Samsom lijkt weer op de Samsom uit 2012

PVDA-congres

Diederik Samsom wil door als lijsttrekker van de PvdA. Vooralsnog, tenminste. Twijfels zijn er ook: Gunnen de kiezers hem een comeback?

Op het PvdA-congres zaterdag in Amersfoort leek de verkiezingscampagne van Diederik Samsom al begonnen. En niet alleen omdat hij ronkend het kabinetsbeleid verdedigde ('we boeken vooruitgang, echte vooruitgang!). En ook niet omdat de PvdA-leider een uitbundige verkiezingsbelofte deed ('we gaan leraren twee keer zo goed opleiden, twee keer zo goed betalen...'). Maar toch vooral omdat Samsom weer lijkt op de Samsom uit 2012 - het jaar van de verkiezingszege. Kalm, beheerst, ontspannen.

Zelfs als Jacques zegt dat ik de slechtste fractievoorzitter ben die er bestaat, hoeft dat geen probleem te zijn.

Diederik Samsom over de kritiek van Kamerlid Jacques Monasch

En dat terwijl de PvdA-leider zaterdag alle reden had om zijn humeurige kant te tonen. Zonder dat de partijtop het wist, verscheen er precies op de dag van het partijcongres in het AD en de regionale kranten een interview met Jacques Monasch. Boodschap van het PvdA-Kamerlid: Samsom is niet geschikt als lijsttrekker. Alleen 'kandidaten van statuur' zoals Ahmed Aboutaleb of Eberhard van der Laan kunnen de partij redden.

Een klassieke dolkstoot, maar Samsom reageerde laconiek. Hij gunde Monasch zijn mening. 'Het is alleen een beetje vroeg, want de lijsttrekkersverkiezing binnen de PvdA is pas in oktober.' Gaat de striemende kritiek van Monasch het komende jaar geen probleem in de fractie opleveren? Samsom wuifde het weg: 'Jacques heeft toch niet gezegd dat ik de slechtste fractievoorzitter ben die er bestaat? En zelfs als hij dat wel zegt, hoeft dat geen probleem te zijn.'

Het is juist dit herwonnen zelfvertrouwen bij Samsom dat Monasch verontrust. De PvdA-leider lijkt er op gebrand weer als lijsttrekker de verkiezingen in te gaan. De laatste weken kreeg hij ook publiekelijk steun van vicepremier Lodewijk Asscher, minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem en partijvoorzitter Hans Spekman. 'Het is a done deal', meent Monasch na al die opzichtige steunbetuigingen vanuit de partijtop. 'De zaak is dichtgetimmerd.'

Tekst gaat verder onder de foto

Binnen de PvdA verbaast het niemand dat de voormalige campagnestrateeg niet enthousiast is over een mogelijk nieuwe termijn voor Samsom.  Monasch, die zaterdag ook schouderklopjes in ontvangst nam, maakt zich al tijden sterk voor een 'conservatief sociale koers': sceptischer over de EU, stringenter tegen vluchtelingen, sterker voor de verzorgingsstaat. 

In de fractie staat hij nagenoeg alleen - 'de meesten kunnen zo hun lidmaatschap inruilen voor GroenLinks', aldus Monasch - maar het opstandige Kamerlid is daarmee zeker niet de enige met twijfels over Samsom. Zelfs medestanders erkennen dat de PvdA-leider 'een geloofwaardigheidsprobleem' heeft. Nog steeds dragen kiezers hem de snelle vrijage met Rutte na.

De PvdA-leider krijgt nog steeds de kans om teleurgestelde PvdA-stemmers tot inkeer te brengen. Zaterdag riep hij zijn partijgenoten alvast op meer te pronken met het kabinetsbeleid. 'Ik zie nog te weinig zelfbewustzijn over wat we hebben bereikt. Ik hoor te veel verontschuldigingen, ik lees te veel getob.'

Samsom benadrukte dat de economie herstelt ('Wie kan beweren dat we falen als de grootste recessie in 70 jaar is omgebogen naar gestage groei?') en de werkgelegenheid groeit ('Falen we? Ik dacht het niet!). Samsom prees ook uitvoerig staatssecretaris van Volksgezondheid Martin van Rijn, die een cultuurverandering in de zorg zou hebben bereikt: 'Op naar het einddoel. Martin, wat een prestatie!' 

Alleen als Diederik zelf de beslissing neemt om te stoppen, gaat deze discussie spelen. Het is nu niet aan de orde

Ahmed Aboutaleb zal Samsom niet uitdagen via een interne verkiezingsstrijd

Is het lijsttrekkerschap daarmee een uitgemaakte zaak? 'For the moment heb ik besloten om door te gaan,' zegt Samsom zelf. 'De definitieve beslissing valt in oktober. Er kunnen altijd dingen gebeuren waardoor je van mening verandert.'

Prominente PvdA'ers zullen Samsom niet uitdagen via een interne verkiezingsstrijd, liet de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb zaterdag ook weten. Tegelijkertijd hield de populairste PvdA'er een slag om de arm. Niet alleen uitte Aboutaleb milde kritiek op het kabinet ('ik sta niet bij alles te applaudisseren'), ook sloot hij niet uit dat Samsom zich alsnog bedenkt. 'Alleen als Diederik zelf de beslissing neemt om te stoppen, gaat deze discussie spelen. Het is nu niet aan de orde.'

Zo heeft Samsom zijn lot in eigen handen. Volgens PvdA'ers die hem goed kennen, komt opgeven niet in zijn woordenboek voor. Maar de vertwijfeling binnen de PvdA zal groeien als de deplorabele peilingen de komende tijd niet enig herstel vertonen.

De roep om Asscher, Van der Laan of Aboutaleb kan ook dan weer klinken.


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.