Teruglezen - Eerste dag van laatste APB Rutte II

Nog één keer moet Mark Rutte als leider van zijn tweede kabinet de regeringsplannen voor volgend jaar verdedigen tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Nog één keer mag de oppositie de coalitie van VVD en PvdA onder vuur nemen. Woensdag is de beurt aan de Kamer, donderdag reageert premier Rutte. Lees hieronder ons live-verslag van dag 1 terug. Morgen vanaf 10.30 uur deel 2.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Klein: angst en onzekerheid

    Tot slot Norbert Klein, voormalig 50Plus-Kamerlid, en ook voorman van een nieuwe partij: VPN, de Vrijzinnige Partij Nederland. Het kabinet was van plan bruggen te slaan, maar heeft vooral schepen achter zich verbrand, stelt Klein. 'Onze humanistische vrijzinnige wortels, zijn ingeleverd voor angst en onzekerheid.' Klein pleit voor een basisinkomen. In de Kamer heeft hij hier ook een initiatiefwet voor ingediend.

  2. Bontes (VNL): 1 miljard voor veiligheid

    De een-na-laatste spreker is Louis Bontes (ex-PVV) van de nieuwe partij VNL. Hij hekelt de gebroken beloftes van de VVD. 'Het is een grove belediging van miljoenen Nederlanders.' En nog meer excuses ontbreken, vindt hij. 'Wanneer zegt de premier sorry voor het verwaarlozen van onze veiligheid?' VNL wil 1 miljard extra voor politie en justitie. 'Rutte II is een gevaar voor Nederland', concludeert Bontes.

  3. Kuzu (Denk): 'PvdA mokt op VVD-feestje'

    Nog drie sprekers te gaan, allemaal afsplitsers van gevestigde partijen. Als eerste is het aan Kuzu, ex-PvdA'er, nu leider van beweging Denk. Hij schetst een denkbeeldig feestje van VVD en PvdA waarbij de VVD'ers dansen 'op de muziek van de rapper Boef'. De PvdA'ers zitten ondertussen in een hoekje te mokken. 'De PvdA heeft alle kosten moeten betalen voor het VVD-feestje.'

    Volgens Kuzu 'verhardt, verrechtst en verruwt' Nederland in de aanloop naar de verkiezingen. 'Politieke partijen wakkeren angst aan en bepaalde media nemen deze boodschap over.' Hij spreekt over een Nederland waarin hij het Nederlanderschap opeist 'en de Nederlandse vlag terugeist van extreem-rechts'. Hij heeft voor de gelegenheid een stropdas met Nederlands vlag aangetrokken.

    15 maart wordt een historische dag, stelt Kuzu. 'Durf te kiezen voor een nieuwe generatie volksvertegenwoordigers.'

  4. Krol: 'Gepensioneerden erop achteruit'

    Spreker nummer elf: Henk Krol van 50Plus. Hij is wat teleurgesteld door de stukken van Prinsjesdag. 'Reclametaal. Het ziet er mooi uit, maar het valt tegen.' Vooral de koopkracht van ouderen valt tegen. 'Veel gepensioneerden gaan er nog eens op achteruit of ze krijgen een kleine verkiezingsfooi. De kloof tussen werkenden en niet-werkenden is steeds groter geworden.'

  5. Thieme tegen mannelijke dominantie

    Marianne Thieme begint haar betoog met het vergrootglas leggen op de man-vrouwverhouding in de Kamer. 'Van de veertien fractieleiders in deze Kamer zijn er dertien man.' In het verleden is het kiesrecht voor vrouwen vergeleken met rechten voor dieren, wat toen even belachelijk werd gevonden, zegt ze.

    Met meer vrouwen in de politiek zou er meer ruimte zijn voor een ander systeem gericht op duurzaamheid, stelt ze. 'De kans om deze instabiele wereld stabieler te maken is kleiner door het tekort aan vrouwen.' Bij de verbouwing van het Binnenhof moet ook het 'gewapend glazen plafond' worden doorbroken, zegt Thieme.

  6. Van der Staaij geeft rondleiding

    Van der Staaij loopt met twee grote doeken naar de microfoon. Hij heeft er een sport van gemaakt om met een afwijkend, beschouwend verhaal wat leven te blazen in de staart van de algemene beschouwingen. Maar de verrassing laat wel even op zich wachten. Ook hij begint, net als Segers van de ChristenUnie, over de kloof tussen een- en tweeverdieners.

