Klaver en Pechtold on overleg met elkaar.
Klaver en Pechtold on overleg met elkaar. © ANP

Pechtold neemt verbitterd afscheid van Klaver, Rutte 'ontzettend teleurgesteld' en 'verbijsterd'

Diep teleurgesteld en verbitterd neemt D66-leider Pechtold na drie maanden afscheid van het idee dat het mogelijk is om met GroenLinks, VVD en CDA te regeren. Vooral D66 was de drijvende kracht achter deze coalitie, die volgens Pechtold 'links en rechts had kunnen verbinden'.

Nu spreekt hij van 'politieke onmacht en politieke onwil' die ook de tweede poging heeft doen stranden.

Het was Pechtold die de deur naar de ChristenUnie wekenlang resoluut dicht hield en er daarmee voor zorgde dat GroenLinks-leider Klaver opnieuw in beeld kwam als coalitiepartner. 

Hoewel hij niet met zoveel woorden de schuld bij GroenLinks legt, deelt Pechtold de mening van informateur Tjeenk Willink dat er een goed voorstel op tafel lag om de immigratie vanuit Afrika naar de EU in de toekomst te regelen. Pechtold: 'Nederland is geen land op zichzelf. We moeten afspraken maken, binnen internationale verdragen, getoetst door rechters.... De informateur heeft alle waarborgen proberen vast te leggen op het gebied van rechtsstatelijkheid, lerend van de Turkijedeal.'

Tjeenk Willink toonde zich teleurgesteld dat deze formatiepoging strandt 'op een relatief gering punt'. Die mening deelt Pechtold: 'Je kunt een punt zo groot maken als je wilt. Het is politiek onvermogen om de bredere context van de mogelijkheden van deze coalitie te zien. Ik vind het uiterst frustrerend dat we drie maanden na de verkiezingen geen stap verder lijken. Dat we ons hebben ingegraven op één thema. Als je ziet wat er binnen deze coalitie allemaal mogelijk was...'

Pechtold wilde maandagavond niet zeggen of nu de ChristenUnie als coalitiepartner toch nog een optie is voor hem. 'Hoe nu verder? Ik weet het even echt niet meer.'

Vertrouwen vervallen

Dit vinden de andere partijen

- PVV-leider Geert Wilders noemt de mislukte formatiepoging 'geweldig nieuws!' en vindt het de 'hoogste tijd voor onderhandelingen mét de PVV'.
- Voor de ChristenUnie is de situatie onveranderd, zegt fractievoorzitter Gert-Jan Segers. Hij zegt dat zijn partij pas in beeld komt als Pechtold van mening verandert over een eventuele deelname aan het kabinet van de CU. 'Hij heeft de deur dichtgedaan. Dat is een vrij heldere keuze geweest', aldus Segers.
- Volgens fractievoorzitter Lodewijk Asscher is er ook voor de PvdA niets veranderd. Tot dusver weigerde de PvdA aan te schuiven aan de onderhandelingstafel.

'We willen graag regeren, maar niet tegen elke prijs. Op migratie konden de vier partijen elkaar niet vinden, maar ook op klimaat en ongelijkheid was de afstand nog altijd groot', schreef GroenLinks-leider Jesse Klaver in een reactie op Facebook. 'Het vertrouwen dat mensen die vluchten voor oorlog en geweld daadwerkelijk de bescherming krijgen waar ze recht op hebben verviel.'

Buma: 'Ongelofelijk en onbegrijpelijk'

Vanochtend volgde ook de reactie van VVD-leider Mark Rutte. 'Ik heb dinsdagavond en woensdag meer dan acht uur onder leiding van de informateur met Jesse Klaver erover gesproken. Dat leidde toen tot niets. Vervolgens kwam er donderdag wel een doorbraak. Dat is dit weekend weer vastgelopen. Gisteren bleek het voor hem niet mogelijk om dit te doen', zegt hij over de vastgelopen onderhandelingen.

Rutte zegt verder 'ontzettend teleurgesteld' en 'verbijsterd' te zijn na het mislukken van de onderhandelingen op het thema migratie. 

CDA-leider Sybrand Buma noemt de stukgelopen formatiepoging 'ongelofelijk en onbegrijpelijk'. Volgens Buma ontbreekt het GroenLinks aan de 'politieke bereidheid om de migratieproblemen samen met Europa op te lossen.'

Meer over de formatie

Een kabinet van VVD, CDA, D66 en GroenLinks gaat er definitief niet komen. Opnieuw was het vluchtelingenbeleid het breekpunt. 'GroenLinks wilde mijn eindvoorstel niet accepteren.'

Ook informateur Tjeenk Willink lukte het niet om tot een akkoord te komen, ondanks zijn 45 jaar ervaring in de Nederlandse politiek. Wie is deze routinier van het Binnenhof? (+)

Een opmerkelijk advies van de Rotterdamse PvdA-burgemeester Aboutaleb aan informateur Tjeenk Willink: laat de PVV regeren