Gemaskerde mannen en vrouwen demonstreren voor het gebouw van de Scientology Kerk. De Scientology Kerk wordt door sommige mensen en overheden beschouwd als een sekte.
Gemaskerde mannen en vrouwen demonstreren voor het gebouw van de Scientology Kerk. De Scientology Kerk wordt door sommige mensen en overheden beschouwd als een sekte. © ANP

Meldpunt voor sektes wegbezuinigd

In het nieuwe jaar gaat de stekker uit het meldpunt Sektesignaal. Daarmee verdwijnt een klankbord voor familieleden van sekteleden en sekteleden die zijn uitgetreden. En, zo zegt woordvoerder Karin Krijnen, 'ons netwerk bij politie, Belastingdienst en Inspectie om misstanden in die bewegingen aan te pakken'. 

Sektesignaal is vier jaar geleden opgericht op initiatief van toenmalig minister Ivo Opstelten van justitie. Aanleiding was een aflevering van het tv-programma Undercover van SBS, over de nieuwe religieuze beweging Miracle of Love. Tijdens een met een verborgen camera gefilmde 'seminarie' moeten bezoekers al hun remmingen loslaten om dichter bij God te komen. De sessie, niet vies van publieke vernederingen, eindigt in een orgie.

Het ministerie van Veiligheid en Justitie bouwt de subsidie komend jaar af. In haar begroting, waarover de Tweede Kamer woensdag vergadert, bezuinigt zij op onder andere dit meldpunt. Volgend jaar wordt de jaarlijkse subsidie van een ton gehalveerd om het jaar daarop te verdwijnen. 'Dat betekent dat het meldpunt vanaf januari niet meer kan functioneren,' stelt Karin Krijnen. Het kabinet geeft prioriteit aan 'forse investeringen' in onder meer de nationale politie, het OM en de rechtsspraak,  luidt het antwoord op vragen vanuit het parlement over het verdwijnen van Sektesignaal.

Kwantitatief gaat het niet om een enorm probleem. Kwalitatief wel

Anton van Wijk, criminoloog

Gezien het aantal telefoontjes dat het meldpunt ontvangt, rond de 160 per jaar, is het voorstelbaar dat Justitie hierop bezuinigt, zegt Anton van Wijk, als criminoloog werkzaam bij onderzoeksbureau Beke. 'Kwantitatief gaat het niet om een enorm probleem. Kwalitatief wel; achter elke melding gaat vaak een schrijnend verhaal vol misstanden schuil. De ervaring leert dat de politie weinig oor heeft voor dit soort meldingen.'

Beke deed een paar jaar geleden onderzoek naar sektes in Nederland. Hoeveel sektes er precies zijn, weet het onderzoeksbureau niet. Wel constateerde het dat bij 84 'nieuwe religieuze bewegingen', zoals zij tegenwoordig worden genoemd, sprake is van misstanden als seksueel misbruik, mishandeling, (financiële) uitbuiting en fraude.

Netwerk

Bij 84 'nieuwe religieuze bewegingen' is sprake van misstanden

Onderzoeksbureau Beke

Karin Krijnen van Sektesignaal zegt dat met het verdwijnen van het meldpunt ook een netwerk verloren zal gaan dat in de afgelopen vier jaar is opgebouwd. 'We weten naar welke gespecialiseerde hulpverleners we bellers kunnen doorverwijzen. Daarnaast hebben we contactpersonen bij instanties als de politie, Belastingdienst en arbeidsinspectie, die wij informeren over fraude, misbruik, het onttrekken van kinderen uit het ouderlijk gezag en arbeidsuitbuiting.'

De meldingen die bij Sektesignaal binnen komen zijn van uiteenlopende aard. Zoals seksueel misbruik binnen besloten religieuze groepen. En torenhoge bedragen die worden gevraagd voor cursussen en workshops door schimmige psychotherapeutische en educatieve groepen met een hiërarchische en dwingende structuur. Ook komen er meldingen binnen van (ex-)sekteleden die onder het mom van vrijwilligerswerk een volledige werkweek hebben, waarin soms zware en ook wel gevaarlijk werk wordt verricht als het verwijderen van asbest.

Een aantal van deze meldingen heeft geleid tot onderzoek door de Belastingdienst en de politie. Sektesignaal en de politie kunnen hiervan geen concrete voorbeelden noemen omdat de onderzoeken nog lopen.

Krijnen: 'Voormalige sekteleden die zich bij ons melden beseffen dat ze zelf in de val zijn getrapt. Aanpak van dit soort misstanden zien zij als een vorm van genoegdoening.'