Informateur Herman Tjeenk Willink arriveert op het Binnenhof bij de Stadhouderskamer.
Informateur Herman Tjeenk Willink arriveert op het Binnenhof bij de Stadhouderskamer. © ANP

SP buitenspel in formatie, Tjeenk Willink wil verder met ChristenUnie of PvdA

Informateur Tjeenk Willink richt de komende dagen al zijn energie op het aan tafel krijgen van VVD, CDA en D66 met de ChristenUnie of de PvdA. Dat is zijn conclusie nu alle andere varianten om tot een meerderheidscoalitie te komen, zijn uitgeput.

Op een persconferentie vanmiddag lichtte hij het proces toe dat op gang kwam nadat maandag de formatiepoging met GroenLinks strandde. De informateur liep de afgelopen dagen tijdens nieuwe gesprekken met de fractievoorzitters alle mogelijke varianten nog eens na. Daaruit concludeert hij nu dat VVD en CDA nog steeds niet met Wilders' PVV willen regeren en dat SP-leider Roemer samenwerking met de VVD nog altijd uitsluit.

Roemer-variant

Naarmate het aantal partijen toeneemt kan de stabiliteit afnemen, zeker als de meerderheid krap blijft

Tjeenk Willink

Tjeenk Willink zegt ook niets te zien in de optie die Roemer voor zich ziet: een centrumlinks kabinet onder leiding van CDA-leider Sybrand Buma. Daarin zouden CDA, D66, SP, GroenLinks, PvdA moeten samenwerken, aangevuld met de ChristenUnie, 50Plus of de Partij voor de Dieren. 'Een coalitie heeft de meeste kans van slagen als er sprake is van een getalsmatig stabiel en programmatisch evenwicht', verklaarde de informateur.

'Dat staat niet los van elkaar. Bij een getalsmatig evenwicht gaat het zowel om het aantal partijen als om het aantal zetels. Naarmate het aantal partijen toeneemt kan de stabiliteit afnemen, zeker als de meerderheid krap blijft. Daarom is de variant van Roemer getalsmatig niet stabiel. Tenminste zes partijen, met maximaal 79 of 80 zetels...'

Donderdagmiddag heeft Tjeenk Willink nog een gesprek met D66-leider Pechtold. 'Ik zal hem vragen of hij mijn analyse onderschrijft.' Pechtold laat er intussen geen twijfel over bestaan dat zijn voorkeur uitgaat naar de PvdA van Lodewijk Asscher, opdat het nieuwe kabinet 'links en rechts verbindt'.

Asscher heeft echter al meerdere keren laten blijken hij na de enorme nederlaag van 15 maart niet aan regeren toe is. Als Asscher daarbij blijft, staat Pechtold voor de vraag of hij het ondanks al zijn inhoudelijke bezwaren toch wil gaan proberen met de ChristenUnie.

Meer over de formatie

Opnieuw liep de formatiestuk op migratie. Was het onwil van GroenLinks of wilden VVD, CDA en D66 niet bewegen?

De politieke impasse is terug van nooit helemaal weggeweest. Een analyse van de vastgelopen onderhandelingen (+).

Welke partij kan het 'motorblok' het best aanvullen? Volgens deze data is dat de PvdA.

Wat moet de informateur doen om een kabinet te vormen? Drie tips van drie deskundigen (+).

Ondanks 45 jaar politieke ervaring lukte het ook  Tjeenk Willink niet om tot een akkoord te komen. Wie is deze routinier van het Binnenhof? (+)