1427034
Nijmeijer op Cuba, afgelopen week. © AFP

Interview Tanja Nijmeijer: 'Ik ben het zat mezelf steeds te verdedigen'

In Trattoría Maraka's staat Tanja Nijmeijer op van tafel om afscheid te nemen, een sigaret al in de hand. Het is dinsdagavond, even over achten, en ze heeft een gekwelde uitdrukking op haar gezicht, zoals vaker in de voorbije twee uur, en zoals maandag ook regelmatig gebeurt in de zes uur dat we met elkaar spreken.

 
Aan de ene kant is ze een giechelende vrouw, die door haar Colombiaanse vriendinnen ‘Holanda’ wordt genoemd en graag twee weken naar Nederland zou komen om te zien of de economische crisis zich al doet voelen in de polder. Anderzijds is ze de kille guerrillastrijdster voor wie executies even normaal zijn als het drinken van ochtendkoffie in de jungle.

'Ik ben er moe van mezelf steeds te moeten verdedigen', zegt ze. 'Het is belangrijk dat je begrijpt waarom we de wapens hebben opgenomen en dat er in Colombia een oorlog aan de gang is waarin doden vallen. En ja, soms maken we fouten.'

Voor het eerst heeft een Nederlandse journalist urenlang gesproken met Tanja Nijmeijer. Tien jaar geleden verruilde ze de universiteitsstad Groningen voor de jungle van Colombia. Ze is sinds 2002 een guerrillera, de enige die Nederland voor zover bekend telt. Zoektochten naar haar liepen op niets uit. Contact met de buitenwereld was er zelden - geruchten, beschuldigingen en mystificaties waren er des te meer.

Maar nu doet ze haar verhaal, voor een keer. Op een terrasje aan de boulevard van de Cubaanse hoofdstad Havana ontmoette Robert-Jan Friele, medewerker van de Volkskrant, haar deze week twee maal.

Over haar keuze zich bij de rebellen van de FARC aan te sluiten en naar de wapens te grijpen. Over haar dagelijks leven in de jungle, de toestand van de arme boeren van Colombia, de oorlogsmisdaden waar ze van wordt beschuldigd, en over haar band met Nederland.

Het was bij vlagen een moeilijk gesprek, dat twee kanten van haar blootlegde. Aan de ene kant is ze een giechelende vrouw, die door haar Colombiaanse vriendinnen 'Holanda' wordt genoemd en graag twee weken naar Nederland zou komen om te zien of de economische crisis zich al doet voelen in de polder. Anderzijds is ze de kille guerrillastrijdster voor wie executies even normaal zijn als het drinken van ochtendkoffie in de jungle.

De FARC staat erom bekend strenge straffen uit te delen bij overtredingen en deserteurs te executeren. Heeft je dat nooit afgeschrikt?
'Toen ik eens stiekem naar huis had gebeld, heb ik een straf gehad. Ik moest onder meer 30 meter latrines graven en twintig pagina's schrijven over mijn overtreding. We zijn een leger, er moet discipline zijn.'

De Nederlandse noemt de strijd van de FARC 'gerechtvaardigd' en ziet het doden van tegenstanders als onontkoombaar. 'Als iemand een vijand van ons is, volgt vrijwel altijd executie. Wat moet je anders met je vijand doen? Hem onderwijzen?'

Lees het hele verhaal in de de Volkskrant van dit weekend.