Biopic McDonald's-tycoon is afrekening noch eerbetoon

Film - The Founder

De timing is fenomenaal: probeer maar eens niet aan Trump te denken. Dat de makers zo ambivalent tegenover hun hoofdpersoon staan, intrigeert het meest.

The Founder, zo heet de biopic over McDonald's-tycoon Ray Kroc. Het is meteen het teken dat je op je hoede moet zijn bij deze film. Kroc is namelijk helemaal niet de oprichter van McDonald's. Hij is wel de man die een eettentje dat gerund werd door de gebroeders McDonald wist uit te bouwen tot een wereldwijde fastfoodketen die volgens de aftiteling dagelijks een procent van de wereldbevolking voedt.

The Founder (biopic)

Regie: John Lee Hancock

Met: Michael Keaton, Laura Dern

115 min., in 62 zalen

Hoe hij dat voor elkaar kreeg, laten scenarist Robert D. Siegel (The Wrestler) en regisseur John Lee Hancock (Saving Mr. Banks) zien in deze biopic. Aan het begin van de film is Kroc nog een dertien-in-een-dozijnverkoper, een vijftiger behept met een niet kapot te krijgen optimisme. Als hij in een klein stadje de revolutionaire fastfoodketen van Dick en Mac McDonald ontdekt, ziet Kroc een gouden kans. Als je hier een franchise van maakt, zo spiegelt hij de broers voor, kon dit nog wel eens de plaats innemen van de zieltogende Amerikaanse kerk. Ze gaan met hem in zee.

Terwijl Kroc langzaam zijn imperium uitbreidt speelt acteur Michael Keaton hem nog als zo'n typische, groots denkende Amerikaanse selfmade man. Een man die na jarenlang sappelen eindelijk beloond wordt voor zijn zakelijk inzicht en zijn ondernemersgeest. Hij geeft hem het onschuldige enthousiasme van een cheerleader.

Het decor is dat van de opgewekte, pastelkleurige jaren vijftig. Er zijn geestige sequenties die duidelijk maken hoe modern en efficiënt de door Dick en Mac ontwikkelde hamburgerbakmethode is, en ook de eerste ruzies tussen de broers en Kroc zijn gemonteerd als komische scènes.

Interview Michael Keaton

Filmster Michael Keaton was jaren van de radar. Maar sinds kort verandert alles wat de acteur aanraakt in goud. Hoe kreeg de zestiger dat voor elkaar? Lees het hier. (+)

Kortom: het duurt even voordat de twijfel toeslaat. Is die Kroc nou echt een onschuldige dromer of een gewiekste zakenman? En dat voortborduren op het succes van een ander: is dat niet parasiteren? Is Keaton nu opeens rattiger, of lijkt dat maar zo? The Founder is een film als een zelfhulpplaat die hoe langer hoe valser gaat klinken.

Kroc kent inderdaad geen scrupules, maar dat is ook de reden van zijn succes. Dat de makers zo ambivalent tegenover hun hoofdpersoon staan, intrigeert het meest aan deze biopic, die zo nu en dan wel wat sleept. Het is een afrekening noch een heldenepos.

De timing van deze film is fenomenaal: het is onmogelijk tijdens het kijken niet minstens een keer aan Donald Trump te denken. Maar ook los daarvan is het een slimme satire over de schaduwkant van de Amerikaanse droom.