Verkiezingsblog - Alles hangt af van de zwevende kiezer

Vandaag kiest Nederland een nieuwe Tweede Kamer en politici doen er alles aan om in de gunst van de kiezer te komen. Volg alle nieuwtjes, relletjes en ontwikkelingen gedurende de hele dag in dit verkiezingsblog. En elke ochtend beginnen we met een handig overzicht.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Op naar de stembus

    Goedemorgen,

    Tijd om uw stempas er bij te pakken. Weet u het al? Een stem met het hart? Of gaat u strategisch stemmen? Dan moet u weten dat de kans groot dat er een vierde of zelfs een vijfde coalitiepartner nodig is voor een meerderheid in beide Kamers. Voordat u het doorheeft, kan uw tegenstem straks zomaar een voorstem zijn.

    Volgens Kim Putters, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), zullen de zwevennde kiezers, hangend naar het midden bepalend voor de uitslag van de verkiezingen. En wat die ook voor verschuivingen laten zien, ook na vandaag zal Nederland een behoudend maar gematigd land zijn - al verandert het politieke midden voortdurend van samenstelling.

    Voor degene die het slotdebat van gisteren heeft gemist: tussen hoop en vrees deden de partijen een laatste beroep op de zwevende kiezers. Nooit eerder stonden zoveel partijen in de laatste peilingen voor de verkiezingsdag zo dicht bij elkaar.

    De lijstrekkers wierpen elkaar nogal wat voor de voeten tijdens dat laatste debat. De Volkskrant deed hard z'n best om al die beweringen live te controleren en te voorzien van duiding. Lees hier de Live factcheck terug.

    Verder houden we u vandaag op de hoogte van al het verkiezingsnieuws in ons liveblog.

    En nu, hup, naar de stembus.

  2. De laatste dag om te zweven

    Goedemorgen!

    Morgen worden de Tweede Kamerverkiezingen gehouden en gisteravond stonden de twee grote kemphanen op rechts eindelijk tegenover elkaar. Maar het debat tussen Rutte en Wilders verliep grotendeels langs bekende lijnen. 'Hier stonden twee mannen die elkaars plekken met grote vanzelfsprekendheid opzoeken en de ander amper nog kunnen verrassen’, schrijft Ariejan Korteweg in een analyse.

    Rutte onderstreepte dat hij een ervaren bestuurder was die graag verantwoordelijkheid neemt, waar Wilders wegloopt zodra er moeilijke beslissingen moeten worden genomen. Wilders profileerde zich als de enige ware beschermer van Nederland tegenover de oprukkende islam, terwijl Rutte een leugenaar is die zijn beloften niet nakomt.

    Maar klopte het wel wat er allemaal werd gezegd? De Volkskrant deed tijdens het debat hard z'n best om alle beweringen live te controleren en te voorzien van duiding.

    Om naar uit te kijken: vanavond is er voor de fractieleiders een nieuwe en laatste kans om te schitteren bij het slotdebat van de NOS.

  3. Natuurlijk ging het tijdens het debat ook over de diplomatieke rel tussen Nederland en Turkije. In de eerste uren was de steun van politieke partijen voor het kabinetsoptreden unaniem, maar lees hier hoe verdeeld het Binnenhof inmiddels alweer is over hoe het nu verder moet met de relatie met Ankara.

    Opmerkelijk: columnist Tom Jan Meeus schrijft deze ochtend in de NRC dat hij vorige week al gedetailleerd kreeg uitgelegd hoe het hele scenario in het weekeinde zou verlopen: ‘Eerst de minister van Buitenlandse Zaken die het land niet inkwam, daarna de komst van een Turkse minister per auto.’ Hij schrijft er niet bij wie hem dat vertelde.

  4. Wat Wilders ook mag beweren, Rutte zegt zelf in een interview met de Volkskrant (+) dat hij nooit liegt. Tenminste…. (en dat moet hij even nadenken)… 'Tenzij een vrouw vraagt of ze mooi is en ik niet helemaal weet hoe ik dat moet omschrijven.' Hij begint te gniffelen. 'Ja... Ja...'

    Verder legt hij het verschil uit tussen Normaal. Doen. en gewoon doen (dat laatste, kleurloos zijn, vindt de premier niet leuk) en vertelt hij dat hij erg gesteld is geraakt op Diederik Samsom. ‘Ik heb hem toevallig van de week nog een sms'je gestuurd: ik mis je, we moeten na de verkiezingen echt even bijkletsen.'

  5. Columnist Martin Sommer stelt ondertussen vast dat wij in verwarrende tijden leven. Waar voorheen de maatschappelijke toplaag rechts en behoudend was, is die nu links en vooruitstrevend. Dat verklaart volgens hem mede waarom het grote kiezersvolk de elite niet meer volgt.

