Alfred Hayes
Alfred Hayes © GETTY

Bij Alfred Hayes' roman denk je: dit is perfect

Boek (fictie) - Ten overstaan van de hele wereld

Perfecte Hollywoodroman

Alfred Hayes, Ten overstaan van de hele wereld (*****), fictie.
Uit het Engels vertaald door Marcel Misset.
Lebowski; 127 pagina's; euro 17,50.

Bij sommige romans denk je: dit is perfect. Zo'n gevoel overviel me bij alweer een uit de vergetelheid opgeviste roman van Alfred Hayes (1911-1985), die als scenarioschrijver beroemde scripts schreef. My Face for the World to See, vertaald als Ten overstaan van de hele wereld, is geen vrolijk verhaal maar het zit in elkaar als een uurwerk dat lóópt, op de seconde precies. Met af en toe fantastische zinnen, zoals over de aanblik van Los Angeles vanuit de lucht: 'dat doorrookte, norse tapijt van neonlicht'.

Het knappe is dat Hayes met dit schijnbaar magere materiaal naar een dramatische apotheose toewerkt

Het verhaal speelt in Lalaland, Hollywood dus. Door de ogen van een succesvolle scenarioschrijver kijken we naar een meisje dat hij ontmoet, een struggling actress zoals je die in Los Angeles in elk restaurant en café aantreft. Als hij haar tijdens hun eerste avond samen de zin uit de titel hoort uitspreken - ze vertelt hem dat ze naar LA gekomen is 'om haar gezicht te tonen... ten overstaan van de hele wereld', schijnt hem dat een goedkoop en deerniswekkend levensdoel toe. Maar ze is mooi en kennelijk herkent hij ook iets in haar, want het wonderlijkste van dit verhaal is dat hij een verhouding met haar begint.

Naarmate Hayes haar vaker op zijn kenmerkende indirecte manier (geen aanhalingstekens, geen zichtbare dialoogvorm) aan het woord laat, besef je hoe gestoord ze is. En dan zie je ook dat het verhaal niet om haar alleen gaat. Je begint te vermoeden dat er ook weleens iets met de verteller grondig mis zou kunnen zijn.

Het knappe is dat Hayes met dit schijnbaar magere materiaal naar een dramatische apotheose toewerkt, die het voornemen waarnaar de titel verwijst ineens een wrede betekenis geeft. Daar ligt Hollywood bloot, afstotend en grimmig. Ja, de twist waarmee Hayes de verteller en zijn eigen verhaal laat samensmelten, is dan net een mechaniek of een wiskundige formule.