Minister Edith Schippers tijdens het debat met de Tweede Kamer over het nieuwe zorgplan in februari 2015.
Minister Edith Schippers tijdens het debat met de Tweede Kamer over het nieuwe zorgplan in februari 2015. © ANP

Zorgkosten stijgen minder hard dan kabinet verwacht had

Het tweede kabinet-Rutte is er ook in z'n laatste jaar in geslaagd de zorguitgaven te beteugelen. In 2016 werd 1,8 miljard euro minder aan zorg uitgegeven dan begroot. Het is het vierde jaar op rij dat de zorgkosten minder hard stijgen dan verwacht. Tot 2013 was het traditie dat jaar in jaar uit meer werd uitgegeven aan zorg dan begroot.

De meevaller blijkt uit het financiële jaarverslag dat de Algemene Rekenkamer heeft opgesteld. De rekenkamer publiceert vandaag de jaarverslagen van alle ministeries. Vorig jaar werd 66 miljard euro aan zorg uitgegeven. Volgens de begroting loopt dit op naar 69 miljard dit jaar en 81 miljard in 2021 - het einde van de komende kabinetsperiode.

De meevaller op de zorgkosten wordt helemaal toegeschreven aan de zorg die gedekt wordt door de verplichte basisverzekering tegen ziektekosten. Het gaat dan bijvoorbeeld om de ziekenhuizen, huisartsen, de kortdurende geestelijke gezondheidszorg, genees- en hulpmiddelen en wijkverpleging. Vooral aan de laatste vier sectoren - ggz, geneesmiddelen, hulpmiddelen, wijkverpleging - is vorig jaar minder uitgegeven dan begroot.

Efficiëntere zorg

Sinds het aantreden van Schippers in 2010 is 12 miljard euro minder uitgegeven dan begroot

De beteugeling van de zorgkosten was het voornaamste doel van minister Schippers bij haar aantreden in het eerste kabinet-Rutte in 2010. Sindsdien is 12 miljard euro minder uitgegeven dan begroot. De groei van de zorguitgaven kwam daarmee de afgelopen jaren uit op 0,2 procent. Dat is fors minder dan de economische groei. In de eerste jaren na de invoering van de verplichte basisverzekering, van 2006 tot 2012, was de jaarlijkse groei van de zorguitgaven nog ruim 5 procent. Dat was veel meer dan de economische groei in die jaren.

De beteugeling van de zorguitgaven is niet veroorzaakt door versobering van de zorg. De afgelopen jaren is geen zorg uit de basisverzekering geschrapt. Wel heeft Schippers een reeks maatregelen genomen om de zorg efficiënter te laten werken. Zo zijn zorgverzekeraars zelf financieel verantwoordelijk voor hun klanten.

Daling vermijdbare sterfte

Ook de akkoorden die minister Edith Schippers (VVD) sinds haar aantreden in 2010 met de zorgpartijen sloot over kostenbeheersing, werken nu stevig door. Met de geestelijke gezondheidszorg maakte Schippers afspraken over de beperking van het aantal bedden in inrichtingen. Met ziekenhuizen sprak ze af dat die niet meer alle medische specialisaties in huis hebben of alle verrichtingen hoeven te doen maar zich toeleggen op een beperkt aantal specialisaties. Het idee is dat een chirurg die vaak een ingreep verricht daar handiger en beter in wordt dan een collega die de ingreep sporadisch verricht. Dat maakt de hersteltijd voor patiënten korter en de zorg goedkoper. Ook lijkt het de kwaliteit ten goede te komen. Zo daalt volgens onderzoek de zogenoemde vermijdbare sterfte in ziekenhuizen.

Het opnieuw sluiten van een reeks van zulke akkoorden staat inmiddels hoog op de agenda van vrijwel alle partijen in de Tweede Kamer.