    En omdat het de laatste dag is waarop gezweefd kan worden, is dit hét moment om één van de 52 kieshulpen te raadplegen. Natuurliefhebbers, ondernemers, gelovigen, wietrokers: allemaal hebben ze een eigen stemwijzer. Wie zitten er eigenlijk achter? En wat heb je eraan?

  6. campagne gaat alleen nog over Turkije

    Goedemorgen!

    Over twee dagen worden de Tweede Kamerverkiezingen gehouden en het gaat sinds dit weekeinde alleen nog maar over de diplomatieke rel tussen Nederland en Turkije.

    Zelden klinkt er zulke spierballentaal uit Den Haag als we de afgelopen dagen hebben gehoord. De botsing van Nederland en Turkije is ongekend hevig en premier Rutte wil nu niet de man worden die buigt in een baas-in-eigen-landconflict, schrijft Raoul du Pre.

    Ook de Turkse president Erdogan ligt op ramkoers, en ook voor hem spelen electorale overwegingen een grote rol. Lees hier (+) hoe hij zich profileert als de man die zich door niemand iets laat gezeggen, zeker niet door Europa.

    Maar wie heeft er eigenlijk gelijk? Ging Nederland zijn boekje te buiten met het landingsverbod? En stonden de Nederlandse autoriteiten in hun recht bij het 'het land uit geleiden' van de andere Turkse minister? Lees hier vier prangende vragen - en de antwoorden.

  7. De lijsttrekker van Denk, Tunahan Kuzu, wil de Volkskrant niet te woord staan over de ontwikkelingen, maar hij heeft op Twitter wel van zich laten horen. Deze berichten werden massaal gedeeld, maar, merkt het AD op, de retweets komen voornamelijk van nepaccounts. NRC onthulde al eerder dat Denk internettrollen inzet tegen politieke rivalen.

    Ondertussen komt Mark Rutte (1 meter 93) in de landelijke dagbladen met een contactadvertentie. De boodschap is duidelijk: kies Mark.

  8. De VVD-leider staat vanavond om 18.15 voor het eerst tijdens deze campagne tegenover Geert Wilders. Op andere plekken zul je de PVV-voorman niet meer zien, zeker niet bij ‘de linkse haatmedia’. ‘Ze vragen me al jaren en ik zeg al jaren nee’, zegt Wilders in een interview met de Telegraaf over programma's als Pauw & Jinek. ‘Ik vind het verschrikkelijke programma’s.’

    Verslaggever ArieJan Korteweg sprak met twee Kamerleden van D66 die die de afgelopen jaren gestaag werkten aan regelgeving voor de grote morele dilemma's die spelen in de samenleving, en dus ook in de politiek. Knap politiek handwerk van Pia Dijkstra en Vera Bergkamp leidde plots tot een progressieve doorbraak op drie omstreden dossiers: de wietwet, orgaandonatie en voltooid leven.

  9. Asscher wil het over de inhoud hebben

    Goedemorgen!

    Over vijf dagen worden de Tweede Kamerverkiezingen gehouden. Lodewijk Asscher, de man aan wie steeds wordt gevraagd waarom zijn PvdA het zo slecht doet in de peilingen, vindt dat de campagne te veel gaat over de campagne zelf. Hij wil het zo graag over de inhoud hebben, zegt hij in een advertentie van twee pagina’s in de Volkskrant, en dat gaat hij de komende dagen dan ook doen. 'Tegen de stroom in van het schreeuwen om het schreeuwen.' Want: ‘Verkiezingen zijn geen spel.’

    Vanavond mag Asscher dat proberen tegenover Roemer in een één op één debat bij EenVandaag.

    Binnen de PvdA neemt ondertussen de onvrede toe en anonieme bronnen vertellen tegen de Telegraaf te hopen dat partijvoorzitter Hans Spekman de eer aan zichzelf houdt, 'het liefst woensdag al, als de stembussen worden gekeerd'.

  10. De andere man op links, Jesse Klaver, weet wel waar alle stemmen op links naartoe zouden moeten gaan. ‘Maak ons de grootste en wij gaan regeren over links en ervoor zorgen dat Nederland voor het eerst in veertig jaar weer een links kabinet krijgt.’ Vijfduizend mensen juichten hem toe in de Afas Live in Amsterdam, waar Klaver gisteren op het podium stond voor een van de grootste naoorlogs politieke bijeenkomsten.

    Aan de rechterkant staat Thierry Baudet met zijn Forum voor Democratie, die als een van de weinige nieuwkomers een Kamerzetel lijkt te kunnen bemachtigen. Verslaggever Dion Mebius ging mee op campagne. 'Wie wil er allemaal vlaai? Poetin betaalt!' (+)