Kleine Surinaamse marine zet Guyana te kijk

In het door Suriname en Guyana betwiste zeegebied gaat het om olie. Beide landen kletteren met de weinige wapens die ze hebben, waarbij Suriname het voordeel van een paar marinevaartuigen op de Corantijn heeft....

De Surinaamse marine, slechts zes patrouilleboten sterk, vaart dezer dagen trots in de Corantijn-rivier. De vijand is nergens te bekennen, want buurland Guyana heeft geen marine. Ruim tachtig miljoen gulden spendeerde het Nationaal Leger de afgelopen jaren aan Spaanse Casa-toestellen en snelle zeevaartuigen en nu weet Suriname waar dat goed voor is.Sinds een week zet Paramaribo het veel grotere, maar militair zwakkere Guyana te kijk. 'We zijn voorbereid om de Surinaamse belangen te verdedigen', zegt legerwoordvoerder R. Wesenhagen over de oplopende spanningen met het buurland. 'We zijn er klaar voor. We zijn echt niet bang.''Gunboat agression', zo wordt in Guyana's hoofdstad Georgetown de recente actie van de Surinaamse marine genoemd waarbij een Canadees boorplatform uit betwist zeegebied werd verdreven. Sindsdien balanceren beide staten, in het bezit van miniatuur-legers, op de rand van oorlog. Suriname zal niet wijken voor Guyanese druk, zo waarschuwde president J. Wijdenbosch zaterdag opnieuw en deze keer vindt het weggestemde staatshoofd de hele natie aan zijn zijde.'We hebben geen reden tot klagen over zijn aanpak tot nu toe', zegt voorman O. Rodgers van de Nieuw Front-coalitie die de verkiezingen won. 'We moeten het hoofd koel houden maar als de zaak escaleert, zal het niet aan ons liggen. Guyana uit zich in agressieve, oorlogszuchtige taal.'Normaliter kunnen ze het best met elkaar vinden, de legerleiders van Guyana en Suriname. Nog geen maand geleden decoreerde de Surinaamse bevelhebber G. Sedney zijn Guyanese collega bij een bezoek aan Paramaribo. 'We oefenen zelfs met die gasten', zegt Wesenhagen. Maar nu hebben ze hun troepen in staat van paraatheid gebracht en slaan hun politieke leiders elke dag harde taal uit. Twee legers van elk zo'n tweeduizend man dreigen ingezet te worden nu de onderhandelingen van de afgelopen dagen zijn mislukt.Suriname en Guyana ruziën al jaren over hun gezamenlijke grens, maar sinds de vondst van olie voor de kust lopen de gemoederen hoog op. Paramaribo beticht het buurland ervan concessies te geven aan oliemaatschappijen, zoals CGX, in gebied dat behoort tot Suriname's economische zone. Onzin, zegt Georgetown. Guyana trok zich de afgelopen maanden niets aan van Surinaamse protesten tegen de geplande CGX-boring.Toen de maatschappij begin deze maand met de boring wilde beginnen, liet Wijdenbosch de Surinaamse marine opstomen. Omdat de vroegere kolonisatoren Nederland en Groot-Brittannië de grenslijn nooit bij verdrag hebben geregeld, is moeilijk vast te stellen wie gelijk heeft. Guyana zegt het recht te hebben de concessies uit te geven zolang de definitieve grens niet is vastgesteld. Georgetown verwijst naar een conceptakkoord uit 1991 met Suriname. Het Surinaamse parlement heeft dit akkoord echter nooit goedgekeurd.Tijdens overleg afgelopen week op Trinidad eiste Guyana dat dit stuk als basis zou dienen voor de onderhandelingen. Bovendien zou Paramaribo het boorplatform voor 18 juni weer moeten toelaten. Paramaribo ontkende echter dit weekeinde dat het oude akkoord en het ultimatum op Trinidad ter sprake waren geweest. 'Onacceptabel en misleidend', zo noemde Buitenlandse Zaken in Paramaribo de Guyanese beweringen. Suriname weigert daarom vandaag het overleg te hervattten.In beide landen wordt nu driftig de nationalistische trom geroerd. Elke dag wordt in de Guyanese media opgeroepen om het leger, dat de afgelopen jaren sterk is verwaarloosd, uit te breiden. Guyana voelt ook de druk van Venezuela, dat een groot deel van het land opeist. In Suriname, vooral in het leger, wil men zich nu revancheren voor de Guyanese bezetting in 1969 van een zuidelijk stuk oerwoud dat ook door Georgetown wordt geclaimd. Nederland trad toen niet op.Wesenhagen: 'Nederland heeft toen verzuimd voor de belangen van Suriname op te komen. Dat willen wij nu rechtzetten. Maar we zijn niet op escalatie uit, beslist niet.' Rodgers vindt dat beide partijen het hoofd koel moeten houden. 'Dit probleem moet aan de onderhandelingstafel worden opgelost. Maar wij dulden geen provocaties. Guyana slaat nu jammer genoeg taal uit die voor vertroebeling zorgt en die haaks staat op de geest van de besprekingen op Trinidad.'