VVD-voorzitter Keizer.
VVD-voorzitter Keizer. © ANP

Keizer stopt per direct als VVD-voorzitter om controverse rond zakendeal

'Het was geen gemakkelijk besluit, omdat ik met hart en ziel aan onze partij verknocht ben.'

De VVD kan op zoek naar een nieuwe partijvoorzitter. In een brief vol bittere woorden maakte de preses Henry Keizer donderdag zijn definitieve aftreden bekend. 'Onze partij heeft een voorzitter nodig die zich volledig kan concentreren op de uitoefening van zijn taak', concludeert Keizer, die al weken onder vuur ligt vanwege de omstreden aankoop van zijn crematoriumbedrijf. Met het vertrek van de in opspraak geraakte crematoriumondernemer verliest Mark Rutte een vertrouweling.

De uitvaartmagnaat gaat zich naar eigen zeggen richten 'op het weerleggen van de stroom van onware beschuldigingen en insinuaties'. Premier Rutte, die Keizer vorige week nog steunde, sprak gisteren van 'een moedig besluit'. 'Ik wens hem veel sterkte in deze heftige tijd.'

Keizer raakte in de verdrukking door een publicatie van het onderzoeksplatform Follow the Money over een uiterst lucratieve deal uit 2012. De VVD-voorzitter kocht destijds een internationaal uitvaartbedrijf dat voor 100 procent in handen was van de in 1874 opgerichte Koninklijke Vereniging voor Facultatieve Crematie. Keizer betaalde veel minder dan de boekwaarde en had bovendien meerdere petten op bij de transactie. Hij was niet alleen de koper, maar adviseerde ook de verkoper.

Volgens Keizer is er niemand benadeeld, maar ook na een toelichting bleven er vraagtekens over de deal die de ideële vereniging ogenschijnlijk miljoenen kostte. Keizer trad eerst tijdelijk terug in afwachting van een onderzoek door de integriteitscommissie van de VVD, maar nu is hij alsnog tot de conclusie gekomen dat een terugkeer er niet in zit.

Voor Rutte is het vertrek van de voorzitter een verlies, al zal hij hopen dat de rust nu terugkeert rond de partij. Keizer speelde de afgelopen jaren een rol bij alle belangrijke politieke discussies. Zo leidde hij op donderdag het wekelijkse topberaad - het bewindspersonenoverleg van zijn partij. Ook nam hij deel aan de zogenoemde 'Goult-sessies', die Rutte gebruikt om samen met klein groepje vertrouwelingen de strategie te bepalen. Annemarie Jorritsma, fractievoorzitter in de Eerste Kamer, noemde hem vorige week nog 'een fantastische voorzitter'.

Het dominante optreden van Keizer leidde ook tot enig gemor. Ex-Kamerlid Ton Elias hekelde in de Volkskrant al de aanwezigheid van de partijvoorzitter bij de functioneringsgesprekken van parlementariërs. Ook was er kritiek op de herstructurering die door Keizer is doorgevoerd, waarbij lokale afdelingen aan macht verloren. Volgens critici gebeurde dat om de invloed van de 'centralistische' Haagse top op de partij te vergroten.

Keizer trad ook hard op bij integriteitskwesties. Hij royeerde de voor ambtelijke corruptie veroordeelde Roermondse politicus Jos van Rey en kende weinig medegogen toen het Kamerlid Mark Verheijen in opspraak raakte. 'Je kunt niet een beetje integer zijn,' merkte Keizer zelf op. Die uitspraak achtervolgde hem toen zijn eigen zakelijke deal uit 2012 onder vuur kwam te liggen.

De ondergang van Keizer heeft zich binnen een paar weken voltrokken. Voor de eerste onthulling van Follow the Money leek zijn herverkiezing op het partijcongres vandaag en morgen in Arnhem niet meer dan een formaliteit. Er waren geen tegenkandidaten.

Nu moet de VVD alsnog op zoek naar een nieuwe partijvoorzitter.

Meer over de kwestie-Keizer

De VVD en integriteitskwesties: Een zoektocht naar de partij en de verleiding (+)
De VVD haalt de laatste jaren vaker dan andere partijen het nieuws met integriteitskwesties. Toeval of partijcultuur?

Verkoopadviseur, bestuurder én uiteindelijk de koper, alle lijntjes lopen naar Henry Keizer (+)
Henry Keizer kocht in 2012 zijn eigen uitvaartimperium. Vrijdag moet de VVD-voorzitter uitleggen waarom de lucratieve deal niet ten koste ging van de ideële vereniging waar hij zelf adviseur was. 'Er is niemand genaaid.'

VVD-voorzitter Keizer sloot een stiekeme deal (+)
Heeft Henry Keizer, ondernemer en VVD-voorzitter, zich verrijkt over de rug van een ideële vereniging die ooit is opgericht om het recht op crematie te bevechten?