'Media hielpen Wilders in zadel'

AMSTERDAM De media hebben Geert Wilders geholpen bij de recente verkiezingswinst door, al jarenlang, veel aandacht te besteden aan de PVV-leider en zijn uitspraken....

De Nieuwsmonitor – een wetenschappelijk bureau dat geregeld berichtgeving analyseert – bekeek de aandacht voor Wilders in de Volkskrant, NRC Handelsblad, Trouw en De Telegraaf. Volgens de onderzoekers heeft Wilders sinds zijn vertrek uit de VVD de mediapodia voor het uitzoeken: de PVV-voorman wordt sinds 2004 gemiddeld in honderd artikelen per maand besproken.

Met linkse of rechtse vooringenomenheid heeft dat niets te maken, zegt onderzoeker Nel Ruigrok van de Nieuwsmonitor, wel met het vermogen van Wilders steeds weer het nieuws te halen met uitspraken als de kopvoddentaks. Doordat anderen vervolgens reageren, wordt de aandacht nog groter. Ondanks een eerder pleidooi van onder andere de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling voor meer afstand in het Haagse huwelijk tussen pers en politiek ‘kan de PVV nog steeds rekenen op een harem’, stelt het onderzoek.

De aandacht voor een partijleider is essentieel, maar op zichzelf niet genoeg voor zetelwinst – Balkenende en de PvdA-leiders Bos en Cohen werden in de pers nog vaker genoemd. Maar door de jarenlange aandacht is Wilders volgens Ruigrok voor de kiezers ‘eigenaar’ geworden van thema’s als immigratie, moslims en de islam. Immigratie speelde tijdens de afgelopen verkiezingen minder, maar is voor 10 procent van de kiezers nog steeds het belangrijkste thema, zegt Ruigrok.

Van de onderzochte kranten besteedde de Volkskrant sinds 2004 met 2639 artikelen de meeste aandacht aan Wilders, gevolgd door Trouw (2174) en NRC Handelsblad (2168). De Telegraaf blijft daarbij met 1436 stukken duidelijk achter. Waarom juist die krant minder aandacht had voor Wilders, is niet onderzocht. Vooral de negen zetels winst in 2006, het pleidooi voor een Koranverbod, het bestempelen van toenmalig minister Vogelaar als ‘knettergek’ en de film Fitna leidden tot veel publiciteit.

Dat geldt ook voor de grote winst van de PVV bij de Europese verkiezingen vorig jaar. Sindsdien is de aandacht gegroeid. Of Wilders en zijn partij minder succes gehad zouden hebben bij de verkiezingen als er minder media-aandacht was geweest, is volgens Ruigrok niet te zeggen. ‘Wilders trekt al jaren de aandacht. Dan zou het al nieuws zijn dat er geen of minder aandacht zou zijn voor de PVV.’

De Nieuwsmonitor deed het onderzoek naar aanleiding van een interview met hoofdredacteur Hans Laroes van NOS Nieuws in het blad Maarten. Dat leidde vorige week tot enige beroering omdat Laroes gezegd zou hebben dat de NOS soms bewust nieuws over de PVV-leider negeert om Wilders geen podium te bieden. Volgens een analyse van de Nieuwsmonitor kwam Wilders tijdens de campagne in RTL Nieuws aanzienlijk vaker aan bod dan in het NOS Journaal.