Rondvaartboten in protest tegen het (inmiddels uitgevoerde) plan van wethouder Kock.
Rondvaartboten in protest tegen het (inmiddels uitgevoerde) plan van wethouder Kock. © ANP

'Slachting in Amsterdamse grachten': tientallen grote rondvaartboten verbannen

Tientallen grote rondvaartboten worden per 1 januari 2020 uit de Amsterdamse grachten verbannen. De verantwoordelijk wethouder noemt de herverdeling van rondvaartvergunningen een succesvolle actie. Reders spreken van 'een slachting' die hen vele miljoenen kost.

'Een op de drie vergunningen is voor nieuwe toetreders', jubelde wethouder Udo Kock (D66) nadat maandag de 'gewogen toewijzing' van 135 vergunningen voor grote rondvaartboten had plaatsgevonden. Wie de nieuwe toetreders zijn, is nog niet bekend. Wel is duidelijk wie de verliezers zijn van de procedure. Met name veel kleine rondvaartbedrijven die hun vergunningen verliezen, reageerden diep bedroefd. Slechts enkele van hun boten mogen blijven varen. De rest zullen ze moeten verkopen, maar hun verwachting is dat de schepen het meest opbrengen bij de schroothandelaar.

De gemeente wil al enkele jaren de Amsterdamse rondvaartmarkt 'opengooien' om te voldoen aan Europese concurrentieregels. Ook wil het stadsbestuur kleinere, stillere en schonere boten op het water. Om te voorkomen dat allemaal mooie klassieke boten het veld moesten ruimen, had de gemeente de toewijzingsprocedure verdeeld in twee categorieën: 'regulier' en 'beeldbepalend'.

Loting

Door de manier waarop de procedure voor 'regulier' was ingericht, waren er maar liefst 277 boten die het maximale aantal punten haalden. Allemaal schreven zij nieuw te bouwen boten in van precies 14,01 meter. Daar draaide de vergunningtoewijzing dus uit op een loting, waarbij een notaris uit een grote trommel de loten trok van de 75 gelukkigen.

Daarbij verloren alle gevestigde rondvaartmaatschappijen een aanzienlijk deel van hun vergunningen. Een duur verlies, dat in de praktijk misschien nog wel overkomelijk is omdat de markt voor boten tot 14 meter is vrijgegeven. Zij kunnen dus alsnog vergunningen aanvragen voor schepen die maximaal 13,99 meter lang zijn.

Slagveld

Van al onze schepen hebben maar twee het gehaald

Frans Heijne, vertegenwoordiger kleine rederijen

Dramatischer is de uitslag in de categorie 'beeldbepalend'.  Een schoonheidscommissie boog zich over de ingeschreven boten. Een groot deel van die vergunningen ging naar de klassieke Amsterdamse rondvaartboten, van het type waarin het Nederlands Elftal in 1988 door de grachten werd gevaren na het behalen van de Europese titel. Ook kreeg een aantal salonboten en omgebouwde trekschuiten een vergunning.

Maar veel reders en schippers kregen te horen dat hun boten niet beeldbepalend waren. Zo hoorde Tomas de Smidt van de middelgrote rederij 's Smidtje met tranen in zijn ogen dat al zijn acht schepen boven de 14 meter niet meer welkom zijn in de binnenstad. Zelfs de schepen die hij recent met subsidie van de gemeente had omgebouwd tot elektrisch aangedreven zijn niet beeldbepalend genoeg. Ook bij de dertig kleine rederijen die zich laten vertegenwoordigen door Frans Heijne is de verslagenheid groot. 'Van al onze schepen hebben maar twee het gehaald', zei hij tegen stadsomroep AT5.

'Bij onze advocaten worden de messen geslepen', zegt reder Ramon van der Storm van toeristenrondvaartbedrijf Blue Boat Company. Hij stelt dat er tal van juridische argumenten zijn om de uitslag en de procedure aan te vechten. 'Deze zeeslag gaat nog wel even duren.'

Meer lezen over 'de slag om de grachten'?

Terwijl de voorjaarstoeristen zich vanmiddag met honderd man per boot door de Amsterdamse grachten laten varen, zitten de eigenaars van die schepen sidderend in een chique kantoor op de Zuidas. Notaris Arief van Rhee van NautaDutilh verricht daar een loting die de toekomst van hun vloot bepaalt. (+)

Door de overname van Lovers voegt rederij 't Smidtje zich in Amsterdam bij de dominante concurrenten Canal Company en rederij P. Kooij.

Rondvaartboten, waterfietsen, sloepen, varende hottubs, de Amsterdamse grachten zijn al boordevol. De amfibische bierfiets is voor de Vrienden van de Binnenstad de druppel. (+)