Indrukwekkende ode aan een Sovjet-meteoroloog
© RV

Indrukwekkende ode aan een Sovjet-meteoroloog

Olivier Rolin, De weerman (*****). Uit het Frans vertaald door Katelijne De Vuyst. IJzer; 208 pagina's; euro 18,50.

Een van de redenen waarom Olivier Rolin (1947) zich aangetrokken voelt tot Rusland, 'dit land dat zo weinig pogingen doet om sympathiek te zijn', schrijft hij in zijn roman De weerman, is de duizelingwekkende ruimte. Vooral in het eerste deel van dit bijzondere in memoriam voor een meteoroloog wil Rolin ons een idee geven van die ruimte. Zijn poëtische zinnen met veel plaatsaanduidingen nodigen uit tot opzoeken in de atlas.

De auteur, ooit lid van Proletarisch Links, heeft nog een reden waarom hij sinds 1986 wel dertig keer is teruggegaan naar de voormalige Sovjet-Unie: de Revolutie. Niet de terreur, maar het enthousiasme van vóór die terreur, dat wat de Revolutie 'betekende in de dromen van miljoenen mensen'.

Zijn hoofdpersoon is niet zo'n dromer, ondanks zijn specialisme in wolken

Zijn hoofdpersoon is niet zo'n dromer, stelt Rolin spijtig vast, ondanks zijn specialisme in wolken. 'Hij is een doorsnee kerel, een communist die zich geen vragen stelt.' Maar hij geloofde heilig in de vooruitgang door het socialisme. Alexej Fedosjevitsj Vangenhejm (waarschijnlijk een Nederlandse voorouder) is oprichter van het Weerkundig Bureau en tot 8 januari 1934 een gewaardeerd partijlid. Maar op die dag wordt hij opgepakt en veroordeeld tot tien jaar dwangarbeid in een goelag, het klooster op de Solovetski-eilanden.

Rolin heeft daar een uitgave bekeken van herbaria, tekeningen en brieven die Vangenhejm stuurde aan zijn dochter, Eleonore, die 4 was toen hij werd weggevoerd en haar vader nooit zou weerzien. Ook in gevangenschap twijfelde hij niet aan de partij. Hij stuurde verzoekschriften om herziening van zijn vonnis en maakte zelfs portretten van Stalin uit steensplinters. Rolin heeft een indrukwekkende en liefdevolle roman toegevoegd aan de literatuur over de goelags.