    Hij somt allerlei dingen op die hij zou kunnen zeggen. 'Maar we hebben geen spannende sorry's in huis.' Maar hij hoort wel gefluister in het land: 'Soms zou je meer SGP willen.'

    Maar dan komt toch de verrassing. Hij wil de Kamer meenemen op een 'virtuele rondleiding door de hal van het Kamergebouw'. 'Ik wil vandaag even stilstaan bij een drietal kunstwerken in die hal.'

    Hij toont een grote foto van 18 borstbeelden die bij de Plein-ingang van het Kamergebouw staan. 'We komen er schrijvers en dichters tegen, ingenieurs en, componisten Oranjes als Frederik Hendrik, stadhouder Willem II en Koningin Wilhelmina.' Hoe is die keuze nu tot stand gekomen? 'Het was een tamelijk toevallige keuze uit een grote collectie borstbeelden die in min of meer gelijke maat waren uitgevoerd in wit of witachtig marmer.'

    Achter die rij beelden staat ook een beeld van Icarus. 'Niet gemaakt van marmer, maar van gips.' Het doet Van der Staaij denken aan Europa, 'waar we steeds hoger zijn gaan vliegen in de ijle lucht van superstaat en eurozone'.

    Een volgend kunstwerk wat hij laat zien, heeft als opschrift: 'Waar het recht ophoudt, begint de oorlog.' Het derde en laatste kunstwerk is 'een monumentale hangende constructie'. Prinses Beatrix heeft een bijdrage geleverd aan het kunstwerk in de vorm van de tekst: 'In de gelijkwaardigheid van mensen ligt de grondslag van een verdraagzame samenleving.'

    Van dat kunstwerk maakt hij een bruggetje naar christelijke waarden en tradities in Nederland. 'Een van de waarden waar zuinig op moeten zijn, is de zondagsrust. Een andere waarde is het recht op leven.'

  7. Klaver: 'Samenleving met kiespijn'

    Het tempo zit er na de dinerpauze goed in. Spreker acht is aan de beurt: Jesse Klaver van GroenLinks. Hij begint met felicitaties aan het kabinet, dat erin is geslaagd om de rit uit te zitten. 'Het is lang geleden, bijna twintig jaar, dat een coalitie niet voortijdig uit elkaar is gegaan. Misschien is het toevallig, maar ook dat was een paars kabinet.'

    Tegenstellingen zijn toegenomen in de samenleving, zegt Klaver. 'De premier blijft lachen, maar de samenleving heeft kiespijn.'

    GroenLinks heeft samen met de PvdA een wet ingediend om de rechten van asielkinderen te garanderen. Hij wil van het kabinet weten of daar steun voor is.

    'Met de Turkijedeal hebben we ons uitgeleverd aan Erdogan', stelt Klaver. De waarden van Nederland houden blikbaar op bij de grens, zegt hij. Hij hekelt ook de handelsrelaties met landen als Saoedie-Arabië. 'Waarden en idealen sneuvelen op het altaar van de economische belangen.'

    Volgens Klaver heeft het kabinet niet zijn eigen belofte nagekomen dat inkomen eerlijk verdeeld zou worden. 'De ongelijkheid is verder toegenomen tegen de eigen belofte van het kabinet in.'

    Zijlstra van de VVD interrumpeert: 'Dat ik nog eens op dit thema zou interrumperen. Ik vraag me af: wordt het nog een beetje vrolijk? Het is allemaal zo depressief. Maar het klopt niet: dit kabinet heeft niet bijgedragen aan inkomensongelijkheid.'

    Klaver blijft erbij dat volgens de plaatjes van het CPB de lagere inkomens er minder op vooruit zijn gegaan. Wat betreft de zorg wil hij de lasten voor gezinnen verlagen en die voor bedrijven verhogen.

    'Het kabinet is vrijwel klaar, maar de samenleving niet', zegt Klaver in zijn afronding. 'Ik kijk uit naar de verkiezingen.'

  8. Segers: 'Tijd van existentiële vragen'

    Gert-Jan Segers van de ChristenUnie stelt dat we leven in een 'periode van uitdagingen en vragen'. 'Van een periode waarin het vooral om beteugeling van een crisis ging maken we een omslag naar andere, meer existentiële vragen.' Hij refereert aan islamitische terreur in Frankrijk, de boulevard van Nice, de vermoorde priester.

