PVV-fractievoorzitter Geert Wilders tijdens het wekelijkse vragenuur in de Tweede Kamer.
PVV-fractievoorzitter Geert Wilders tijdens het wekelijkse vragenuur in de Tweede Kamer. © ANP

Wilders steunde zelf oproep om haatzaaien strenger aan te pakken

Vervolging deels gevolg van door Wilders gesteunde motie

Geert Wilders heeft zijn vervolging deels te wijten aan een door hemzelf gesteunde motie. Hij steunde in 2005 een oproep aan het Openbaar Ministerie (OM) om haatzaaien, racisme en discriminatie intensiever te vervolgen. De achterliggende gedachte was: radicalisering en jihadisme onder moslimjongeren voorkomen.

Vorige week noemde de PVV-voorman het 'waanzin' dat datzelfde OM 5.000 euro boete tegen hem eist wegens discriminatie. Hij noemde de aanklagers zelfs 'bondgenoten van de terroristen'.

De PVV'er - toen nog lid van groep-Wilders, de voorloper van de PVV - schaarde zich op 9 februari 2005 achter een motie van Wouter Bos. De toenmalig leider van de PvdA stelde dat terrorisme niet alleen 'keihard aangepakt' moest worden, maar vond in de maanden na de moord op Theo van Gogh dat het kabinet ook moest voorkomen dat 'jongeren hun toevlucht zoeken in de politieke islam'. Om dat te bereiken moest justitie de opdracht krijgen discriminatie strenger aan te pakken, aldus de motie.

Opmerkelijk

Zou dit het bewijs zijn van de stelling dat mensen voor strenger straffen zijn totdat het hen zelf overkomt?

Hoogleraar sanctierecht Henny Sackers

'Het is op zijn minst opmerkelijk', zegt hoogleraar sanctierecht Henny Sackers. 'Wilders roept dat hem een politiek proces wordt aangedaan. Tegelijkertijd heeft hij als politicus aantoonbaar op strafrechtelijk aanpakken aangedrongen. Zou dit het bewijs zijn van de stelling dat mensen voor strenger straffen zijn totdat het hen zelf overkomt?'

Justitie scherpte in 2007 de 'Aanwijzing discriminatie' aan. Sindsdien wordt er vaker vervolgd en zwaarder bestraft. Of deze verandering een direct gevolg was van de door Wilders gesteunde motie, kan Sackers niet zeggen. 'Maar het heeft er zeker toe bijgedragen.'

Vandaag is waarschijnlijk de laatste zittingsdag van de inhoudelijke behandeling van de zaak tegen Geert Wilders. Hij wordt vervolgd om zijn oproep tot 'minder Marokkanen' in 2014. Hoewel Wilders afgelopen weken niet verscheen, heeft hij aangekondigd vandaag wel te komen om het laatste woord te voeren in het 'proces tegen de vrijheid van meningsuiting'.

Verruiming van vrijheid van meningsuiting

Niet alleen in de rechtbank wordt hierover getwist, ook in de Tweede Kamer is binnenkort een debat. Aanleiding is een initiatiefwet voor de verruiming van de vrijheid van meningsuiting van VNL (VoorNederland, voorheen groep-Bontes/Van Klaveren): de initiatiefnemers vinden dat er meer gezegd moet kunnen worden en willen daarom dat 'aanzetten tot haat en discriminatie en groepsbelediging' voortaan niet meer strafbaar is. Het zijn precies de punten waarvoor Wilders nu wordt vervolgd.

Opmerkelijk is dat de initiatiefwet van oorsprong uit de PVV-stal komt en dat het al veel eerder in de Kamer besproken had kunnen worden. Mogelijk was het dan nooit tot een 'minder Marokkanen'-proces gekomen. In 2012 diende toenmalig PVV'er Johan Driessen het plan in. Kort daarna vertrok hij uit de PVV. Kamerlid Martin Bosma zou het overnemen. 'Maar die liet het plan anderhalf jaar verstoffen', zegt Joram van Klaveren, die inmiddels net als Driessen lid is van VNL. 'Toen hebben wij het ingediend.' Voor dit proces zal het niet meer uitmaken. 'Maar wie weet heeft het gevolgen voor het hoger beroep.'