Werkgevers en bedrijfsleven lopen deur plat bij ministers
© ANP

Werkgevers en bedrijfsleven lopen deur plat bij ministers

Ministers geven voor het eerst inzage in agenda's

De lobbyorganisaties van werkgevers komen, samen met individuele bedrijven, het vaakst over de vloer bij ministers. Dit blijkt uit onderzoek dat de Volkskrant deed naar de agenda-afspraken van alle bewindspersonen, vanaf het aantreden van Rutte II tot oktober 2015.

Het is voor het eerst dat ministers inzage geven in hun agenda. Dat gebeurde door een WOB-procedure tegen het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, waarna de andere departementen hun gegevens vrijwillig afstonden.

Lobbyorganisaties van werkgevers en individuele bedrijven komen veel te vaak bij ministers. Hun werk moet aan banden worden gelegd.

  • 90% (3273)

    Eens

  • 10% (369)

    Oneens

3642 stemmen

Bedrijven uit de voedingsmiddelensector staan bovenaan. Op de lijst bezoekers uit het bedrijfsleven staan ook diverse zorgenkinderen. NS (36) en ProRail (34) kwamen vaak naar Den Haag om de staatssecretaris van transport te bezoeken. Ook Air France-KLM (25) kwam geregeld. Shell (22 maal) was welkom op zeven verschillende ministeries.

In totaal werden 4.652 afspraken geteld. Staatssecretaris Jette Klijnsma (Sociale Zaken, 593 maal) en minister Jet Bussemaker (OCW, 558) kregen het vaakst bezoek. Na het bedrijfsleven zijn decentrale overheden - met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten op kop - de frequentste bezoekers van bewindspersonen.

Lobby verliest iets van haar schimmigheid:
Wie het lobbygedrag om en op het Binnenhof in kaart wil brengen, moet de agenda van ministers kennen. Maar bij de bewindslieden van Rutte II bestaat weinig animo om die publiek te maken - tot nu.

Een kijkje in de agenda's van alle ministers.
Wat deed Johan Remkes zo vaak in het Torentje? En welke belangengroep reist het vaakst af naar Den Haag? De agenda van bewindslieden geopenbaard.

Hier kunt u de online Lobbyspecial van de Volkskrant bekijken.

We zijn in Nederland heel erg laissez faire

Arco Timmermans (hoogleraar public affairs)

De vakbond FNV staat eveneens in de topvijf van organisaties die het vaakst bij bewindslieden mogen aanschuiven, met in totaal 105 bezoeken. Werkgeversorganisatie VNO-NCW wist 135 keer toegang te krijgen tot het allerhoogste echelon op Haagse departementen.

Corruptiewaakhond Transparency International schreef vorig jaar dat de toegang tot 'beslissers' in Nederland ongelijk is verdeeld. Dat evenwicht is op veel ministeries niet in de afspraken terug te vinden. 'We zijn in Nederland heel erg laissez faire', vindt Arco Timmermans, hoogleraar public affairs in Leiden.

Vaste gast in het Torentje van Algemene Zaken is Johan Remkes, commissaris van de koning in Noord-Holland (tien keer) en partijgenoot van Rutte. Volgens het ministerie houdt dat verband met de plannen voor een Noordvleugelprovincie. Remkes komt echter niet voor in de agenda van minister Plasterk, uit wiens koker deze superprovincie kwam.

De werkgevers van VNO-NCW schoven negenmaal aan bij premier Rutte. Vakbond FNV was drie keer welkom, CNV vier maal. Het financiële concern ING (zeven bezoeken) heeft veel gemakkelijker toegang tot Rutte dan alle andere financiële instellingen.

Minister Hennis van Defensie (94 geregistreerde bezoeken) heeft vergeleken bij haar collega's weinig afspraken. De vakbonden vormen haar trouwste gasten.

Terughoudend in inzage agenda

De meeste bewindspersonen zijn terughoudend in het delen van hun afspraken. Alleen bij Financiën en, tot op zekere hoogte, bij Buitenlandse Zaken, worden agenda's openbaar gemaakt. Publieke optredens worden vaak wel op de website gezet. In de initiatiefnota Lobby in Daglicht van de PvdA-Kamerleden Lea Bouwmeester en Astrid Oosenbrug wordt voorgesteld agenda's openbaar te maken.

'Dit is precies wat wij willen krijgen', zegt Oosenbrug over de agendagegevens. 'Wij pleiten voor meer actieve openheid vanuit de bewindspersonen.' Voor de zomer wil het kabinet met een inhoudelijke reactie op de nota komen.