The Putin Interviews laat Poetin zien zoals Poetin zichzelf graag ziet
© Printscreen trailer

The Putin Interviews laat Poetin zien zoals Poetin zichzelf graag ziet

The Putin Interviews, aflevering 1 & 2

Of de Russische president wel eens een slechte dag heeft? 'Ik ben geen vrouw', antwoordt Vladimir Poetin op de vraag van filmmaker Oliver Stone in The Putin Interviews, de vierdelige documentaireserie waarvan het eerste uur maandagavond in première ging bij de Amerikaanse zender Showtime. Ook zegt Poetin, als Stone hem een hypothetisch dilemma voorlegt, in een duikboot liever niet gezamenlijk te douchen met homoseksuele soldaten, want die moet je niet in de verleiding brengen. Al kan hem niks gebeuren, verzekert de 64-jarige wereldleider: 'Ik ben een judo-meester.'

Poetin de machohumorist. Het is een van de gestaltes in de twaalf presidentiële ontmoetingen die de 70-jarige filmmaker werden toegestaan tussen 2015 en 2017, op locaties variërend van het Kremlin, het regeringsvliegtuig en de staatsdatsja. Tegenwicht bieden aan de volgens hem eenzijdige berichtgeving over Poetin in het Westen, dat was de opdracht die Stone zich stelde, in de reeks die in Nederland aanstaande vrijdag en zaterdag wordt uitgezonden bij National Geographic. Een nieuw hoofdstuk in zijn documentaire-reeks over de (vermeende) vijanden van de VS. Vergelijkbaar met Comandante (2003), Stone's frivole portret van en met 'el lider máximo' Fidel Castro, of Mi Amigo Hugo (2014), ten gunste van zijn vriend en Venezolaanse president Hugo Chávez.

Poetin is van een ander kaliber, als geïnterviewde: stoïcijns, minder gevleid door de aandacht van de camera, antwoorden formulerend als een schaker, die een stap of wat voorligt op het Amerikaanse bezoek. Stone uitte kritiek op collega Megyn Kelly: haar werd onlangs ook een (kort) interview met Poetin toegestaan, maar volgens de cineast was het NBC-televisieanker onvoldoende geïnformeerd en stelde ze enkel vijandige vragen, met als gevolg een chagrijnige en kortaffe Poetin.

Tekst gaat verder onder de trailer.

Andere strategie

Poetin formuleert standvastig: soms inzichtelijk, vaak onvolledig

The Putin Interviews koerst op een alternatieve strategie: spiekend op een dicht-beklad velletje aantekeningen, biedt Stone ruim baan aan de visie van de Russische president. Die maakt zich zorgen over NAVO-uitbreiding en stelt dat Rusland zich bij elk conflict in de geschiedenis - Georgië, Oekraïne, Cuba-crisis - slechts verdedigde tegen plotse agressie van de ander. Poetin formuleert standvastig: soms inzichtelijk, vaak onvolledig. Rusland mengt zich uit principe nooit met binnenlandse aangelegenheden in andere landen, beweert de president. En zijn land telt 'honderden' televisie- en radiostations die op geen enkele wijze worden gecontroleerd door de overheid. Stone neemt het aan. En deelt complimenten uit: hield Poetin de onder zijn voorganger Jeltsin in de jaren negentig ingezette privatisering van de staatsbedrijven niet tegen? Nou dat niet, antwoordt Poetin bescheiden, maar hij maakte die privatisering wel 'eerlijker'. Niks over de astronomische zelfverrijking van het clubje getrouwen rond de president.

De mogelijkheid bestaat dat Stone zich geremd voelde bij de wetenschap dat Poetin elk gesprek - of de documentaire - met een vingerknip kon beëindigen

Het heeft iets ongemakkelijks om een gevierd filmmaker en kritische persoonlijkheid als Stone (o.a. Platoon, Wall Street, JFK) zo serviel te zien in de nabijheid van Poetin, simpelweg verrukt over het feit dat hij diens werkkamer mag betreden. Maar hier en daar levert de vriendelijke ondervragingstechniek wel wat op. Zoals onderweg in de auto met de president aan het stuur, als de conversatie bij de in Rusland ondergedoken klokkenluider Snowden belandt - 'geen landverrader', volgens Poetin. Dan is Stone ook alerter en scherper dan in de formele opstelling aan de Kremlin-tafel.

Vooraf mocht de pers slechts de eerste helft van het vier uur lange The Putin Interviews beoordelen. Stone dient zijn gesprekken chronologisch op, en de mogelijkheid bestaat dat hij zich geremd voelde bij de wetenschap dat Poetin elk gesprek - of de documentaire - met een vingerknip kon beëindigen. Mogelijk durfde Stone voor het tweede deel, zodra de bulk binnen was, meer door te vragen.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

De tussenstand, halverwege: we zien Poetin zoals Poetin zichzelf graag ziet, of voorstelt: een soevereine en redelijke leider, die ervoor waakt dat Rusland nooit meer zo zwak wordt als pal na de val van de Sovjet-Unie, toen de gordel Sovjetrepublieken zich losmaakte, en '25 miljoen Russen ineens in het buitenland woonden'. 

Voorlopig hoogtepunt is het moment waarop Poetin op verzoek van Stone kennisgemaakt met Stanley Kubricks satire over de nucleaire Apocalyps: Dr. Strangelove or: How I learned to Stop Worrying and Love the Bomb (1964). Poetin, die ook de meest hilarische filmscènes met komiek Peters Sellers onbewogen aanziet, debiteert na afloop van de privévertoning eerst wat obligate opmerkingen: dat die Kubrick het goed gezien had, dat een algehele atoomoorlog inderdaad niet wenselijk is. Maar dan, op weg naar de uitgang, geflankeerd door zijn lijfwachten, keert de president plots om, toont het door de filmploeg aan hem meegegeven DVD-hoesje: leeg, want het schijfje zat nog in de speler.

Poetin, gevat: 'Typisch Amerikaans cadeau'.

The Putin Interviews worden vrijdag- en zaterdagavond om 22.00 uitgezonden op National Geographic.