorn Graven, tennisleraar

Sommige leden kopen de bardienst af: ze zetten hun zoon of dochter van 18 tegen betaling achter de toog. 'Je ziet dat mensen steeds minder vrijwilligerswerk willen doen', aldus Graven. 'Ze zijn gewend aan de fitnessclub: 30 euro contributie betalen en sporten maar. Maar de meeste sportclubs zijn toch echt afhankelijk van de inzet van vrijwilligers.'

KNVB-directeur amateurvoetbal Jan Dirk van der Zee zegt dat elke vereniging vrij is in haar beleid. En natuurlijk kunnen leden die hun contributie niet voldoen, worden geroyeerd. 'Maar wat Bladella doet, gaat één stap te ver: kinderen halverwege het seizoen niet meer laten voetballen omdat ze niet voldoende lootjes hebben verkocht. Doe dat dan aan het eind van het seizoen. Of organiseer het anders: beter een korting op de contributie als je voldoende lootjes verkoopt dan een straf als dat niet gebeurt.'

Hoe de vrijwilliger steeds professioneler wordt

Het aantal vrijwilligers ligt in Nederland hoog en blijft al decennia vrijwel gelijk. Maar ze 'professionaliseren' wel: diensten worden steeds vaker afgekocht. Tegelijk doet de overheid een groter beroep op de burger.