    'Het is ook een tijd waarin we zoeken naar waar we elkaar nog op kunnen aanspreken.' Ook volgens Segers is Nederland 'een prachtig en welvarend land'. Hij stelt dat de ChristenUnie in crisistijd zijn plicht heeft vervuld door mee te werken met de constructieve oppositie.

    HIj spreekt over 'de week van het leven' die volgende week plaatsvindt. De ChristenUnie wil zich blijven inzetten ook voor het leven van mensen met down. Hij vreest dat de NIP-test zal leiden tot minder mensen met down in de samenleving.

    Segers ageert tegen de kloof tussen eenverdieners en tweeverdieners. Hij vindt het onrechtvaardig dat 'gezinnen die werk en zorg combineren en van één inkomen moeten rondkomen' minder belastingvoordelen hebben dan gezinnen met twee inkomens.

    Als het aan de ChristenUnie ligt verdwijnt het leenstelsel in het onderwijs weer en wordt er niet getornd aan de vrijheid van onderwijs.

    Segers maakt zich zorgen over het jihadisme. 'Dit is een strijd om vrijheid.' Hij wil de keuze maken om niet bang te zijn. Die moet gepaard gaan met de keuze 'om ons te verdedigen'.

    De CU-leider eindigt zijn betoog met een eerbetoon aan voormalig commandant der strijdkrachten Peter van Uhm. Van Uhm verloor zijn zoon in Afghanistan, maar ging door met zijn functie en zich inzetten voor het land. Van Uhm vertelde Segers het verschil tussen een politicus en een staatsman. 'Een politicus neemt maatschappelijk gewenste besluiten. Een staatsman neemt maatschappelijke noodzakelijke besluiten.'

  9. Pechtold pleit voor positivisme

    Iedereen heeft gegeten, het debat gaat verder. De zesde spreker van de dag is D66-leider Alexander Pechtold. Hij begint met een grapje over zijn vakantie in Frankrijk. 'Ik heb overwogen om naar Amerika te gaan, maar voordat je het weet kom je daar als D66'er in de Clinton-campagne terecht.' Toen hij thuiskwam van vakantie realiseerde hij zich hoe gelukkig hij is om in Nederland te wonen. 'We horen tot de gelukkigste en gezondste landen ter wereld. Laten we elkaar hier niet de put in praten.'

    Pechtold houdt een betoog voor samenwerking. 'Niets verenigt sterker dan een gezamenlijk doel. Dat is mijn kernboodschap vandaag.' Hij wil strijden tegen tweedeling en voor meer kansen. 'Dat begint in het onderwijs.' Daar moet de taalachterstand worden tegengegaan. 'We moeten vooraf investeren in kansen voor iedereen.' Helaas blijkt uit de begroting van Onderwijs dat er 200 miljoen euro bij onderwijs afgaat, beweert Pechtold. 'Wij schrappen die bezuiniging graag per amendement.'

    Nederlanders verdienen een vast contract, zegt hij. 'Dat gaat niet vanzelf. De politiek moet ook iets doen.' Hij wil de discussie openen over de Wet werk en zekerheid. Eerder op de dag had hij hier ook al een debatje over met PvdA-leider Samsom.

    De D66'er maakt zich zorgen over populisten in Europa 'die de Britten al naar de uitgang hebben geduwd'. Eveneens zijn populisten in Duitsland en Frankrijk aan het ageren tegen Europa. 'Wij blijven voor Europa', zegt Pechtold. 'Dus hier geen Nexit.'

    Hij refereert aan de totstandkoming van het kabinet in 2012: in campagnetijd bestreden Rutte en Samsom elkaar, na de verkiezingen sloten ze elkaar meteen in de armen. Daar ontstond meteen de kloof tussen de kiezer en dit kabinet, zegt Pechtold. Nu heeft Rutte sorry gezegd en beloofd geen beloftes meer te doen. 'Daar gaan wij hem aan houden en anders de kiezer wel.'

    Pechtold stelt dat na de verkiezingen partijen weer zullen samenwerken, 'ook vanwege de verhoudingen in de Eerste Kamer'.

    Hij sluit af: 'Als de politiek de handen ineen slaat, tegenstellingen overbrugt, samen problemen oplost en resultaten boekt, zal ook de maatschappelijke polarisatie verminderen.'


  10. Dinerpauze

    Daar is dan toch eindelijk de dinerpauze. De voorzitter schorst het debat voor een uur.