Een moeder en haar kind, die op weg naar Europa door de Turkse politie zijn aangehouden in Canakkale.
Een moeder en haar kind, die op weg naar Europa door de Turkse politie zijn aangehouden in Canakkale. © AFP

Nederland wil vluchtelingen 'per kerende veerboot' terugsturen naar Turkije

Samsom en Rutte willen met kopgroep EU doorbraak in asielcrisis forceren

Nederland wil met een kopgroep van EU-landen een oplossing forceren in de vluchtelingencrisis. Vanaf dit voorjaar moeten alle migranten die via Turkije in Griekenland arriveren, per kerende veerboot worden teruggestuurd. In ruil daarvoor mogen jaarlijks tussen de 150- en 250 duizend vluchtelingen die in Turkije verblijven, legaal naar Europa.

Het veerboot-plan van Samsom en Rutte is een goede zaak. De Turks-Griekse 'vluchtelingensnelweg' moet dicht.

  • 75% (3548)

    Eens

  • 25% (1166)

    Oneens

4714 stemmen

PvdA-leider Samsom en premier Rutte zijn sinds december vorig jaar bezig met de uitwerking van het plan. Het EU-voorzitterschap dat Nederland sinds 1 januari bekleedt, komt daarbij goed van pas. Rutte heeft ambtenaren uit verscheidene lidstaten bij elkaar gezet om het plan juridisch en praktisch uit te werken, zegt Samsom vandaag in een interview met de Volkskrant. Hij acht 'de kans reëel' dat de ommezwaai in het Europese asielbeleid vanaf maart of april wordt ingezet.

Uitgangspunt voor het nieuwe beleid is dat de overtocht in wrakke bootjes naar Europa geen zin meer heeft. Alle migranten die via Turkije op Lesbos, Chios, Kos of een ander Grieks eiland aankomen, worden binnen enkele dagen teruggestuurd. 'Per kerende veerboot', aldus Samsom. Dat kan volgens hem omdat Turkije bijna zover is dat het de status van veilig land krijgt. 'Dan is terugsturen onder VN-afspraken mogelijk', aldus de PvdA-leider.

Alle migranten die via Turkije op Lesbos, Chios, Kos of een ander Grieks eiland aankomen, worden binnen enkele dagen teruggestuurd. 'Per kerende veerboot', aldus Samsom.

Bindende asielquota werken niet

Lees ook: Samsom toont politieke moed in asieldebat

Langzaam maar zeker zet het kabinet het paniekvoetbal in het asieldebat om in een offensieve strategie.

De Turken zijn alleen bereid de migranten terug te nemen, als er een omvangrijke legale migratieroute naar Europa komt. Samsom spreekt over 150- tot 250 duizend vluchtelingen per jaar. EU-landen worden niet verplicht deze mensen op te nemen, bindende Brusselse asielquota werken volgens Samsom niet. Wel moeten de kosten van de opvang door alle EU-landen worden gedragen.

De PvdA'er denkt dat aanvankelijk een kopgroep van zo'n tien landen - naast Nederland onder meer Duitsland, Zweden, Oostenrijk, Frankrijk, Spanje, Italië en Portugal - de legale migranten zal verwelkomen. Met verschillende daarvan (Duitsland, Zweden, Oostenrijk) heeft hij afgelopen weken intensief overlegd. Rutte gebruikt op premiersniveau zijn contacten om het asielplan van de grond te tillen.

Samsom benadrukt dat ook als maar tien lidstaten meedoen, deze landen aanzienlijk minder vluchtelingen binnenkrijgen dan afgelopen jaar. Voor Nederland voorziet hij een daling van 58 duizend in 2015 naar 20- tot 30 duizend dit jaar, als het plan in de praktijk wordt gebracht. 'De aantallen zullen lager zijn en meer controleerbaar.'

Een veilig heenkomen

Lees ook: Plan-Samsom: vluchtelingen per kerende veerboot terug

Op patrouille met de Turkse grenswacht realiseerde PvdA-leider Samsom zich: het moet anders. En dus bedacht hij een nieuwe manier om de vluchtelingenstroom te stoppen. Premier Rutte doopte het meteen plan-Samsom. 'Dat doet Mark altijd heel slim.' (+)

Het 'plan-Samsom', zoals het door Rutte wordt genoemd, vloeit voort uit de asielbrief die het kabinet in september naar de Tweede Kamer stuurde. Daarin stond de afwikkeling van alle asielaanvragen buiten Europa als scenario voor de lange termijn. Tijdens een bezoek begin december aan het Turkse Izmir concludeerde Samsom dat de Unie deze tijd niet meer heeft. Volgens de PvdA'er bezwijkt de welvaartsstaat in Europa als de vluchtelingenstroom ongecontroleerd verder gaat. 'Vluchtelingen verdienen een veilig heenkomen, maar de mensen die hier wonen verdienen dat wij hun welvaartsstaat overeind houden.'

Een eerste overleg medio december met onder anderen Rutte, bondskanselier Merkel en de Zweedse premier Löfven - waarbij ook Europees Commissaris Timmermans aanwezig was - verliep volgens Samsom bemoedigend.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.