Justitieminister Ard van der Steur.
Justitieminister Ard van der Steur. © ANP

Van der Steur: top ministerie plande foto Van der G.

De volledige ambtelijke en politieke top van het ministerie van Veiligheid en Justitie was betrokken bij de beslissing om een in scène gezette 'persfoto' te laten maken van Volkert van der G., kort nadat de moordenaar van Pim Fortuyn voorwaardelijk was vrijgelaten. Het Openbaar Ministerie, de reclassering en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid waren vooraf op de hoogte, evenals toenmalig minister Opstelten.

Lees ook:

Voormalig advocaat van Van der G. Stijn Franken waarschuwde het ministerie van Justitie dat hij het hele verhaal bekend zou maken als de minister dat zou nalaten. Een dag na het beruchte vragenuur waarin minister Van der Steur maar een deel van de informatie deelde, deed Franken zijn verhaal in de Volkskrant. Lees het interview hier.

Dit heeft justitieminister Van der Steur dinsdag gezegd op een korte persconferentie in Den Haag. Hij erkende dat hij hiervan ook al op de hoogte was toen hij vorige week aan de Tweede Kamer meldde dat zijn ministerie 'voor zover hij kon nagaan' niet van de foto wist. Daarmee lijkt hij de Kamer dus onvolledig en onjuist te hebben geïnformeerd.

Van der Steur stelt dat hij zelf onvoldoende scherp was toen hij de Tweede Kamer vorige week informeerde. 'In de voorbereiding op het vragenuur ben ik summier en met een beperkte focus mondeling op de hoogte gesteld dat rond de voorwaardelijke invrijheidstelling over het eventueel maken van een foto gesproken was. Ik realiseerde mij niet de aard en de omvang van deze gesprekken.'

Betreur gang van zaken

'Nu ik een completer beeld van de gang van zaken heb gekregen, concludeer ik dat het verstandiger was geweest ofwel mededeling te doen van het feit dat ik van gesprekken had vernomen en dat dit verder precies zou moeten worden uitgezocht, ofwel de mondelinge vragen van uw Kamer alleen te beantwoorden met de mededeling dat de gang van zaken precies zou moeten worden uitgezocht en dat ik uw Kamer daarover nader zou informeren. Dit had dan ook in de brief aan uw Kamer kunnen worden vermeld. Ik had dan zowel de voorgeschiedenis als de publicatie van de foto in mijn uiteindelijke beantwoording kunnen betrekken met de kennis die na mijn onderzoek is opgedaan. Ik betreur deze gang van zaken.'

Rond de omstreden foto ontstond vorige week grote onduidelijkheid. Het tv-programma Brandpunt Reporter suggereerde dat Volkert met de foto zijn mediaverbod overtrad. Daarop liet Van der Steur de Kamer weten dat het Openbaar Ministerie vooraf op de hoogte was gesteld. Waarna Van der G.'s voormalige advocaat stelde dat de hele actie juist op initiatief van de overheid was opgezet.

Van der Steur bevestigt nu dat dit klopt. Hij zegt te beseffen dat dit gevoelig kan liggen. 'Maar in een rechtsstaat beschermt de overheid ook de veiligheid van mensen als Van der G.'

'Veelvuldig' overleg

Volgens Van der Steur was er voorafgaand aan Volkerts vrijlating 'veelvuldig' overleg tussen alle betrokken instanties. 'Het nemen en publiceren van de foto is nadrukkelijk aan de orde geweest.' Het Openbaar Ministerie liet Van der G. vooraf ook weten dat het geen overtreding van zijn mediaverbod zou betekenen.

Volgens de minister was de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid aanvankelijk voorstander van de foto - als instrument om de reïntegratie van Volkert rustig te laten verlopen - maar later niet meer. 'De noodzaak nam af', aldus Van der Steur. Dat inzicht werd echter niet gedeeld met Van der G.'s advocaten en met de beveiligers van Van der G., waardoor die gewoon doorgingen met het plannen van de foto.

De minister stelt dat in de communicatie 'inschattingsfouten' zijn gemaakt. Hij heeft zijn hoogste ambtenaar, de secretaris-generaal, 'opgedragen ervoor te zorgen dat dit soort fouten niet meer voorkomen'.

Van der Steur schrijft nu ook aan de Tweede Kamer dat hij vorige week, voorafgaand aan het Vragenuur, door het OM werd gewaarschuwd dat Van der G.'s advocaat naar de media dreigde te stappen als de minister niet snel het hele verhaal naar buiten zou brengen. Niettemin besloot Van der Steur te zwijgen. De dag daarna deed advocaat Stijn Franken zijn verhaal in de Volkskrant.