853513
Stemmen

Er kan van alles misgaan vanmiddag

Alle mogelijkheden zijn doorgerekend, elk Statenlid is geïnstrueerd, de afspraken zijn hard en duidelijk. Maar stemmen blijft mensenwerk, en daarom kan er bij de verkiezingen voor de Eerste Kamer straks nog van alles misgaan.

Een Statenlid kan bijvoorbeeld een verkeerd hokje aankruisen. Beroemdste voorbeeld: het Noord-Hollandse Statenlid van GroenLinks dat bij de vorige verkiezingen haar stembiljet verkeerde invulde, waardoor de partij met een zetel minder in de Senaat kwam.

Zo'n vergissing kan vooral in Noord- en Zuid-Holland, en Noord-Brabant 'immense consequenties' hebben, zegt de Groningse hoogleraar staatsrecht Douwe Jan Elzinga. Daar hebben de stemmen van de Statenleden immers meer gewicht. 'In andere provincies hoeft een verkeerd ingevuld stembiljet helemaal niet zo erg te zijn, maar doet iemand het in de grote provincies verkeerd, dan storten de berekeningen als een kaartenhuis in elkaar.'

Partijdiscipline
Maar een groter probleem voor de partijstrategen vormen de Statenleden die zich niet houden aan de partijinstructies. De Statenleden moeten handelen als 'willoos stemvee', zegt Elzinga. Ze krijgen partij-instructies thuis, waar ze zich aan moeten houden. 'Maar in een stemhokje kan iemand altijd denken: 'dat kunnen ze nu wel zeggen, maar daar heb ik helemaal geen zin in'. Ook dan valt de hele rekenarij in elkaar.'

Tot slot: de Statenleden moeten wel op tijd aanwezig zijn om te kunnen stemmen. Om stipt 15.00 uur wordt er gestemd, er wordt niet gewacht op mensen die de trein hebben gemist. Of erger nog. Elzinga: 'Er kan altijd iemand onder de tram komen.'

Volg de Volkskrant op Twitter
Word vriend van de Volkskrant op Facebook