Erdogan haalt moord op 8 duizend moslims in Srebrenica erbij om Nederland te provoceren
© ANP, bewerkt door de Volkskrant

Erdogan haalt moord op 8 duizend moslims in Srebrenica erbij om Nederland te provoceren

De Turkse president Erdogan heeft dinsdag olie op het vuur gegooid in zijn conflict met Nederland. Hij schreef de moord op 8 duizend moslims in Srebrenica in 1995 toe aan de Nederlanders. 'Wij kennen hun verdorven karakter.' Premier Rutte reageerde als door een wesp gestoken en sprak van 'walgelijke geschiedsvervalsing.'

Van Turkse zijde zijn er de verwijten dat Nederlanders 'nazi's en fascisten' zijn, gevolgd door een beschuldiging dinsdag dat Nederlanders verantwoordelijk zij voor de moord op achtduizend moslimmannen in Srebrenica in 1995. 'We kennen hun verdorven karakter van de manier waarop ze er achtduizend Bosniërs afmaakten', zei de Turkse president Recep Tayyip Erdogan.

Van Nederlandse zijde is er een boze premier Mark Rutte die de Turkse president 'hysterisch' noemt en hem 'walgelijke geschiedvervalsing' verwijt. Ook Defensieminister Jeanine Hennis heeft zich inmiddels in de discussie gemengd. Over Erdogan zei ze: 'Hij plant een mes in de rug van nabestaanden en onze militairen. Voorop staat dat niet wij, maar het toenmalige Bosnisch-Servische leger zich schuldig heeft gemaakt aan de massamoord', aldus Hennis dinsdag over Srebrenica.

De verbale agressie die over en weer gaat is ongekend in het diplomatieke verkeer. Het is echter nog geen aanleiding voor Rutte om nu persoonlijk contact te zoeken met de Turkse president. 'De man wordt hysterischer per uur en ik heb geen enkele behoefte om deze man nu te bellen. Ik heb maar een behoefte en dat is hem te vertellen dat hij zijn toon moet matigen', aldus Rutte. Op enig moment zullen de gesprekken weer hervat worden 'en dan dient hier over gesproken te worden', aldus de premier.

De-escalatie

Volgens Rutte gaat de samenwerking met de Turken in de praktijk op allerlei terreinen overigens gewoon door

Maar vanaf nu is de-escalatie nodig, zo luidt het mantra dat Rutte al sinds zondag voert. Maandag maakte Rutte daarom bekend dat hij de Turkse premier, Binali Yildirim, heeft uitgenodigd om tijdens een maaltijd over hun diplomatieke conflict te praten. Die zou de uitnodiging aanvaard hebben. Op dindagmorgen begon Rutte zijn dag ook nog fris door te stellen dat het associatieverdrag van de Europese Unie met Turkije nu niet ter discussie moet worden gesteld, zoals onder andere CDA-leider Sybrand Buma de laatste dagen zo vurig wenst. Volgens Rutte moet Nederland nu 'geen olie op het vuur gooien'. Maar 'als Turkije weer rare dingen doet, moeten we er wel op reageren'. 

Het leken profetische woorden. Dinsdagmiddag kon Rutte zijn ergernis over Erdogan weer moeilijk verbergen na de Srebrenica-aantijging. 'Hij blijft het verder oppompen. Het is van een niveau en stijlloosheid, ongelooflijk. We gaan ons niet tot dit niveau verlagen. Dit is echt onacceptabel en buitengewoon ergerlijk', aldus Rutte.

Tekst loopt door onder video.

Negatief stemadvies

Ondertussen leek Erdogan het relletje nog verder op te stoken door dinsdag de ruim 400 duizend in Nederland woonachtige mensen van Turkse afkomst op te roepen om bij de Nederlandse parlementsverkiezingen niet te stemmen op 'een racist die aan de verkiezingen meedoet en de partij die de huidige regering leidt'. Hij lijkt daarmee een negatief stemadvies af te geven voor de PVV, VVD en mogelijk PvdA.

Rutte zegt dat hij er vanuit gaat dat Nederlanders van Turkse afkomst gewoon in het belang van Nederland zullen gaan stemmen.

Volgens Rutte gaat de samenwerking met de Turken in de praktijk op allerlei terreinen overigens gewoon door. Er wordt handel gedreven en de vluchtelingendeal met de Turken geldt nog steeds. Het is ook in het belang van Turkije dat die samenwerking gewoon doorgaat, benadrukte de premier.

Steun

Opmerkelijke steun kwam dinsdag vanaf de Duitse deelstaat Saarland. De premier van de deelstaat, Annegret Kramp-Karrenbauer, zei dat Saarland alle mogelijkheden zal aangrijpen om verkiezingsbijeenkomsten van buitenlandse politici op haar grondgebied te verbieden. Tot nog toe wilde de Duitse federale overheid niet overgaan tot een verbod op dergelijke bijeenkomsten.

In diverse Europese landen wordt gevreesd dat de rel overslaat naar de EU. De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken, Angelino Alfano, zei dinsdag tijdens een bezoek aan Servië dat dit voorkomen dient te worden. Ook Federica Mogherini, de EU-baas voor het buitenlandbeleid, mengde zich in de discussie en heeft de Turken opgeroepen de toon te matigen en verdere escalatie te voorkomen.

Lees meer

Turkije-deskundige Zürcher: 'Economische sancties zouden Turkije meer pijn doen dan Nederland'
Vier vragen aan Erik-Jan Zürcher, hoogleraar Turkse studies aan de Universiteit van Leiden, over de 'zachte' Turkse maatregelen.

Linkse Turk ziet opeens Rutte en Wilders staan
Turkse Nederlanders die altijd links stemden, waarderen de harde houding van Rutte en Wilders jegens de Turkse president Erdogan, merkt journalist Erdal Balci.

Haagse eensgezindheid over Turkije is alweer verdwenen
Zo unaniem als de steun van politieke partijen was voor het kabinetsoptreden in de eerste uren van de Turkije-rel op zaterdag, zo verdeeld is het Binnenhof inmiddels alweer over hoe het nu verder moet met de relatie met Ankara.