Het Binnenhof: 17 mei
© ANP/de Volkskrant

Het Binnenhof: 17 mei

Uw politieke nieuwsbrief

Goedemiddag. Het wachten is op Alexander Pechtold. Zegt hij toch maar ja tegen de ChristenUnie of krijgen we een echte formatiecrisis? Edith Schippers mag het antwoord zoeken.

Hier zijn uw politieke Dagkoersen, die u uiteraard ook automatisch per e-mail kunt ontvangen. Regel het hier heel eenvoudig.

DE FORMATIE, DAG 63
Ieder z'n smaak...

Op de 63ste dag na de stembusgang van de 15e maart hangt de vraag opnieuw, en al iets onheilspellender, boven het Binnenhof: wat wil de kiezer?  'De ChristenUnie natuurlijk!', zullen VVD-leider Rutte en CDA-leider Buma de komende dagen steeds luider verkondigen. Om te beginnen aan informateur Schippers, die vandaag van de Kamer de opdracht kreeg om het nog een keer te proberen.

En Schippers laat er geen gras over groeien. Meteen na het debat begon zij aan haar reeks gesprekken met de fractievoorzitters. En ze gaat daarmee nog de hele avond door.

Er ligt een moeilijke puzzel voor haar, want de adviezen die zij krijgt schieten alle kanten op, zo bleek vandaag in het Kamerdebat over de stranding van de eerste formatiepoging.  Geert Wilders wil een rechtse coalitie met VVD, CDA, Forum voor Democratie en de SGP. Thierry Baudet wil een a-politiek zakenkabinet.  Alexander Pechtold treurt om het verlies van GroenLinks. En SP-leider Roemer, die de VVD uitsluit, blijft zijn geheel eigen koers varen met zijn oproep aan CDA-leider Buma om het premierschap op zich te nemen aan het hoofd van een coalitie van CDA, D66, SP, GroenLinks, PvdA en ChristenUnie.

Roemers enige probleem is dat Buma hem niet serieus neemt, omdat zoiets een coalitie zonder de twee grootste partijen zou worden. 'Ik ben zeer vereerd dat de heer Roemer een kabinet wil vormen onder mijn leiding. Maar we hebben ook nog te maken met het wonderlijke feit dat het CDA niet de grootste partij is geworden op 15 maart. Het is gewoon niet realistisch.'

...maar wie hapt toe?

Intussen moet het raar lopen als VVD en CDA nu niet uitkomen bij de ChristenUnie, waarin zij een stabiele en betrouwbare coalitiepartner zien. De vraag is alleen nog: hoe halen zij Alexander Pechtold over? Die vreest te worden opgeslokt in een rechts-conservatief blok en ziet daarom nog altijd liever de PvdA of de SP als vierde partner aanschuiven.  

Maar Roemer valt dus af, zolang Rutte nog aan tafel zit. En PvdA-voorman Asscher is er ook nog niet aan toe. Nog los van het feit dat de gedecimeerde PvdA voorlopig genoeg heeft aan zichzelf, analyseerde Asscher vandaag in het debat dat het er bepaald niet makkelijker op is geworden nu GroenLinks weigert te vertellen waarop de eerste ronde precies is vastgelopen.   

Klaver hield het er woensdag op dat hij in de onderhandelingen met VVD en CDA over het asielbeleid tegen 'een principiële ondergrens aanliep'.  Een ondergrens waarover kennelijk niet meer viel te onderhandelen. Asscher: 'Wat lag daar dan voor afschuwelijks op tafel? Dat moet iets heel ergs zijn geweest!'

Dat heeft gevolgen voor de tweede ronde, stelt Asscher, want als een andere partner straks wel een akkoord bereikt, dan is die dus kennelijk door die ondergrens gegaan: geen fijn vooruitzicht om mee te beginnen.  

Asscher zegt het in de wetenschap dat hij zelf voorlopig niet aan de beurt is. Informateur Schippers praat vanavond en morgen met alle fractieleiders, achter gesloten deuren. Dagkoersen-voorspelling: daarna laat Pechtold schoorvoetend weten dat hij het op z'n minst toch even kan proberen: praten met de ChristenUnie. 'Omdat de kiezer het wil.'

Volgende week wil Schippers met de nieuwe ploeg om tafel.

DE AFREKENING
Maar werkt het ook?

Terwijl de meeste aandacht gaat naar het nieuwe kabinet, vraagt de Algemene Rekenkamer aandacht voor de eindafrekening van de gaande ploeg. Dat gebeurt traditioneel op de derde woensdag in mei.  Op deze 'gehaktdag' legt het kabinet verantwoording af over het afgelopen jaar aan het parlement.

Dit zijn de belangrijkste conclusies: de staatsschuld is inmiddels 32 miljard euro lager dan begroot, er zijn onverminderd grote problemen bij de Belastingdienst en liefst acht ministeries én de Tweede Kamer hebben de beveiliging van hun digitale informatie niet op orde.

Het algemene probleem dat de Rekenkamer constateert, is inmiddels bijna ritueel: de politiek is goed in het verzinnen van beleid, het uitgeven van geld en zelfs het uitvoeren van voornemens. Maar aan het eind van de rit weet niemand te vertellen of het beleid wel heeft gewerkt.

'Daardoor is de vraag moeilijk te beantwoorden of de burger waar krijgt voor zijn geld', hield Rekenkamer-voorzitter Arno Visser de Tweede Kamer voor. 'Terwijl dat toch het wezen is van verantwoording.' Hij hoopt dat het nieuwe kabinet er nou eens wél werk van maakt.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Onze politieke redactie neemt u elke middag rond 17.00 uur mee naar het Binnenhof. De Haagse vierkante kilometer is een snelkookpan waarin een tweet in de ochtend kan uitgroeien tot een Kamerdebat in de middag en een crisis in de avond. U leest het in Dagkoersen.

Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.